Tinh thần, giá trị văn hóa trên trang báo Xuân

Không chỉ là thú sưu tầm hoài niệm, báo Xuân đang trở lại trong đời sống giới trẻ với cả hình thức giấy và số hóa, mở rộng hành trình lưu giữ văn hóa Tết.

Một số ấn phẩm báo Xuân từ đầu thế kỷ 20 được trưng bày tại Đường sách TP.HCM. Ảnh: Trung Nghĩa.

Sáng 28/1 tại Đường sách TP.HCM, sự kiện "Báo Xuân: Tiến bước thời đại số" quy tụ các diễn giả gồm ông Trần Đình Ba - Phó giám đốc, Phó tổng biên tập NXB Tổng hợp TP.HCM; nhà báo Lê Hữu Tuấn - Phó tổng biên tập báo Công giáo và Dân tộc; nhà báo Trung Nghĩa và Á hậu Thúy Vân là đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM 2023-2024.

Tại buổi thảo luận, ông Trần Đình Ba nhấn mạnh báo Xuân là thể loại có bề dày lịch sử trong làng báo Việt. Ông dẫn chứng tờ Nam Phong Tạp chí số Tết 1918 là “thủy tổ” của báo Xuân với thiết kế trình bày trang trọng, gồm thơ phú, tiểu thuyết, xã luận mang đậm không khí Tết. Đây được xem là cột mốc khởi đầu cho truyền thống làm báo mùa xuân tại Việt Nam, tạo ảnh hưởng rõ nét cho nhiều tờ báo sau này như Phong Hóa, Ngày Nay, Phụ Nữ Tân Văn...

Theo sách Đằng sau mặt báo - Hồi ký chân dung báo chí Việt buổi ban đầu đến 1945 do ông Trần Đình Ba biên soạn, trước cả Nam Phong, một số tờ báo ở Nam Kỳ cuối thế kỷ XIX như Gia Định báo, Thông loại khóa trình, Nam Kỳ... đã có bài viết, thơ ca mang yếu tố Tết, tuy chưa hình thành số báo độc lập. Truyền thống này dần được củng cố qua những số đặc biệt vào dịp năm mới, phản ánh sự chuyển biến xã hội và tâm thức người Việt.

Sáng 28/1 tại Đường sách TP.HCM, sự kiện "Báo Xuân: Tiến bước thời đại số" diễn ra với các diễn giả là nhà báo, nhà nghiên cứu và đại sứ văn hóa đọc TP.HCM.

Bên cạnh yếu tố lịch sử, các diễn giả cũng thảo luận về khả năng tiếp tục phát triển báo chí dịp Tết trong thời đại số. Nhà báo Lê Hữu Tuấn cho biết việc số hóa báo chí đã giúp khôi phục các tư liệu quý, đồng thời hỗ trợ đáng kể cho người làm nghề. “Chỉ cần vài thao tác tra cứu, người đọc có thể tìm lại những ấn phẩm Tết từ nhiều thập niên trước. Số hóa đã hỗ trợ khoảng 30% công việc hiện nay của nhà báo".

Ở góc nhìn của người thường làm việc với độc giả trẻ, nhà báo Trung Nghĩa nhận định báo Xuân vẫn có thể sống tiếp trong thời đại số nếu được định dạng phù hợp. “Nhiều tờ báo lớn hiện nay đã có báo Xuân online với cách trình bày và nội dung tương tự bản in. Không nhất thiết phải cầm báo giấy mới cảm nhận được Tết. Quan trọng là tinh thần và giá trị văn hóa mà nó mang theo".