Thất bại không phải chuyện hiếm, như một dự án trễ hạn hay một chiến dịch không đạt doanh số kỳ vọng. Nhưng cách người quản lý phản ứng trước "vấp ngã" mới thực sự quyết định tinh thần đội ngũ và sức bền của tổ chức.
Làm sếp, đừng để sai lầm trở thành nỗi sợ
Cuộc gặp chiều 26 tháng chạp (tức 13-2), tại một công ty thương mại điện tử ở TP.HCM, chị Lê Thanh Hương - trưởng bộ phận kinh doanh ta thán kể lại việc từng đối diện cú sốc khi chiến dịch bán hàng cuối năm không đạt chỉ tiêu, dù đã đầu tư lớn cho quảng bá. Người trực tiếp phụ trách dự án là một nhân viên trẻ được đánh giá có tiềm năng. Không ít ý kiến trong nội bộ đề xuất xử lý kỷ luật để "làm gương".
Tuy nhiên, thay vì chọn cách gây áp lực, chị Hương tổ chức một buổi làm việc riêng để nghe nhân viên trình bày toàn bộ quá trình triển khai.
"Nếu chỉ nhìn vào con số lỗ mà quy trách nhiệm cá nhân, tôi sẽ bỏ qua những lỗ hổng trong cách tổ chức và phân bổ nguồn lực", chị Hương nói.
Theo các chuyên gia nhân sự, phản ứng phổ biến của nhiều nhà quản lý khi nhân viên thất bại là tập trung vào lỗi và trách nhiệm. Điều này có thể tạo ra tâm lý dè dặt, khiến nhân viên ngại đề xuất ý tưởng mới, sợ thử nghiệm vì lo bị phê bình nếu kết quả không như mong muốn.
Bà Nguyễn Thị Ánh Dương, chuyên gia tư vấn quản trị nhân sự tại TP.HCM, cho rằng môi trường làm việc hiệu quả cần phân biệt rõ giữa trách nhiệm và trừng phạt.
"Trách nhiệm là để rút kinh nghiệm và cải thiện. Trừng phạt thiên về cảm xúc và có thể khiến nhân viên mất niềm tin. Khi nỗi sợ chi phối, tổ chức sẽ đánh mất sự sáng tạo", bà phân tích.
Biến thất bại thành bài học chung
Nhiều doanh nghiệp trẻ hiện nay chọn cách xem thất bại là một phần của quá trình phát triển. Anh Trần Quốc Bảo, đại diện một startup công nghệ tài chính, cho biết công ty anh duy trì thói quen họp "sau dự án" để phân tích cả thành công lẫn chưa thành công. Tại đó, mọi thành viên đều có quyền nêu quan điểm về điều chưa làm tốt, kể cả với cấp quản lý.
"Chúng tôi không né tránh sai lầm. Ngược lại, chúng tôi ghi nhận và mổ xẻ chúng. Khi nhân viên thấy sếp cũng sẵn sàng thừa nhận quyết định chưa đúng, họ sẽ cởi mở hơn với lỗi của mình", anh Bảo chia sẻ.
Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh và xu hướng dịch chuyển nhân sự ngày càng mạnh, cách ứng xử của lãnh đạo trước thất bại còn là yếu tố giữ chân người tài. Khi nhân viên cảm nhận được sự công bằng và đồng hành, họ có xu hướng gắn bó lâu dài hơn.
Thất bại có thể khiến một dự án chậm lại, nhưng nếu được xử lý khéo léo, nó cũng có thể trở thành bước đệm cho sự thay đổi tích cực. Và trong những thời điểm đó, bản lĩnh của người sếp không nằm ở việc tìm ra ai sai, mà ở khả năng giúp tập thể đứng dậy và đi tiếp.
