Xuất khẩu xoay xở với giá dầu tăng

Chiến sự tại Trung Đông leo thang căng thẳng khiến cho giá dầu tăng mạnh, tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển, logistics của các doanh nghiệp xuất khẩu trong bối cảnh đơn hàng đang khó khăn.

Ngày 5-3, Bộ Công Thương công bố giá xăng dầu tăng mạnh kể từ 15h, với tăng thấp nhất là 1.807 đồng/kg đối với dầu mazut 180CST 3.5S và cao nhất tăng lên tới 7.132 đồng/lít đối với dầu hỏa, trong khi mức giá xăng cao nhất lên tới 2.189 đồng/lít.

Áp lực giá xăng dầu tăng sốc

Ông Nguyễn Văn Thịnh - Giám đốc Công ty cổ phần ALP Logistics CN Hải Phòng - cho hay tình hình chiến sự tại Trung Đông đã tác động ngay đến hoạt động vận tải, logistics hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam đi các nước.

Theo đó, một số booking đơn hàng đi Trung Đông đã gần như phải tạm dừng, trong khi các đơn hàng đi các thị trường khác bắt đầu bị ảnh hưởng khi các hãng tàu đang theo dõi tình hình và diễn biến chiến sự, con đường vận tải huyết mạch là kênh đào Suez.

Tuy nhiên điều đáng lo ngại hơn là các đơn vị cung ứng xăng dầu phục vụ cho hoạt động vận tải đã báo giá sẽ điều chỉnh tăng giá xăng dầu lên mức 30.000 đồng/lít. Cùng với đó, nguồn cung xăng dầu được thông báo là có thể bị hạn chế và khan hiếm trong thời gian tới, tùy vào tình hình chiến sự diễn ra.

Trước thực tế này, ông Thịnh lo ngại các đơn hàng vận tải có thể bị tác động rất lớn do đã ký hợp đồng từ trước với khách hàng, khiến chi phí tăng vọt và nguy cơ không đủ nguồn cung nhiên liệu phục vụ vận tải. 

Theo ông Thịnh, doanh nghiệp đang đàm phán với khách hàng, nhưng rất khó khăn vì tình hình phức tạp và có những hợp đồng đã được ký kết cho cả năm.

"Chấp nhận chia sẻ với khách hàng nhưng mức giá tăng cao như vậy thì doanh nghiệp rất khó, vì hoạt động vận tải chiếm tỉ trọng lớn trong dịch vụ logistics của đơn vị, nên bắt buộc có những đơn vị sẽ phải điều chỉnh giá theo diễn biến thị trường", ông Thịnh chia sẻ.

Trong khi đó ông Nguyễn Đình Tùng - Phó chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Tổng giám đốc Vina T&T Group - cho biết khách nhập khẩu bắt đầu có tâm lý e ngại, chần chừ trong việc ký kết các hợp đồng dài hạn do lo sợ chi phí logistics đội giá thành lên cao, làm giảm sức mua của người tiêu dùng cuối cùng.

"Đặc biệt với mặt hàng trái cây tươi có tỉ lệ hao hụt và hư hỏng tăng cao khi thời gian vận chuyển quá lâu, có nguy cơ bị đối tác từ chối nhận hàng, gây thiệt hại nặng nề", ông Tùng
lo lắng.

Ông Nguyễn Tuấn Việt - Tổng giám đốc Công ty VietGo - đơn vị chuyên tư vấn xuất nhập khẩu - cho hay vấn đề nan giải nhất hiện nay là việc vận chuyển và chi phí tăng mạnh. Do đó các mặt hàng nông sản, thực phẩm sẽ rất nhạy cảm, nên doanh nghiệp cần tính toán việc tạm dừng hoặc chuyển hướng các mặt hàng để tránh thua lỗ.

"Ngoài ra, nên sử dụng phương thức xuất khẩu FOB, bán hàng tại cảng đi và thu tiền ngay, chú trọng bảo hiểm và lựa chọn hãng tàu như việc mua bảo hiểm rủi ro chiến tranh", ông Việt
khuyến cáo.

Lo đường vận chuyển kéo dài

Có một lượng nhỏ hàng trái cây xuất sang Trung Đông, ông Nguyễn Đình Tùng cho biết dù khu vực này chưa phải là thị trường truyền thống với tỉ trọng lớn, nhưng là thị trường ngách chiến lược, có tốc độ tăng trưởng ấn tượng trong cơ cấu xuất khẩu của doanh nghiệp này.

Đặc biệt khu vực này có nhu cầu tiêu thụ trái cây nhiệt đới cao cấp rất lớn, sẵn sàng chi trả mức giá tốt cho nông sản đạt chuẩn chất lượng. Quan trọng hơn, Trung Đông đóng vai trò như một "trạm trung chuyển" và là cánh cửa để hàng hóa Việt Nam tiến sâu hơn vào khối các quốc gia Ả Rập và Bắc Phi. Việc giữ vững thị trường này là bước đi dài hạn để đa dạng hóa rủi ro, không phụ thuộc quá nhiều vào một vài thị trường truyền thống.

Tuy nhiên ông Tùng cho hay những diễn biến leo thang tại khu vực Biển Đỏ đã giáng một đòn mạnh vào chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến doanh nghiệp chịu tác động rất trực tiếp.

Do tàu không thể qua kênh đào Suez mà phải vòng qua mũi Hảo Vọng, nên thời gian giao hàng kéo dài thêm từ 12 - 15 ngày, có chuyến lên tới 20 ngày. Cùng với đó, giá cước vận tải biển tăng vọt, có thời điểm tăng gấp đôi so với trước khi có xung đột. Đáng lo hơn là hàng loạt phụ phí phát sinh như phụ phí rủi ro chiến tranh (WRS), phí bảo hiểm hàng hóa tăng mạnh.

Tương tự ông Lê Tiến Trường - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) - cho hay dù còn quá sớm để dự báo chính xác các tác động, nhưng chiến sự xảy ra đã làm gián đoạn đường logistics đi qua điểm eo biển Hormuz và kênh Suez, đây là con đường chính để đưa hàng hóa sang châu Âu.

Trường hợp hàng hóa sang Bắc Mỹ có thêm lựa chọn đi qua đường Thái Bình Dương, Panama nhưng tuyến này có ít trạm tiếp dầu nên chỉ có những tàu rất lớn đi qua. Do đó khả năng giao hàng và thời gian có thể kéo dài ra, chưa kể nhiều chi phí cũng tăng theo đà tăng của giá xăng dầu.

Đặc biệt với những ngành hàng tiêu dùng như dệt may, khi chiến sự xảy ra, điều lo lắng nhất chính là sự thay đổi hành vi của người tiêu dùng. "Hai thị trường lớn của Việt Nam là Mỹ và châu Âu luôn có tâm lý sẽ kiềm chế tiêu dùng khi có chiến sự, nên khả năng giảm tiêu dùng có thể xảy ra. Nếu chiến sự kéo dài, có thể sẽ ảnh hưởng tiêu cực hơn", ông Trường nói.