LIV Golf trước ngã rẽ sinh tử

"Chúng ta ai cũng mắc sai lầm", huyền thoại Greg Norman từng phát biểu trong một cuộc họp báo tai tiếng bốn năm trước. Khi ấy, ông là CEO ở LIV Golf, và đang nói về cái chết bí ẩn của nhà báo bất đồng chính kiến Jamal Khashoggi tại Arab Saudi.

Cách nói bóng gió của Norman, về một vụ việc chính trị, lập tức gây phẫn nộ. Nhưng thời thế đã đổi. Bây giờ, làng golf không chỉ xoay quanh câu chuyện gây tranh cãi về việc dùng thể thao để che lấp những vấn đề xã hội ở quốc gia Trung Đông này, câu hỏi giờ thực tế hơn: Arab Saudi liệu có thấy đáng giá không khi tiếp tục đổ hàng tỷ USD vào dự án golf hiện tại?

Với nhiều khán giả trung lập, LIV Golf cũng chỉ là một hệ thống giải đấu. Nhưng với PGA Tour và DP World Tour, đây từng là mối đe dọa hiện hữu. Nếu LIV Golf bị rút "ống thở" trong năm nay, hoặc năm sau hay xa hơn, nguyên nhân vẫn rất đơn giản: chi phí quá lớn với "núi" tiền thưởng cùng những hợp đồng gây sốc và tranh cãi, còn sản phẩm lại quá yếu để kiếm đủ tiền nuôi bản thân. Khi ấy, chuyện lợi nhuận trở thành vấn đề cốt lõi.

Không phải LIV Golf không có điểm tích cực. Một số giải, nhất là ở Australia và Nam Phi, thu hút đông khán giả. Hệ thống này cũng phần nào bắt được "tần số" và phong cách ngổ ngáo của thế hệ GenZ. Mới đây, họ còn tuyên bố doanh thu hiện tại cao hơn cùng thời điểm năm ngoái 100 triệu USD, và tự tin rằng bốn sự kiện tiếp theo sẽ có lãi.

Nhưng bức tranh tổng thể vẫn cực kỳ u ám. Từ khi ra đời năm 2021, LIV Golf đã tiêu tốn hơn 5 tỷ USD. Theo Scott O’Neil - người kế nhiệm Norman, hệ thống này chưa thể có lãi trong ít nhất 5 năm nữa. Trong khi ấy, những nét mới mẻ, từ cách đặt tên đội như Rippers, RangeGoats, cho đến thể thức xuất phát đồng loạt hay mở nhạc ở khu phát bóng, vẫn là "món lạ" mà không phải ai cũng nuốt trôi. Theo thời gian, sự hứng thú đang giảm dần.

Trước những bài báo về nguy cơ LIV Golf đổ vỡ, CEO O’Neil đã hoả tốc gửi thư nội bộ cho các nhân viên vào giữa tuần qua. Nội dung mang màu sắc động viên, khẳng định mọi thứ sẽ tiếp diễn theo kế hoạch, nhưng chẳng nhắc gì đến mùa tới. Và điểm đáng chú ý nhất là bức thư tuyệt nhiên không nhắc đến nhà tài trợ chính: Quỹ Đầu tư Công (PIF). Điều đó làm dấy lên khả năng LIV Golf có thể phải tìm nguồn vốn khác ngoài PIF.

"Từ góc độ kinh doanh, năm ngoái chúng tôi thu về gần nửa tỷ USD tiền tài trợ từ các thương hiệu toàn cầu như Rolex, HSBC hay Aramco" , O’Neil nói trong một cuộc phỏng vấn nội bộ vào tuần trước. "Tôi nghĩ chúng tôi đang ở vị thế tuyệt vời".

Cũng ở cuộc phỏng vấn này, ông O’Neil thừa nhận LIV Golf sẽ điều chỉnh cách vận hành: "Năm ngoái tôi cũng nói vậy. Chúng tôi đang tìm cách pha trộn giữa LIV Golf với nét đặc trưng của các giải quốc gia mở rộng, giống kiểu những sự kiện lớn nhất trên khắp thế giới".

Sẽ là không công bằng nếu chỉ nhìn nhận LIV Golf như một kẻ phản diện, chỉ toàn nét tiêu cực. Ít nhất, hệ thống này buộc PGA Tour phải tự soi lại mình theo cách chưa từng có, đồng thời đẩy tiền thưởng lên đáng kể. Nó cũng giúp toàn bộ nhóm golfer giỏi nhất giàu hơn.

Với PGA Tour, hệ thống lớn nhất hành tinh bị suy yếu khi mất Bryson DeChambeau, Brooks Koepka, Dustin Johnson, Cameron Smith, Tyrrell Hatton và Patrick Reed. Bên ngoài các cuộc khẩu chiến và tranh giành quyền lực, nhiều người cũng nhận ra golf đỉnh cao đã quá nghiêng về nước Mỹ, theo cách quá dễ dàng.

Tiếc rằng nếu LIV Golf biến mất, ký ức người ta nhớ đến nhất không phải một sản phẩm golf mới mẻ và chất lượng, mà là những bản hợp đồng khổng lồ đến phi lý. Ánh nhìn thù ghét càng lớn hơn trong một bộ phận giới quan sát khi hậu thuẫn cho LIV Golf là những ông chủ giàu có Arab. Hôm thứ Tư vừa qua, nhóm 9/11 Justice tại Mỹ viết "LIV Golf đã cận kề cái chết", gọi dự án này là "nỗ lực tẩy trắng thể thao trị giá nhiều tỷ USD đầy toan tính".

DP World Tour thì tránh nhắc đến Saudi. Họ không thể, bởi trước đấy từng nhận tài trợ từ PIF. Hiện PIF Global Series thậm chí còn nằm trong lịch trình Ladies European Tour. Khi hai "ông lớn" giao tranh, hệ thống của châu Âu luôn cố gắng "dĩ hoà vi quý". Một mặt DP World Tour vẫn muốn hưởng lợi nhiều hơn từ PIF, song đồng thời cũng không muốn làm phật lòng PGA Tour.

Rory McIlroy, nhân vật trung tâm của làng golf hiện tại, từng trở thành tiếng nói nổi bật trong phe chống LIV Golf. Nhưng theo thời gian, chính anh cũng mềm mỏng hơn với hệ thống này. Ban đầu, McIlroy nói thẳng anh không thích nguồn gốc của dòng tiền đổ vào LIV Golf, nhưng sau này lại "quay xe" với thái độ chào đón hơn nguồn đầu tư từ Arab Saudi vào các hệ thống lâu đời hơn.

Một điều McIlroy chưa bao giờ thay đổi là sự khó chịu và chia rẽ mà LIV Golf gây ra. Norman từng nói đây là hệ thống bổ sung cho golf truyền thống, nhưng thực tế lại biến tổ chức mới này thành thực thể đối đầu, bằng cách làm giải trùng với PGA Tour và DP World Tour, qua đó gây tổn hại tới các nhà tài trợ.

Lúc ra đời, LIV Golf bị chế giễu là quỹ hưu trí cho các golfer luống tuổi. Nhưng rồi những ngôi sao đương thời như DeChambeau, Koepka và Cam Smith lần lượt gia nhập.

Cuối năm 2022, McIlroy kêu gọi Norman rời ghế, nói rằng golf cần một người trưởng thành, hiểu chuyện hơn để điều hành, dẫn đến việc O’Neil thay Norman năm ngoái. Người mới bớt hiếu chiến và cũng có kinh nghiệm quản trị thể thao tốt hơn. O’Neil có mặt tại giải Masters tuần trước và tỏ ra lạc quan về tương lai, nhưng tin đồn bùng lên hậu major.

Nhưng chưa cần đến những ngày gần đây, làng golf đã sớm thấy những tín hiệu chẳng lành với LIV Golf. Việc Koepka rời hệ thống dịp Giáng sinh năm ngoái là cú tát trời giáng. Reed sau đó cũng thông báo rút lui, bất chấp vẫn phải chờ nhiều tháng để được trở lại PGA Tour. DeChambeau, ngôi sao lớn nhất còn lại, từ chối ký hợp đồng mới.

Tại Augusta cách đây hai tuần, khi không còn bị ràng buộc bởi những câu chữ hợp đồng với LIV Golf, Patrick Reed thắng thắn chia sẻ quan điểm: "Những tay golf giỏi nhất thế giới và các giải đấu hay nhất, ở mọi cấp độ, đều nằm tại PGA Tour".

LIV Golf vẫn cố đánh bóng bản thân để thu hút golfer, trong đấy có lời quảng cáo về việc sắp được tính điểm trên bảng thứ bậc thế giới. Nhưng bối cảnh vẫn rất xám xịt.

"LIV Golf sẽ trường tồn", O’Neil viết trong thư gửi nhân viên. Nhưng tồn tại đến bao giờ?

Arab Saudi đã bắt đầu xem lại chiến lược chi tiêu. Không thiếu những kế hoạch lớn hơn nhiều LIV Golf bị thắt chặt ngân sách, thậm chí cắt bỏ. Trong khi đó, siêu dự án Neom trị giá nghìn tỷ USD đã bị thu hẹp quy mô.

LIV Golf phản bác tin đồn về sự sụp đổ của họ, rằng đấy chỉ là luận điệu vớ vẩn của một chiến dịch truyền thông nhằm bôi xấu hệ thống. Nhưng liệu những người cầm tiền ở Arab Saudi có còn thật sự quan tâm đến những lời gièm pha?

Vy Anh