Mùa chuyển nghề sau Tết

Nếu Tết là thời điểm để đoàn viên, thì sau Tết lại là lúc để phân ly với 'chính mình cũ kỹ', nhiều khi là một cuộc chuyển nghề.

Có những người chọn ngày mùng 1 để thắp nén nhang cho tổ tiên, và cũng có những người chọn ngày mùng 8 đi làm lại để thắp một ngọn lửa khác: lửa chuyển nghề, đổi đời, đổi cả cách mơ ước.

Tết là cột mốc của những quyết định táo bạo

Tết là "mốc thời gian tâm lý đặc biệt" - thời điểm con người dễ đưa ra các quyết định thay đổi lớn nhất. Tết là khoảng lặng đủ dài để người ta nhìn thẳng vào đời mình, đối thoại với những điều mình đã bỏ quên trong nhiều tháng trước đó.

Có những người trở lại công việc cũ với một phong bao lì xì trong túi, nhưng trong lòng đã không còn muốn gắn bó. Và họ âm thầm chuẩn bị cho bước rẽ mới.

Ở nhiều xóm trọ, câu chuyện chuyển nghề không đến từ những buổi họp bàn chiến lược hay kế hoạch kinh doanh hoành tráng. 

Nó đến từ căn bếp - nơi quanh năm đỏ lửa, nơi Tết vừa qua vẫn còn thơm mùi thịt kho tàu, mứt gừng, củ kiệu muối.

Khởi nghiệp từ căn bếp, khái niệm nghe mộc mạc, nhưng lại là mô hình khởi nghiệp thực tế và phổ biến nhất hiện nay. Không ít người bắt đầu bằng việc biến công thức nấu ăn gia đình thành sản phẩm kinh doanh đầu tiên: bánh kẹp, nem chua, trà thảo mộc, nước sốt handmade, hay những hộp đồ ăn chế biến sẵn giao nhanh cho người bận rộn.

Nhung, cô gái cùng xóm tôi, từng làm kiến trúc sư ở TP.HCM nhiều năm liền. Tết năm ngoái Nhung còn tất bật sắp mâm ngũ quả, năm nay lại dành trọn kỳ nghỉ để thử 20 mẻ bánh khác nhau, không phải để đãi khách, mà để tìm sản phẩm khởi nghiệp đầu tiên của đời mình. 

Đến khi Tết qua, cô quyết định nghỉ việc, mở quán bánh online, tự tay đóng gói từng hộp, kèm dòng chữ: "Khởi đầu ngọt, năm mới ngọt hơn". Hai ngành nghề không liên quan gì nhau, khiến quyết định của cô trở nên táo bạo trong mắt nhiều người.

Hay câu chuyện về một bà mẹ đơn thân từng làm sale bất động sản, mỗi dịp Tết đều gửi tiền về quê mua đồ mới cho con đầy đủ, có vẻ ổn định, nhưng luôn phải sống xa con. Năm nay cô quyết định đổi nghề, mở quán nhỏ bán nước sâm và đồ ăn sáng trước nhà trọ rồi đón con lên ở cùng.

"Khởi nghiệp từ cái nồi nước sâm 20 lít mỗi sáng", cô cười kể với tôi như thế. Cú chuyển nghề của cô không ầm ĩ, nhưng giàu nội lực. Cô đổi nghề để đổi cả cách yêu thương con cái, thay vì bám mãi vào cái mác "dân văn phòng".

Chuyển nghề không màu hồng nhưng luôn có ánh sáng

Không phải câu chuyện đổi nghề nào cũng êm đềm. Có những xung đột nội tâm mạnh mẽ, những đêm mất ngủ khi nghĩ đến khoản tiết kiệm ít ỏi, sợ thất bại, sợ gia đình lo lắng, sợ chính mình không đủ can đảm.

Long, bạn tôi, một chàng trai từng ôm ước mơ mở quán cà phê nhưng bị gia đình can ngăn vì "đời đâu dễ, làm thuê còn chắc hơn mở quán". Nhưng sau Tết, anh quyết định thuê lại mặt bằng cũ của một tiệm tạp hóa đã đóng cửa, sửa sang bằng chính đôi tay mình. 

Đêm 29 còn khấn mong năm mới dịu dàng hơn với mình, mong đời an yên, sáng mùng 7 đã sơn lại bảng hiệu quán mới. Tiếc là sau đó quán vắng hoe, nợ chồng chất. Long chỉ biết cười trừ, bảo lời khấn đêm giao thừa chắc bị... ngược.

Nhiều năm nay thị trường lao động Việt Nam chứng kiến làn sóng nhảy việc sau Tết, đặc biệt ở nhóm lao động trẻ.

Tết được xem như "dấu phẩy lớn của năm", giúp người lao động có thời gian đánh giá lại: môi trường làm việc có phù hợp không, thu nhập có ổn định không, và quan trọng nhất là họ còn tìm thấy niềm vui trong công việc hay không. 

Thời điểm sau Tết là lúc đã nhận được thưởng, lương tháng 13, vì thế cũng là lúc nhảy việc, chuyển việc nhiều nhất trong năm.

Điều mà các câu chuyện chuyển nghề sau Tết gửi gắm không phải là bài học kinh doanh thuần túy. Đó là bài học về việc dám thay đổi.

Mỗi quyết định đổi nghề sau Tết có thể chênh vênh, nhưng luôn đáng được trân trọng, vì đó là dấu mốc để mở ra một cánh cửa khác.