Sáng 26/4, Sawe làm rúng động điền kinh thế giới, khi vô địch London Marathon với thành tích 1 giờ 59 phút 30 giây. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một runner phá mốc sub2 (dưới hai giờ) của cự ly 42km tại một giải đấu chính thức. Nhưng VĐV người Kenya còn muốn tiến xa hơn.
Sawe dự kiến sẽ tiếp tục thi đấu vào mùa thu. Dù chưa quyết định địa điểm cụ thể, nhiều khả năng anh sẽ trở lại tại Berlin Marathon vào tháng 9 - giải đấu được đánh giá là có đường chạy nhanh hơn London.
Khi được hỏi về việc liệu anh có đồng ý với HLV Claudio Berardelli rằng mốc 1 giờ 58 phút là khả thi trong cuộc đua sắp tới hay không, Sawe mỉm cười đáp: "Đó chỉ là vấn đề thời gian. Nếu bạn có sự chuẩn bị tốt cho bất kỳ cuộc đua nào, thì việc đạt được mọi mục tiêu đều là có thể".
Sawe sinh năm 1995 tại Cheukta, vùng cao nguyên Uasin Gishu nghèo khó, hầu như không có điều kiện thuận lợi để phát triển marathon chuyên nghiệp.
Anh tạo dấu ấn đầu tiên khi về nhất tại Rome-Ostia Half Marathon 2022, với thành tích 58 phút 2 giây. Không lâu sau, anh tiếp tục gây chú ý khi thắng Bahrain Royal Night Half Marathon với 58 phút 58 giây, lần đầu bước vào nhóm những chân chạy cự ly 21km nhanh nhất thế giới. Sawe dần xuất hiện trên bản đồ thế giới khi về thứ bảy nội dung nam tại Giải vô địch việt dã thế giới 2023, trước khi khẳng định vị thế bằng chức vô địch thế giới half marathon cùng năm.
Từ nền tảng đó, anh bước lên cự ly marathon với màn ra mắt 2 giờ 2 phút 5 giây tại Valencia cuối năm 2024 - một trong những ra mắt nhanh nhất lịch sử, lập tức đưa tên anh vào nhóm ứng viên hàng đầu thế giới. Sau đó, việc liên tiếp vô địch tại London Marathon rồi Berlin Marathon 2025 giúp Sawe không chỉ được xem như hiện tượng, mà trở thành một thế lực thực sự của marathon hiện đại.
Sawe cho biết đã sớm tin vào con đường trở thành nhà vô địch từ khi còn nhỏ, dù ưu tiên học tập trong giai đoạn đầu. "Tôi luôn nghĩ một ngày nào đó mình sẽ trở thành nhà vô địch, và điều đó đã thành sự thật", anh chia sẻ.
Trong cuộc đua tại London cuối tuần qua, Sawe cạnh tranh quyết liệt với VĐV Ethiopia Yomif Kejelcha. Anh thừa nhận không biết mình đang tiến sát mốc dưới 2 giờ cho đến khi gần về đích.
"Cuộc đua rất căng thẳng vì Kejelcha luôn ở bên cạnh tôi. Chúng tôi bám đuổi nhau liên tục, không phải để nhìn thời gian. Tôi chỉ nhận ra mình chạy dưới 2 giờ khi gần về đích. Lúc đó tôi thấy đồng hồ và rất phấn khích, tôi cố gắng tăng tốc và đã làm được", Sawe kể. "Chắc chắn việc thi đấu cùng Yomif đã tạo ra khác biệt lớn. Thành tích vừa qua có được là nhờ anh ấy. Cả hai đều nỗ lực hết sức và đã đẩy nhau tới giới hạn để cùng chạy dưới 2 giờ".
Dù lập kỷ lục thế giới, Sawe cho biết cơ thể chỉ hơi đau mỏi nhưng tinh thần hoàn toàn tỉnh táo. Anh cũng không ăn mừng bằng rượu champagne mà chỉ uống nước và ăn bữa tối đơn giản với cơm và gà.
Ban đầu, Sawe dự kiến bay về Nairobi ngay tối 27/4, nhưng sau kỷ lục thế giới, anh đã tới Đức dự lễ mừng công với nhà tài trợ adidas. Chân chạy 30 tuổi nhấn mạnh nỗ lực minh bạch trong thể thao khi cảm ơn việc nhà tài trợ chi trả 50.000 USD mỗi năm cho Cơ quan Liêm chính Điền kinh (AIU) nhằm tăng cường kiểm tra doping.
"Chúng tôi muốn xóa bỏ mọi nghi ngờ về thành tích cá nhân. Doping đã trở thành vấn nạn ở đất nước tôi, và chúng tôi muốn chứng minh rằng có thể thi đấu nhanh nhưng trong sạch", Sawe nói.
Ông Hugh Brasher, Giám đốc London Marathon, gọi đây là "ngày lịch sử của điền kinh", đồng thời so sánh thành tích của Sawe với cột mốc chạy 1 dặm dưới 4 phút của Roger Bannister năm 1954 - dấu mốc huyền thoại của thể thao thế giới. "Đây là ngày mà giới hạn của con người được tái định nghĩa", ông nói.
Hồng Duy (theo Guardian)
