Tokyo đang trở thành ‘thuộc địa của người giàu’

Kiến trúc sư Riken Yamamoto phê bình các dự án tuy xa xỉ nhưng xa cách với cộng đồng, làm thủ đô Tokyo của Nhật Bản “mất chất”.

Ông Riken Yamamoto, chủ nhân giải thưởng Pritzker 2024 (được coi là giải Nobel của ngành kiến trúc), đưa ra những lời phê bình nhắm vào các đồng nghiệp và các nhà phát triển bất động sản. 

Ông cảnh báo rằng thủ đô Tokyo của Nhật Bản đang bị “giày xéo” bởi các dự án xa xỉ phục vụ giới nhà giàu và làm ngắt kết nối cộng đồng.

Thuộc địa của những người giàu

Ông Yamamoto không ngần ngại gọi các khu phức hợp mới là “thuộc địa của những người giàu” và những người theo chủ nghĩa “tân tự do”. Theo ông, những dự án đang được xây dựng hoàn toàn vô dụng đối với cộng đồng.

Trong buổi trò chuyện gần đây tại Câu lạc bộ Phóng viên nước ngoài Nhật Bản (FCCJ), kiến trúc sư Yamamoto cho rằng Tokyo đang thay đổi theo hướng tiêu cực. 

Từ một đô thị thân thiện với người đi bộ, có quy mô nhân văn với những cửa hàng nhỏ và nhà ở giá rẻ đan xen, thành phố đang dần bị lấp đầy bởi những tòa nhà kính và thép bóng bẩy, những văn phòng hạng sang và căn hộ cao cấp.

Theo dữ liệu từ công ty tư vấn bất động sản Tokyo Kantei, tính đến năm 2024, khu vực vùng thủ đô Tokyo (gồm Tokyo và các tỉnh lân cận) có 812 tòa chung cư cao tầng, khoảng 1/4 trong số đó được xây dựng chỉ trong thập kỷ qua. 

Ngoài ra nguồn cung văn phòng cũng đang bùng nổ với ước tính khoảng 1,8 triệu mét vuông sàn mới gia nhập thị trường từ năm 2024 - 2026.

Những “vết thương” đô thị

Ông chỉ trích một số đồng nghiệp như ông Kengo Kuma (người thiết kế sân vận động quốc gia Nhật Bản) và ông Tadao Ando (chủ nhân giải Pritzker 1995). Ông cho rằng họ không cân nhắc đến cộng đồng trong các thiết kế.

Kiến trúc sư Yamamoto cũng bày tỏ sự phản đối đối với nhiều dự án lớn đang và đã triển khai.

Chủ nhân giải Pritzker 2024 cho rằng kế hoạch di dời chợ cá lớn nhất thế giới Tsukiji đã “phá hủy trái tim của Tokyo”. Dự án trị giá 900 tỉ yen này đã di dời khu chợ hơn 80 năm tuổi đến khu công nghiệp Toyosu hồi năm 2018.

Ông kêu gọi: “Các chuyên gia nên can thiệp và bắt đầu soạn thảo một bản kế hoạch về việc tương lai của Tokyo nên như thế nào”.