Hồi kết cho trạm thu phí BOT

Sau hơn 3 năm giằng co, cuối cùng ngày 4.2 vừa qua, Sở Xây dựng TP.HCM đã phối hợp các đơn vị, lực lượng chức năng liên quan tháo dỡ trạm thu phí T3 trên QL51 (Km 56+393, P.Tân Hải, TP.HCM).

Một ngày sau (5.2), Sở Xây dựng Đồng Nai cũng có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề nghị chỉ đạo các đơn vị liên quan tổ chức tháo dỡ 2 trạm thu phí T1 (Km 10+778, P.Tam Phước) và T2 (Km 28+450, tại xã Long Phước, đều thuộc Đồng Nai) trên QL51.

QL51 dài 72 km, đi qua địa bàn tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ (nay là TP.HCM) được Công ty CP phát triển đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (BVEC - chủ đầu tư) đặt 3 trạm thu phí (T1, T2 và T3) trong năm 2013 và 2014 để thu hồi vốn cho dự án đầu tư xây dựng mở rộng quốc lộ này.

Theo phụ lục hợp đồng ký năm 2017, thời gian thu phí dự án dự kiến kết thúc vào tháng 1.2030. Tuy nhiên do lưu lượng xe qua trạm thực tế cao hơn so với tính toán trước đây, vào năm 2023 Cục Đường bộ VN yêu cầu chủ đầu tư tạm ngưng thu phí để tính toán lại. Đến 13.1.2023, các trạm BOT trên QL51 chính thức tạm dừng thu phí.

Ngay sau đó, cuộc chiến pháp lý diễn ra khá căng thẳng khi chủ đầu tư cho rằng "chưa hoàn vốn"; việc yêu cầu dừng thu phí là vi phạm hợp đồng được ký kết giữa Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) và BVEC vào năm 2009. Trong khi đó, phía Cục Đường bộ VN đưa ra lý lẽ "dự án đã bảo toàn vốn". Sau hàng chục phiên đàm phán, nhà đầu tư và cơ quan quản lý vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, dẫn đến việc tháo dỡ chưa thể thực hiện. Đó là chưa kể phía ngân hàng cho rằng "việc tháo dỡ trạm thu phí hoặc làm thay đổi bất kỳ bộ phận nào của các trạm thu phí nêu trên phải có sự đồng ý bằng văn bản của các ngân hàng đồng tài trợ".

Do vậy, 3 trạm thu phí bị bỏ hoang từ đó đến nay, tiềm ẩn mất an toàn giao thông trên QL51, khi mà tuyến đường này lúc nào cũng trong tình trạng quá tải trầm trọng vì phải "gánh" 60.000 lượt xe/ngày, đêm.

Tháo dỡ các trạm thu phí trên QL51 không đơn thuần là dọn dẹp những khối bê tông bỏ hoang, mà là cuộc "phẫu thuật" cần thiết để khơi thông mạch máu giao thông huyết mạch của Vùng kinh tế trọng điểm phía nam.