Xịt nước hoa giả gây hại sức khỏe đến mức nào?

Từ viêm da, kích ứng hô hấp đến nguy cơ rối loạn nội tiết, gan, thận... nước hoa giả đang âm thầm đe dọa sức khỏe người tiêu dùng.

Sau khi Công an Cần Thơ triệt phá một đường dây sản xuất, buôn bán nước hoa giả quy mô lớn, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) đã có công văn yêu cầu Sở Y tế Cần Thơ phối hợp làm rõ các sản phẩm vi phạm.

Nước hoa giả nhiều trên thị trường là vấn đề đã được đặt ra, đây không phải là lần đầu tiên cơ quan chức năng phát hiện đường dây làm giả nước hoa lớn, nhưng chưa nhiều người biết rằng nước hoa kém chất lượng - dù số lượng mỗi lần dùng không nhiều - vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.

Nước hoa "hiệu" từ hóa chất, tinh dầu chợ Kim Biên

Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an Cần Thơ phối hợp với các đơn vị chức năng khám xét khẩn cấp một số địa điểm sản xuất, buôn bán nước hoa giả mang nhiều nhãn hiệu nổi tiếng.

Cơ sở này do vợ chồng L.V.H. (53 tuổi) và V.T.T. (41 tuổi) trực tiếp điều hành. Qua khám xét, lực lượng chức năng tạm giữ hơn 1.200 chai, hộp nước hoa thành phẩm mang nhãn hiệu nổi tiếng như Allure, Acqua Di Giò, Coco Chanel, Dior, Lelabo; trên 130 lít nước hoa đã pha chế sẵn; hơn 640kg vỏ hộp; 12.400 vỏ chai; hơn 18.000 nhãn hiệu các loại cùng 4 máy chuyên dụng phục vụ sản xuất.

Làm việc với công an, nhóm khai nhận đã thành lập Công ty TNHH HALOVA từ năm 2018, núp bóng hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp để tổ chức sản xuất nước hoa giả từ nhiều năm trước. Nguyên liệu, vỏ chai, nhãn mác và hóa chất tinh mùi được mua tại chợ Kim Biên (TP.HCM) và trên mạng xã hội, sau đó pha chế, đóng gói và bán ra thị trường nhằm thu lợi bất chính.

Theo Phòng quản lý dịch vụ y tế Sở Y tế Cần Thơ, nước hoa là mặt hàng mỹ phẩm có điều kiện, phải được đăng ký và công bố hợp pháp. Qua rà soát ban đầu, Công ty HALOVA không đăng ký công bố sản phẩm nước hoa tại sở.

Đây cũng không phải là lần đầu tiên cơ quan chức năng phát hiện đường dây sản xuất nước hoa giả. Trước đó Phòng cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM đã triệt phá thành công chuyên án "sản xuất, buôn bán hàng giả" là nước hoa giả các thương hiệu nổi tiếng Chanel, Gucci, Versace, Burberry, Dior, với số lượng gần 20.000 chai.

Cũng với cách làm tương tự đường dây phát hiện ở TP.HCM, những người này tự tạo ra công thức pha chế nước hoa, rồi mua máy móc, nguyên vật liệu, hương liệu, công cụ và các vỏ chai nước hoa giả các thương hiệu nổi tiếng. 

Hàng ngàn sản phẩm nước hoa giả đã được tiêu thụ, đến tay người tiêu dùng. Đáng nói, những sản phẩm không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sau khi sử dụng.

Nước hoa giả ảnh hưởng đến nội tiết, gan, thận

PGS.TS Trần Hồng Côn (Khoa hóa học, Trường đại học Khoa học tự nhiên Hà Nội) cho biết nếu là loại nước hoa giả sử dụng hóa chất công nghiệp, hóa chất cấm sử dụng có thể gây những tác hại như viêm da, tổn thương lỗ chân lông. 

Nếu người tiêu dùng sử dụng thường xuyên còn bị ảnh hưởng đến hệ hô hấp. Nhiều loại nước hoa giả sử dụng hóa chất công nghiệp, khi hết mùi sẽ để lại mùi hôi hoặc gây nấm mốc trên da.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, cho hay nước hoa giả thường được pha chế từ tinh dầu tạo mùi và hóa chất không rõ nguồn gốc, không qua kiểm định an toàn. 

Khi tiếp xúc trực tiếp với da hoặc hít phải trong thời gian dài, các chất này có thể gây viêm da tiếp xúc dị ứng, viêm da kích ứng, làm nặng thêm các bệnh da nền như viêm da cơ địa, mề đay, hen phế quản.

Nguy hiểm hơn, một số hóa chất dùng trong nước hoa giả có khả năng thấm qua da, tích lũy trong cơ thể, ảnh hưởng lâu dài đến hệ nội tiết, gan, thận và đường hô hấp.

Bác sĩ Thành nêu ra trong thực hành lâm sàng và qua các nghiên cứu độc chất học ghi nhận một số nhóm chất thường gặp trong nước hoa kém chất lượng. Ví dụ như Phthalates (DEP, DBP), chất này được dùng để "giữ mùi", nhưng lại là chất gây rối loạn nội tiết, có thể ảnh hưởng đến sinh sản, nội tiết tố, đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.

Một chất khác có thể gặp là hóa chất Parabens, có tác dụng bảo quản nhưng dễ gây dị ứng da, nghi ngờ liên quan đến rối loạn hormone khi sử dụng kéo dài. Hoặc các hợp chất hương liệu tổng hợp mạnh (synthetic musks) dễ gây đau đầu, buồn nôn, kích ứng niêm mạc mũi - họng, tích lũy sinh học trong mô mỡ. 

Dung môi công nghiệp (methanol, ethanol công nghiệp) có thể gây bỏng rát da, viêm da kích ứng nặng, thậm chí nguy cơ ngộ độc khi hít phải.

Chất tạo màu, tạo mùi không đạt chuẩn mỹ phẩm là nguyên nhân hàng đầu gây viêm da tiếp xúc, sạm da, tăng sắc tố sau viêm. "Trên thực tế tôi gặp không ít các trường hợp viêm da vùng cổ, sau tai, cổ tay - những vị trí thường xịt nước hoa - với biểu hiện đỏ da, ngứa, rát, bong vảy, thậm chí phỏng nước.

Từng có bệnh nhân trẻ tuổi, không tiền sử dị ứng, nhưng sau khi sử dụng nước hoa mua trên mạng vài ngày đã xuất hiện viêm da tiếp xúc dị ứng lan rộng, phải điều trị bằng thuốc bôi corticoid và kháng viêm trong nhiều tuần.

Một số trường hợp khác có biểu hiện đau đầu, khó thở, tức ngực sau khi dùng nước hoa có mùi nồng kéo dài, đặc biệt ở người có cơ địa hen hoặc viêm mũi dị ứng", bác sĩ Thành cho hay.