Nở rộ dịch vụ 'đẩy đơn' livestream

Nhiều tiểu thương thở phào trước hàng loạt dịch vụ "đẩy đơn", kéo doanh số bán hàng online đang mọc lên, đặc biệt nở rộ trong mùa mua sắm cuối năm 2025 và đầu năm 2026.

Song song với việc nắm bắt xu hướng để tăng doanh thu trên kênh online, nhiều tiểu thương cũng không khỏi thấp thỏm trước tình trạng "bom" đơn, tráo hàng sau các dịp cao điểm bởi đó đang là lỗ hỗng trong kinh doanh online.

Bao trọn gói

Giữa lúc thị trường bán hàng qua livestream (phát trực tuyến) trên các sàn thương mại điện tử bùng nổ, tự nhận cả hai vợ chồng đều hướng nội và không giỏi ăn nói, thay vì gồng mình làm tất cả, chị Dương Hải Yến (ngụ ở Thủ Đức, TP.HCM) cùng chồng đã tìm đến đơn vị trung gian để được hỗ trợ.

Sau khi tìm hiểu, chị Hải Yến kết nối với một doanh nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ trọn gói tổ chức và vận hành phiên bán hàng online, gồm: người đứng trước ống kính giới thiệu sản phẩm, kịch bản bán hàng, phòng livestream với đầy đủ thiết bị như máy quay, phông nền, đèn studio, phần mềm, máy tính để kiểm soát và theo dõi hoạt động bán hàng...

"Việc của mình là gửi sản phẩm, còn lại bên dịch vụ lo hết. Nhiều phiên họ giúp xả hàng tồn kho khá tốt, cuối năm rất cần", tiểu thương này chia sẻ.

Tùy mức độ tham gia của bên cung cấp, chi phí mà bên thuê phải trả thường được tính theo hình thức ăn chia doanh thu hoặc thu phí theo từng buổi.

Theo phản ánh của người bán, khoản này chiếm tỉ trọng không nhỏ, chưa kể phí nền tảng, quảng cáo và rủi ro hoàn, hủy đơn... khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp. Dù vậy, đây vẫn là giải pháp phù hợp để tiết kiệm thời gian và sức lực, giúp đẩy hàng nhanh chóng lên livestream, đặc biệt vào mùa cao điểm.

Hiện nay, nhiều nhãn hàng trong nước và quốc tế cũng tìm đến các studio chuyên nghiệp để thuê phòng livestream với mức giá dao động 300.000 - 500.000 đồng/giờ trở lên.

Ưu điểm là không gian được đầu tư bài bản với hệ thống thiết bị đồng bộ, ánh sáng được xử lý chuyên nghiệp, nhiều góc ghi hình linh hoạt, đồng thời có kỹ thuật viên túc trực để kịp thời khắc phục các sự cố về đường truyền và kỹ thuật.

Trong khi đó, một số bên chọn cách mời đội ngũ chuyên nghiệp về dựng studio ngay tại nhà hoặc tận dụng không gian trong cửa hàng để làm phòng livestream thu nhỏ. Tuy nhiên, phương án này đòi hỏi khoản đầu tư đáng kể ban đầu cho thiết bị và bối cảnh.

Hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ thiết lập phòng livestream, anh Trần Văn Hải (35 tuổi, TP.HCM) cho biết tùy khách, đơn vị sẽ tư vấn giải pháp phù hợp. Đặc thù của bán hàng livestream là ánh sáng phải đẹp nhưng không quá ảo khiến người mua mất niềm tin, phải đảm bảo độ chân thật.

Từng chi tiết khi lên hình, chẳng hạn như đường may của chiếc áo, hay phom dáng sản phẩm, kết cấu của son môi... đều phải rõ nét để khách hàng dễ chọn lựa và hình dung, đặc biệt khi họ xem qua điện thoại.

Trên thực tế, với những tiểu thương có ngân sách hạn chế, vẫn có thể tận dụng không gian và thiết bị đơn giản sẵn có để bán hàng online.

Tuy nhiên, trong mùa mua sắm cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán, nhiều bên sẵn sàng đầu tư từ 35 triệu đến 100 triệu đồng trở lên, để xây dựng phòng livestream chỉn chu, đặc biệt với những bên muốn bán sản phẩm thiên về làm đẹp, thời trang có giá trung và cao cấp.

Nơm nớp lo khách mua về xài đã đời rồi trả hàng

Giai đoạn cao điểm mua sắm trong mùa lễ hội giúp nhiều tiểu thương ghi nhận lượng đơn hàng lớn, nhưng không phải tất cả đều chuyển hóa thành doanh thu và lợi nhuận thực tế.

Hơn sáu năm bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử, chị Trần Bích Trâm (TP.HCM) đúc kết: "Cứ sau mỗi đợt Noel, Tết dương lịch hay Tết âm lịch, số lượng khách đòi trả hàng lại tăng khủng khiếp".

Theo chị, với chính sách hiện nay, không ít tiểu thương cảm thấy mình bị "bắt nạt". "Có khách mua cái quần chưa tới 300.000 đồng, sau đó đòi trả với lý do không ưng nữa, sàn chấp nhận ngay. Hàng hoàn về cho shop, mình bị trừ 40.000 đồng cho đơn đó, đau điếng", chị nói.

Đáng chú ý, người bán còn đối mặt với tình trạng tráo hàng, có xu hướng tăng sau các dịp lễ lớn. Chị Hải Vy, một người bán online, kể về trải nghiệm khó quên: "Tết năm ngoái, có khách đặt gần chục đơn gồm dầu gội, kem dưỡng da, xịt mọc tóc, bột tắm thảo mộc...

Sau khi nhận đồ thật, người này gửi yêu cầu trả hàng, nhưng khi mình mở ra thì toàn bộ đều là hàng dỏm, giá trị thấp".

Có khách hàng còn xé tem để che thông tin cá nhân, nhưng không biết rằng người bán vẫn có thể kiểm tra được. Ngoài trường hợp điển hình này, chị Hải Vy cho biết còn gặp nhiều ca tráo hàng, trả về những món đồ hỡi ơi như giẻ lau, quần áo rách...

Hãng PwC Vietnam nhận định bức tranh tiêu dùng năm nay khá tích cực, khi tổng mức bán lẻ duy trì đà tăng và lạm phát ở mức vừa phải. Triển vọng giai đoạn 2025 - 2026 gắn với kỳ vọng thu nhập khả dụng cải thiện.

Theo đó, chi tiêu cận Tết 2026 không còn mang tính "bung lụa" vô điều kiện, mà tập trung vào những khoản được xem là đáng tiền như quà biếu, nâng cấp thiết bị sử dụng lâu dài, mua hàng chính hãng... qua đó giúp người tiêu dùng giảm cảm nhận rủi ro, với tâm lý mua một lần cho yên tâm.