Chấn chỉnh xe khách

Giai đoạn lân cận trước và sau Tết Nguyên đán vừa qua, hàng loạt xe khách đã bị xử lý vì nhiều hành vi như chạy quá tốc độ, chở quá số người quy định.

Điển hình, như Thanh Niên đã thông tin, chỉ trong ngày 12.2, gần 100 trường hợp xe khách vi phạm tốc độ trên cao tốc từ TP.HCM đến tỉnh Khánh Hòa, bị xử phạt với tổng số tiền hơn 354 triệu đồng. Trong đó, 46 trường hợp vi phạm chạy quá tốc độ từ 10 - 20 km/giờ; 13 trường hợp chạy quá tốc độ từ 20 - 35 km/giờ. Đặc biệt, một xe khách chạy quá tốc độ lên đến 145 km/giờ trong khi giới hạn tốc độ cho phép chỉ 90 km/giờ. Đến sau tết, nhiều trường hợp vi phạm khác cũng bị phát hiện, xử lý.

Thực tế, nhiều người lái xe hơi về quê dịp tết vừa qua cũng than phiền về tình trạng xe khách chạy ẩu, bất chấp an toàn giao thông trên các cung đường. Nguyên nhân không hề khó hiểu, đó là giai đoạn lưu lượng hành khách đi lại rất đông. Nên nhiều xe khách tìm cách "bứt tốc" để liên tục quay đầu xe, tăng tần suất hoạt động nhằm tận thu dịp tết. Nhưng rõ ràng, sự tận thu này đang bất chấp tính mạng hành khách lẫn người đi đường. Thậm chí, nhiều người còn ngán ngẩm so sánh xe khách chạy ẩu với hình ảnh "quan tài bay".

Việc xe khách chạy ẩu chẳng phải chỉ xảy ra vào dịp tết mà thực trạng đã tồn tại suốt nhiều năm qua. Lực lượng CSGT đã nhiều lần xử phạt thông qua "bắn" tốc độ, phạt nguội… Mặc dù vậy, việc xử lý này nhiều khả năng có thể chưa triệt để. Trong khi đó, vẫn còn một công cụ có thể tận dụng để phát hiện sai phạm, nhất là về tốc độ một cách triệt để hơn. Cụ thể, từ nhiều năm qua, theo luật định, các loại phương tiện đường bộ hoạt động kinh doanh như taxi, xe khách tuyến cố định, xe khách hợp đồng, xe tải, xe bồn... phải gắn thiết bị giám sát hành trình (hộp đen) và truyền dữ liệu về cơ quan chức năng. Đây chính là cơ sở quan trọng để xử lý các sai phạm về chạy quá tốc độ, vì dữ liệu lưu trữ đều ghi nhận tốc độ thực tế xuyên suốt thời gian hoạt động của phương tiện. Vài năm trước, ngành giao thông vận tải của một số địa phương đã từng khai thác dữ liệu này để tiến hành xử phạt, thậm chí thu hồi phù hiệu của các phương tiện vận tải hành khách có vi phạm.

Không những vậy, phía nhà xe, đơn vị vận hành xe khách cũng có tiếp nhận thông tin từ "hộp đen" nên phải có trách nhiệm kiểm soát quá trình lái xe của tài xế trực thuộc. Thông qua đây, cơ quan chức năng còn có thể tăng cường chế tài các đơn vị, doanh nghiệp, nhà xe không kiểm soát hiệu quả, có nhiều tài xế thường xuyên vi phạm.

Thậm chí xa hơn, ngành chức năng còn có thể từ dữ liệu này để công khai xếp hạng các nhà xe, doanh nghiệp vận tải, mà trong đó những doanh nghiệp nào có nhiều xe vi phạm thì bị đánh giá thấp về chất lượng an toàn. Kết quả đánh giá có thể công khai để người dân biết và xem như một thông tin tham khảo quan trọng để chọn nhà xe, doanh nghiệp vận tải hành khách khi có nhu cầu.

Cần có những hành động toàn diện như vậy để kiểm soát hiệu quả hơn hoạt động của xe khách, nhằm nâng cao an toàn giao thông đường bộ.