Vingroup 'ấp ủ' gì khi lập VinMetal, cho Pomina vay vốn 0%?

Theo nhận định từ giới phân tích, nếu VinMetal mua lại Pomina thành công và khôi phục các cơ sở sản xuất thì sẽ nhanh chóng có chỗ đứng trên thị trường.

Mới đây Tập đoàn Vingroup cho biết cho Công ty CP Thép Pomina vay vốn lưu động với lãi suất 0% tối đa trong 2 năm, và chọn Pomina là nhà cung cấp ưu tiên cho toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp.

Nguồn vốn ưu đãi sẽ giúp Pomina có điều kiện cải thiện dòng tiền, khôi phục chuỗi cung ứng, đảm bảo hoạt động sản xuất diễn ra ổn định và từng bước phục hồi các chỉ số tài chính kinh doanh.

Pomina từng là "vua" ngành thép

Tiền thân Pomina là Công ty TNHH thép Pomina thành lập năm 1999, vốn điều lệ 42 tỉ đồng. Đến năm 2008, Pomina cổ phần hóa với vốn điều lệ 500 tỉ đồng, thị phần thị trường lúc này là 14,02% thị phần. 

Trong khi Tập đoàn Hòa Phát đứng thứ 5 về với thị phần 11,7%, dẫn theo báo cáo thường niên của chính doanh nghiệp này.

Về tình hình kinh doanh, doanh thu thuần của Pomina năm 2008 đạt 7.230 tỉ đồng. Trong khi, Công ty CP thép Nam Kim là 1.428 tỉ đồng. Còn Hòa Phát ở mức 8.365 tỉ đồng, doanh thu thép xây dựng chiếm khoảng 3.931 tỉ đồng.

Hiện Pomina ra sao?

Năm 2009, Pomina nhận định hơn một nửa các công ty cùng ngành trong nước không làm chủ được nguồn nguyên vật liệu là phôi thép, công nghệ rất cũ kỹ hoặc đã qua sử dụng, bị đào thải ở nước ngoài. Doanh nghiệp tự tin có nhà máy hiện đại, rất ít đối thủ cạnh tranh trực tiếp trong thị phần này.

Sau đó các doanh nghiệp thép lớn đều tiến hành đầu tư dự án để mở rộng năng lực. Pomina cho biết đầu tư mở rộng dự án luyện thép 1 triệu tấn, cán thép 0,5 triệu tấn, dự án cảng 3 triệu tấn giai đoạn 2011-2013. Công ty đầu tư thêm dự án lò cao giai đoạn 2019-2020.

Hòa Phát thì triển khai dự án Hòa Phát Dung Quất 1 từ năm 2017, còn Dung Quất 2 dự kiến hoàn thành và hoạt động từ cuối năm 2025.

Nhưng năm 2012, thị trường bất động sản bất ngờ đóng băng, sức mua yếu, lợi nhuận Pomina bất ngờ giảm từ 406 tỉ đồng năm 2011 về gần 5 tỉ đồng. Chi phí tài chính tăng cao do nợ dài hạn từ đầu tư nhà máy Pomina 3. Năm 2013, doanh nghiệp lỗ 220 tỉ đồng.

Năm 2019, tiếp tục lỗ 319 tỉ đồng do nhà máy Pomina 2 gặp sự cố ngưng sản xuất 8 tháng. Còn dự án lò cao trở thành nút thắt lớn nhất khi doanh nghiệp đi vay để đầu tư, nhưng lại chậm tiến độ, chi phí lãi vay bào mòn lợi nhuận.

Giai đoạn 2022-2024, Pomina thua lỗ gần 1.000 tỉ đồng mỗi năm. Doanh thu 9 tháng năm 2025 là 1.694 tỉ đồng, tăng 7% so với 2024. Lỗ sau thuế ở mức 512 tỉ đồng.

Tại ngày 30-9, công ty có 1.730 tỉ đồng tài sản ngắn hạn, tiền mặt chỉ còn 22 tỉ đồng. Nợ ngắn hạn ở mức 5.508 tỉ đồng với 5.238 tỉ đồng là vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn. Đến cuối quý 3, lỗ lũy kế gần 3.051 tỉ đồng. Vốn chủ sở hữu bị âm gần 187 tỉ đồng.

Pomina từng có nhiều kế hoạch để tái cấu trúc, lành mạnh hóa tình trạng tài chính. Năm 2023, doanh nghiệp ký biên bản ghi nhớ với Công ty Nansei (Nhật Bản) về việc chuyển nhượng 51% cổ phần nhưng không thành. Sau đó Pomina hợp tác với THACO Industries nhưng cũng chưa thành công.