Thời tiết lạnh, người mắc bệnh tim mạch cần làm gì?

Theo các bác sĩ Bệnh viện đa khoa Quảng Nam (ở TP.Đà Nẵng), những bệnh nhân tim mạch cần phòng ngừa trong thời tiết lạnh để giảm nguy cơ tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Gia tăng các ca bệnh nặng trong mùa lạnh

Những đợt không khí lạnh liên tiếp trong thời gian gần đây ở TP.Đà Nẵng không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày mà còn làm gia tăng rõ rệt số ca bệnh tim mạch phải nhập viện.

Ghi nhận tại Khoa Khám bệnh và Khoa Cấp cứu, Bệnh viện đa khoa Quảng Nam, các bệnh lý như tăng huyết áp cấp cứu, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và đột quỵ có xu hướng gia tăng và diễn tiến nặng hơn, đặc biệt ở người cao tuổi và bệnh nhân có bệnh nền về tim mạch.

Bệnh viện đa khoa Quảng Nam vừa tiếp nhận bệnh nhân N.T.Đ (64 tuổi, ở P.Tam Kỳ, TP.Đà Nẵng, có tiền sử tăng huyết áp đang điều trị, làm nghề giữ xe nên thường xuyên phải làm việc ngoài trời) được đưa vào viện trong tình trạng ngất tại bãi giữ xe.

Qua thăm khám và các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp, biến chứng ngưng tim, phải xử trí cấp cứu khẩn cấp.

Bệnh nhân M.T.Th (79 tuổi, ở xã Tam Xuân, TP.Đà Nẵng) có tiền sử tăng huyết áp nhưng kiểm soát chưa tốt cũng vừa nhập viện vì đau đầu dữ dội, kèm nôn ói.

Tại khoa Cấp cứu, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị tăng huyết áp cấp cứu, biến chứng vỡ túi phình mạch não gây xuất huyết não, tình trạng nguy hiểm, đe dọa tính mạng.

Đây chỉ là 2 trong số nhiều trường hợp bệnh tim mạch nặng được ghi nhận tại Bệnh viện đa khoa Quảng Nam trong thời gian thời tiết chuyển lạnh.

Vì sao thời tiết lạnh nguy hiểm với tim mạch?

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Lương Quang, Trưởng khoa Nội tim mạch (Bệnh viện đa khoa Quảng Nam), cho biết thời tiết lạnh là yếu tố làm gia tăng rõ rệt các biến cố tim mạch như tăng huyết áp, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và đột quỵ, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa từ nắng nóng sang lạnh.

Khi nhiệt độ môi trường giảm, các mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt làm tăng sức cản mạch máu và dẫn đến tăng huyết áp. Ở người đã có bệnh nền tim mạch, tình trạng này dễ gây cơn tăng huyết áp cấp cứu.

Bên cạnh đó, mạch máu co lại khiến tim phải tăng co bóp để bơm máu, làm tăng nhu cầu oxy cơ tim, dễ khởi phát đau thắt ngực hoặc nhồi máu cơ tim. Nhiệt độ thấp còn làm độ nhớt máu tăng, tiểu cầu dễ kết dính, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Lương Quang cũng cho rằng thời tiết lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tăng tiết catecholamine, có thể gây co thắt động mạch vành, rối loạn nhịp tim, thậm chí ngưng tim đột ngột. Nguy cơ này càng cao vào sáng sớm (thời điểm huyết áp tăng cao sinh lý) và trong giai đoạn cơ thể chưa kịp thích nghi với sự thay đổi thời tiết.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, số ca nhập viện vì nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng rõ rệt vào mùa lạnh, đặc biệt vào buổi sáng sớm.

Bệnh nhân tim mạch cần làm gì để phòng ngừa?

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Lương Quang, cho hay khi trời lạnh, mạch máu co lại làm huyết áp tăng cao, tim phải hoạt động nhiều hơn. Nếu người bệnh tự ý ngưng thuốc, giảm liều hoặc dùng thuốc không đều, nguy cơ xảy ra tăng huyết áp cấp cứu, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và đột quỵ sẽ tăng lên rõ rệt.

Do đó, người bệnh cần uống thuốc đúng liều, đúng giờ, đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý bỏ thuốc dù cảm thấy khỏe hơn, không tự điều chỉnh liều khi trời lạnh và tái khám đúng hẹn. Trong mùa lạnh, huyết áp thường biến động nhiều, bác sĩ có thể cần điều chỉnh liều thuốc phù hợp để bảo đảm kiểm soát bệnh an toàn và hiệu quả.

Chế độ ăn hợp lý giúp kiểm soát huyết áp và mỡ máu trong mùa lạnh. Người bệnh nên ăn uống cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây, cá, các loại hạt, hạn chế muối, mỡ động vật, thức ăn chiên rán và chế biến sẵn. Đồng thời, cần tránh hoặc hạn chế tối đa rượu bia, vì rượu bia có thể làm tăng huyết áp, gây rối loạn nhịp tim và làm nặng thêm bệnh tim mạch.

Người bệnh không nên ngồi yên hoàn toàn trong mùa lạnh mà cần duy trì vận động nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng như đi bộ chậm, tập thể dục nhẹ, tập thở, giãn cơ; có thể tập trong nhà khi trời lạnh. Trước khi vận động cần khởi động kỹ, mặc đủ ấm và tránh tập luyện gắng sức đột ngột, nhất là vào sáng sớm.