Sôi động cuộc đua mô hình AI

AI đã trở thành một mặt trận then chốt trong cuộc cạnh tranh giành ưu thế công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc

Công ty DeepSeek (Trung Quốc) hôm 24-4 ra mắt các phiên bản mới nhất của dòng chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) mang tính biểu tượng của mình, một năm sau khi mô hình chủ lực của hãng gây chấn động ngành công nghệ toàn cầu.

Sản phẩm được trình làng là bản xem trước của DeepSeek-V4-Pro và DeepSeek-V4-Flash. Thông báo của công ty cho biết DeepSeek-V4-Pro vượt qua mọi mô hình mã nguồn mở của đối thủ về khả năng toán học và lập trình, và chỉ xếp sau Gemini 3.1-Pro của Google - một mô hình đóng - về kiến thức thế giới. Cũng theo DeepSeek, các sản phẩm này đủ sức cạnh tranh ngang ngửa với những đối thủ Mỹ như OpenAI và Google. Giống như các chatbot trước đây của DeepSeek, V4-Pro và V4-Flash được phát triển theo mô hình mã nguồn mở, nghĩa là các nhà phát triển có thể tự do sử dụng và chỉnh sửa mã nguồn theo nhu cầu.

Công ty khởi nghiệp có trụ sở tại TP Hàng Châu này nhận định hiệu năng của phiên bản "pro" chỉ "kém đôi chút" so với GPT-5.4 của OpenAI và Gemini 3.1-Pro, qua đó cho thấy quá trình phát triển của họ "chỉ chậm hơn các mô hình tiên tiến hàng đầu khoảng 3-6 tháng".

Trước đó một ngày, theo đài CNBC, OpenAI hôm 23-4 cũng đã công bố mô hình AI mới GPT-5.5, đồng thời khẳng định mô hình có khả năng viết mã tốt hơn, sử dụng máy tính hiệu quả hơn và thực hiện các tác vụ nghiên cứu chuyên sâu tốt hơn. Thông tin này được công bố chỉ chưa đầy 2 tháng sau khi OpenAI trình làng phiên bản GPT-5.4, qua đó cho thấy tốc độ phát triển chóng mặt đang thúc đẩy lĩnh vực AI.

Chủ tịch OpenAI Greg Brockman cho biết điều thực sự đặc biệt ở mô hình GPT-5.5 là nó có thể làm được nhiều việc hơn với ít sự hướng dẫn hơn. Nó có khả năng nhìn vào những vấn đề chưa rõ ràng và tự xác định các bước cần làm tiếp theo. Theo ông Brockman, đây có thể là nền tảng cho cách con người sẽ sử dụng và làm việc với máy tính trong tương lai.

Những diễn biến mới nói trên cho thấy AI đã trở thành một mặt trận then chốt trong cuộc cạnh tranh giành ưu thế công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Theo Báo cáo Chỉ số AI của ĐH Stanford (Mỹ) năm 2026, mặc dù Thung lũng Silicon vẫn giữ được một chút lợi thế trong việc phát triển các mô hình AI tiên tiến nhất nhưng các công ty Trung Quốc đã thu hẹp đáng kể khoảng cách về hiệu năng AI so với các đối thủ Mỹ.

Báo cáo nhận định Mỹ vẫn tạo ra nhiều mô hình AI hàng đầu và các bằng sáng chế "có tác động lớn" hơn. Trong khi đó, Trung Quốc lại dẫn đầu về số lượng công bố nghiên cứu, số lượng bằng sáng chế và số lượng robot công nghiệp được lắp đặt.

Cuộc đua cũng gây ra căng thẳng mới trong quan hệ giữa 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới. Bắc Kinh hôm 24-4 bác bỏ cáo buộc của Nhà Trắng, theo đó các thực thể Trung Quốc có liên quan đến những nỗ lực "quy mô công nghiệp" nhằm đánh cắp công nghệ AI của Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi cáo buộc trên là sự bôi nhọ nhằm vào những thành tựu của ngành AI nước này.

Trước đó, Giám đốc Văn phòng Chính sách khoa học và công nghệ Nhà Trắng Michael Kratsios hôm 23-4 đưa ra cáo buộc trên, đồng thời tuyên bố sẽ có các biện pháp ngăn chặn. Hồi tháng 2, Công ty Anthropic (Mỹ) cáo buộc 3 doanh nghiệp Trung Quốc - DeepSeek, Moonshot AI và MiniMax - khai thác trái phép năng lực từ chatbot Claude của hãng và gọi đây là hành vi đánh cắp tài sản trí tuệ.