Tìm tín hiệu tích cực tại Trung Đông

Cộng đồng quốc tế tăng cường kêu gọi giải pháp ngoại giao cho chiến sự Trung Đông giữa lúc có những tuyên bố trái ngược về đàm phán Mỹ - Iran

Khói bốc lên từ trung tâm TP Tel Aviv khi tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhằm vào Israel và các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh hôm 24-3. Chiến sự Trung Đông vẫn tiếp diễn ngay cả khi Tổng thống Mỹ Donald Trump 1 ngày trước đó cho biết Washington đang đàm phán với Iran nhằm chấm dứt xung đột. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng thông báo hoãn 5 ngày kế hoạch không kích nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, viện dẫn lý do đàm phán đạt tiến triển.

Tuy nhiên, Iran đã phủ nhận thông tin về các cuộc đàm phán mà Tổng thống Donald Trump đề cập. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf cho biết đây là "tin giả", đang được sử dụng để thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng tuyên bố nước này sẽ tiếp tục tấn công Iran và Lebanon ngay cả khi Mỹ đang cân nhắc ban bố lệnh ngừng bắn.

Theo AP, giới lãnh đạo Iran có lý do để thận trọng vì Tehran từng tham gia đàm phán với Washington trước khi bất ngờ bị tấn công hồi cuối tháng 2. Còn vào năm ngoái, Iran cũng đang trong tiến trình đàm phán thì Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Tehran, châm ngòi cho cuộc chiến kéo dài 12 ngày.

Bất chấp những tuyên bố trái ngược về việc đàm phán Mỹ - Iran có diễn ra hay không, phản ứng từ Liên minh châu Âu (EU) và Anh cho thấy một mục tiêu chung là thúc đẩy ngoại giao để hạ nhiệt căng thẳng và tiến tới giải pháp thông qua đàm phán. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã hoan nghênh thông tin về đàm phán Mỹ - Iran, nhấn mạnh rằng ưu tiên hàng đầu phải là nhanh chóng chấm dứt xung đột. Phát ngôn viên Ủy ban châu Âu (EC) Anouar El Anouni cũng gọi thông tin tạm hoãn không kích nói trên là tín hiệu tích cực, đồng thời nhắc lại lời kêu gọi của khối về việc giảm leo thang và kiềm chế tối đa. Ông El Anouni cho biết thêm EU vẫn đang duy trì liên lạc ngoại giao với Iran và các nước vùng Vịnh để tránh căng thẳng leo thang thêm.

Trong khi đó, bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch EC, hôm 23-3 kêu gọi chấm dứt ngay các hành động thù địch ở Trung Đông, cảnh báo tình hình đang "nghiêm trọng" đối với chuỗi cung ứng năng lượng. Cùng ngày, Điện Kremlin kêu gọi giải quyết chiến sự Trung Đông bằng các biện pháp "chính trị và ngoại giao", đồng thời nhấn mạnh việc khôi phục đàm phán Mỹ - Iran là cách duy nhất để chấm dứt khủng hoảng. Trung Quốc cũng kêu gọi tất cả các bên liên quan trong cuộc xung đột Trung Đông chấm dứt các hoạt động quân sự. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cảnh báo nếu các hành động thù địch tiếp tục lan rộng và leo thang, toàn bộ khu vực sẽ rơi vào hỗn loạn.

Riêng Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hôm 24-3 nhận định hòa bình và ổn định ở Trung Đông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Nhật Bản cũng như cộng đồng quốc tế. Theo nhà lãnh đạo này, Tokyo sẽ tiếp tục thực hiện mọi nỗ lực ngoại giao cần thiết, phối hợp chặt chẽ với các nước liên quan, đồng thời tìm cách hạn chế tối đa tác động đến các hoạt động kinh tế.