Người ốm vẫn bụng to: có phải do mỡ nội tạng ?

Một người có thể trông ốm, chỉ số khối cơ thể (BMI) tốt nhưng bụng lại tích nhiều mỡ, đặc biệt từ sau tuổi 30. Điều này dẫn đến tình trạng là dáng người dù không mập, thậm chí ốm nhưng bụng vẫn to.

Trên thực tế, chu vi vòng bụng không chỉ phụ thuộc vào cân nặng tổng thể mà còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tư thế, sức mạnh cơ bụng, cơ lưng, tình trạng đầy hơi sau ăn và đặc biệt là cách cơ thể phân bố mỡ, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).

Trong đó, mỡ nội tạng là dạng mỡ khó nhận biết bằng mắt thường nhưng tác động lớn đến nguy cơ tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Mỡ này nằm sâu trong ổ bụng, bao quanh gan, tụy và ruột. Vì vậy, một người có thể không thừa cân, béo phì, thậm chí chỉ số BMI khỏe mạnh nhưng bụng vẫn to ra do tích mỡ. Đây là tình trạng mà y văn gọi là ốm bên ngoài nhưng mỡ bên trong (TOFI).

Ngoài ra, cần lưu ý rằng không phải bất kỳ trường hợp nào mà bụng nhô ra, hơi phình là do tích mỡ bụng. Ở một số người, cơ bụng và cơ lõi yếu khiến thành bụng dễ đổ ra trước, nhất là khi ngồi lâu hoặc sai tư thế. Những người hay đầy hơi, rối loạn tiêu hóa cũng có thể thấy bụng phình theo bữa ăn và xẹp bớt sau đó.

Trên thực tế, kiểu cơ thể mà người ốm nhưng mỡ nội tạng cao không phải hiếm gặp. Các nghiên cứu cho thấy tình trạng này hay xuất hiện ở nhóm người thường ít vận động, ngồi nhiều, có tỷ lệ cơ thấp, ngủ kém, căng thẳng kéo dài hoặc ăn nhiều thực phẩm chế biến.

Một điểm tích cực là mỡ nội tạng thường sẽ dễ giảm nếu thay đổi lối sống. Hoạt động thể lực, đặc biệt là các bài tập sức bền kết hợp tập sức mạnh, đã được chứng minh là có tác dụng giảm mỡ bụng hiệu quả. Tăng cường vận động không chỉ giúp đốt năng lượng mà còn cải thiện độ nhạy insulin và duy trì khối cơ, từ đó hạn chế tích mỡ nội tạng.

Song song với vận động, chất lượng khẩu phần ăn đóng vai trò then chốt. Mỡ nội tạng có xu hướng tăng khi tình trạng thặng dư calo kéo dài, nhất là từ đồ ngọt và tinh bột trắng.

Thay vì ăn kiêng khắt khe, mọi người có thể bắt đầu bằng cách tăng chất xơ từ rau, đậu và ngũ cốc nguyên hạt, đảm bảo đủ protein mỗi bữa, ưu tiên chất béo có lợi. Rượu bia cũng cần được hạn chế vì không chỉ cung cấp thêm calo dư thừa mà còn tác động tiêu cực đến giấc ngủ.

Các chuyên gia khuyến cáo rằng những người có chỉ số BMI bình thường, vóc dáng ốm nhưng chu vi vòng bụng lớn cũng nên kiểm tra các chỉ số cơ bản như huyết áp, đường huyết, mỡ máu và men gan. Những chỉ số này phản ánh tác động của mỡ nội tạng lên chức năng chuyển hóa, giúp phát hiện sớm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, theo Verywell Health.