Sau lễ ra quân cao điểm kiểm tra xử lý lấn chiếm, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè, lực lượng chức năng tại TP.HCM tiếp tục kiểm tra xử lý tại nhiều nơi.
Dù là ngày cuối tuần, sáng 18-1 Đội Cảnh sát giao thông Rạch Chiếc thuộc Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ đường sắt (PC08) Công an TP.HCM phối hợp Công an phường Tăng Nhơn Phú và các đơn vị liên quan đã kiểm tra xử lý nhiều trường hợp vi phạm, lấn chiếm vỉa hè.
Đậu xe máy trên vỉa hè bị phạt 400.000 - 600.000 đồng
Tại đường Lê Văn Việt, các đơn vị đã phát hiện nhiều trường hợp buôn bán dạng xe đẩy trên vỉa hè, dưới lòng đường và nhiều trường hợp đậu xe máy trên vỉa hè. Hầu hết các trường hợp này đều bị lập biên bản xử lý, trong đó không ít người "giật mình" vì nghĩ đậu xe máy trên vỉa hè, trước các cửa tiệm là "không sao".
Tuy nhiên một cảnh sát giao thông trong đoàn giải thích căn cứ tại điểm d, khoản 2, điều 7 nghị định 168/2024 việc "dừng xe, đậu xe ở lòng đường gây cản trở giao thông; tụ tập từ 3 xe trở lên ở lòng đường, trong hầm đường bộ; đỗ, để xe ở lòng đường, vỉa hè trái phép" sẽ bị phạt tiền 400.000 - 600.000 đồng.
Vì vậy những người hợp người đi xe máy dừng, đậu xe trên vỉa hè, lòng đường đều bị xử phạt. Còn việc "bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ khác trên lòng đường, vỉa hè các tuyến phố có quy định cấm bán hàng" theo quy định cũng phạt tiền từ 200.000 đến 250.000 đồng.
Tại nhiều đường ở trung tâm TP.HCM như Ngô Đức Kế, Hồ Tùng Mậu, Tôn Thất Thiệp, Hàm Nghi, Nguyễn Du..., các vỉa hè đã thông thoáng hơn. Tình trạng các hàng quán bày hàng lấn ra hết vỉa hè, các quán ăn quán nước tận dụng vỉa hè làm bãi giữ xe, các hàng rong giành vỉa hè làm "căn cứ", chiếm hết lối đi của người đi bộ... đã được xử lý, dọn dẹp.
Anh Văn Minh, một người dân ngụ phường Sài Gòn, cho biết trước đây tại khu vực gần nơi anh sống, tình trạng vỉa hè bị lấn chiếm thường xảy ra. "Từ khi lực lượng chức năng ra quân xử lý đã giảm hẳn, đường sá trở nên thông thoáng hơn nhiều. Không chỉ tôi mà người dân luôn mong tình trạng vỉa hè thông thoáng, sạch đẹp được giữ lâu dài chứ không phải vài ngày ra quân", anh Minh mói.
Ở các đoạn đường sầm uất hàng quán ăn uống, vui chơi gần chợ Bà Chiểu, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Xí, Lê Đức Thọ sau khi TP.HCM ra quân dọn dẹp, vỉa hè cũng đã thông thoáng hơn. Người đi bộ cũng cảm thấy an tâm hơn khi đi qua các tuyến đường này.
Tuy vậy, thực tế trên một số tuyến đường vẫn còn tình trạng xe máy "chiếm đóng". Dù người đi bộ vẫn có lối để đi nhưng thực tế rất nhỏ, phải luồn lách. Đặc biệt tại đường và dọc các khu chợ, các tiệm bán đồ trang trí dù bị nhắc nhở vẫn tiếp tục buôn bán, thậm chí đứng tràn ra đường để mời gọi khách mua hàng.
Xây dựng đề án mới về quản lý vỉa hè
Trước đây TP.HCM đã triển khai thu phí sử dụng tạm thời một phần lòng lề đường, vỉa hè theo quyết định 32 và nghị quyết 15 chính thức thực hiện từ ngày 1-1-2024. Đây được xem như một "bài toán" giải quyết hài hòa giữa câu chuyện kinh tế vỉa hè và giao thông.
Tuy nhiên sau khi nghị định 165 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đường bộ và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, từ năm 2025, UBND cấp tỉnh không còn thẩm quyền ban hành quy định sử dụng vỉa hè để kinh doanh, đồng thời không cho phép dùng vỉa hè vào mục đích kinh doanh, mua bán như trước đây.
Vì vậy TP.HCM ngưng cấp phép mới cho hoạt động kinh doanh trên vỉa hè. Chính vì vậy các hành vi lấn chiếm vỉa hè hiện nay để buôn bán, đậu xe... đều được coi là hành vi vi phạm và bị xử lý.
Hiện nay Sở Xây dựng cũng phối hợp Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM xây dựng đề án mới về quản lý, khai thác và sử dụng lòng lề đường, vỉa hè bao gồm cả phương án xem xét hoạt động kinh doanh trên vỉa hè theo hướng tiếp cận từ Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.
Ngoài ra, Sở Xây dựng cũng yêu cầu Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông đường bộ và Trung tâm Quản lý giao thông công cộng thu thập hình ảnh, video clip từ hệ thống camera giám sát và phản ánh của người dân về tình trạng chiếm dụng vỉa hè, lòng đường. Những tư liệu này là cơ sở để sở làm việc với các địa phương, xác định rõ các tuyến và điểm nóng vi phạm, từ đó đề xuất hướng xử lý kịp thời.
