Lễ cầu mưa trên 'núi thần' Gia Lai

Ngày 25/4, hai phụ tá vua lửa đời thứ 14 Yang Pơtao Apui, là ông Siu Phơ và Rơlan Hieo, cùng hội đồng già làng, nghệ nhân phụ trợ thực hiện nghi lễ cầu mưa. Nghi lễ diễn ra trên đỉnh "núi thần" Chư Tao Yang, thuộc Khu di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Plei Ơi, xã Chư A Thai.

Lễ cầu mưa là nghi lễ theo tín ngưỡng của người Jarai từ xưa, diễn ra tháng 4 hàng năm. Vật phẩm chính trong nghi lễ là một con heo đen to được khiêng từ làng lên núi, một ghè rượu, một cây nến nặn bằng sáp ong, một đĩa gạo.

Ông Rơlan Hieo là người thực hiện điệu múa "đại bàng tung cánh", còn ông Siu Phơ sẽ đọc bài khấn, cầu thần linh ban cho làng được mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bà con có cuộc sống ấm no, hạnh phúc...

Ông Phạm Văn Lượng, Chủ tịch UBND xã Chư A Thai, cho biết người Jarai xưa và nay tổ chức lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui gắn với Pơtao Apui là hiện tượng văn hóa vua lửa với lễ cầu mưa.

Với mục đích bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bản địa đặc trưng, chúng tôi đã tổ chức tái hiện nghi lễ cúng cầu mưa của Yang Pơtao Apui theo đúng tín ngưỡng dân gian, phong tục, tập quán đồng bào dân tộc Jarai", ông Lượng nói.

Song song với lễ cúng cầu mưa tại di tích Plei Ơi, chính quyền cũng tổ chức hội thi văn hóa thể thao các dân tộc thiểu số với nhiều nội dung: Trình diễn hóa trang, cồng chiêng, đan lát, tạc tượng, dệt thổ cẩm, chạy cà kheo, bắn nỏ...

Pơtao Apui (Vua lửa) xuất hiện vào khoảng thế kỷ XV, tồn tại 5 thế kỷ với 14 đời. Ông Siu Luynh là người được chọn kế vị Vua lửa thứ 14, qua đời năm 1999 tại làng Plei Ơi, từ đó đến nay ngôi vị ấy vẫn còn để trống.

Ông Rơlan Hieo nhiều năm theo giúp việc cho Vua lửa Siu Luynh. Tuy chưa trải qua nghi lễ phong vương nhưng với cộng đồng Jrai ở Plei Ơi, ông Rơlan Hieo đã là thế thân của Vua lửa, hàng năm thực hiện nghi lễ gọi mưa tưới mát ruộng rẫy.

Năm 1993, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã công nhận Plei Ơi là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Năm 2009, chính quyền cho xây Khu di tích Plei Ơi nhằm lưu giữ bằng chứng lịch sử, văn hóa của vùng đất, tộc người ở Tây Nguyên.

Trần Hóa