Ukraine tìm cách ngăn Nga dùng Starlink điều khiển UAV

"Chúng tôi biết ơn Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell cùng tỷ phú Elon Musk vì đã phản hồi nhanh chóng và bắt đầu giải quyết tình hình", Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết hôm 29/1, đề cập nỗ lực hợp tác cùng công ty Mỹ để ngăn lực lượng Nga sử dụng hệ thống Starlink.

Quan chức Ukraine không nêu cụ thể phản hồi của SpaceX, cũng như các giải pháp để xử lý tình trạng này.

Công ty SpaceX và tỷ phú Elon Musk chưa bình luận về thông tin trên.

Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào Starlink, do hạ tầng viễn thông bị thiệt hại nặng nề trong xung đột. Nó được dùng cho cả lĩnh vực dân sự lẫn quân sự, đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo liên lạc giữa các đơn vị Ukraine, hỗ trợ điều khiển thiết bị không người lái (drone) ở khoảng cách xa.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), có trụ sở tại Mỹ, cho biết Nga từng lắp bộ thu phát Starlink cho UAV tự sát Geran và Molniya-2 lần lượt từ tháng 9/2024 và tháng 12/2025. Kết nối Starlink giúp UAV Nga duy trì liên lạc tốt hơn với người vận hành và khó bị Ukraine gây nhiễu.

Quân đội Nga gần đây tăng cường sử dụng UAV tự sát BM-35 trang bị bộ thu phát Starlink và đạt tầm bay đến 500 km, nhằm săn lùng những vũ khí đắt tiền của Ukraine như tổ hợp phòng không Patriot và pháo phản lực HIMARS.

SpaceX hồi tháng 2/2024 khẳng định không bán hay chuyển giao thiết bị đầu cuối Starlink đến Nga, cũng không giao dịch với bất cứ cơ quan chính phủ hay đơn vị quân đội nào của nước này.

Serhiy Beskrestnov, chuyên gia tác chiến điện tử vừa được bổ nhiệm làm cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, từng công bố nhiều ảnh chụp xác UAV Nga được tích hợp bộ thu phát tín hiệu Starlink.

"Nga đã triển khai hàng trăm UAV trang bị Starlink để tập kích Ukraine. Vấn đề phức tạp là không thể vô hiệu hóa Starlink bằng các hệ thống tác chiến điện tử, thiết bị trinh sát Ukraine cũng không thể phát hiện được phi cơ Nga mang theo bộ thu phát", Beskrestnov cho biết.

Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski hôm 28/1 chỉ trích Elon Musk vì tình trạng UAV Nga trang bị đầu thu phát Starlink, cho rằng điều này sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của tỷ phú Mỹ. Ông chủ SpaceX sau đó đáp lại rằng "gã ngớ ngẩn tệ hại này thậm chí còn không nhận ra rằng Starlink đang là xương sống với hệ thống liên lạc của quân đội Ukraine".

Nguyễn Tiến (Theo Reuters, AFP, AP)