Thế giới xoay xở trong cuộc khủng hoảng năng lượng

Chỉ trong một tuần kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran, giá dầu thô vượt 100 USD/thùng, eo biển Hormuz gần như tê liệt.

Khắp thế giới, các chính phủ đang đổ hàng trăm tỉ USD để "chữa cháy" thị trường năng lượng, trong khi hàng triệu người dân buộc phải thay đổi cách sống, cách di chuyển và cách chi tiêu từng ngày.

Chính phủ chạy đua "chữa cháy"

Phản ứng của các chính phủ diễn ra gần như đồng loạt cho thấy mức độ nghiêm trọng của cú sốc.

Tại Hàn Quốc, Tổng thống Lee Jae Myung chủ trì cuộc họp liên bộ khẩn vào ngày 9-3, yêu cầu áp trần giá xăng trong nước - biện pháp chưa từng có trong gần 30 năm.

Seoul cũng quyết định mở rộng chương trình bình ổn thị trường trị giá 100.000 tỉ won (khoảng 66,8 tỉ USD) nếu cần thiết, đồng thời gấp rút tìm kiếm các tuyến năng lượng thay thế ngoài eo biển Hormuz.

Còn tại Nhật Bản, theo Reuters, chính phủ nước này đã chỉ đạo kho dự trữ dầu quốc gia chuẩn bị sẵn sàng xả kho, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa được công bố.

Ở Đông Nam Á, bức tranh càng thêm căng thẳng. Indonesia tăng ngân sách trợ cấp nhiên liệu - đã ở mức 381.300 tỉ rupiah (khoảng 22,5 tỉ USD), trong khi dự trữ dầu khẩn cấp chỉ còn đủ dùng 23 ngày.

Trong khi đó, theo báo Nation Thailand, Thái Lan kích hoạt kế hoạch năng lượng khẩn cấp: cấm xuất khẩu xăng dầu, vận hành nhà máy than và thủy điện hết công suất, đồng thời tăng khai thác khí đốt nội địa từ vịnh Thái Lan và Myanmar.

Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, chọn cách kiểm soát từ hai phía: yêu cầu các nhà máy lọc dầu ngừng ký hợp đồng xuất khẩu nhiên liệu mới từ tháng 4, đồng thời tăng giá bán lẻ xăng và diesel trong nước lần lượt 695 và 670 nhân dân tệ/tấn, cũng là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 3-2022, theo Reuters và American Bazaar Online.

Còn Bangladesh, quốc gia phụ thuộc tới 95% năng lượng từ nhập khẩu, buộc phải đóng cửa toàn bộ các trường đại học kể từ ngày 9-3 và áp hạn mức bán nhiên liệu hằng ngày như một biện pháp khẩn cấp tiết kiệm điện và xăng dầu, theo Reuters.

Người dân xoay xở ứng phó

Trong khi các chính phủ loay hoay với những gói can thiệp khổng lồ, hàng triệu người dân và doanh nghiệp khắp thế giới cũng không ngồi chờ.

Họ đang tự xoay xở theo cách của mình, từ những quyết định nhỏ nhất trong sinh hoạt hằng ngày cho đến những điều chỉnh lớn trong cách làm việc.

Tại Hong Kong, tài xế Choi cho biết giá xăng đã nhảy từ khoảng 29 HKD/lít lên 30,59 HKD, tức tăng 5,5% chỉ trong vài ngày.

Do phụ thuộc vào xe hơi vì lý do sức khỏe, ông đang cân nhắc sang đổ xăng bên kia biên giới ở Trung Quốc đại lục để tiết kiệm chi phí, theo The Standard.

Còn chủ xe tư nhân Wong thì đang nghiêm túc tính đến việc chuyển sang xe điện: "Tôi mong chính phủ có chính sách ưu đãi để bình ổn và hạ giá nhiên liệu".

Tại Anh, Hiệp hội Ô tô AA và Tổ chức RAC không khuyên người dân tích trữ xăng mà kêu gọi thay đổi hành vi lái xe.

Chủ tịch AA Edmund King nói với tờ Mirror: "Tài xế không nên thay đổi thói quen đổ xăng, nhưng có thể cân nhắc cắt bớt những chuyến đi không cần thiết và điều chỉnh phong cách lái xe để tiết kiệm nhiên liệu".

Danh sách khuyến nghị thực tế được đưa ra bao gồm bảo dưỡng xe định kỳ, bơm lốp đúng áp suất, tắt điều hòa khi không cần thiết, không để động cơ chạy không tải, và bỏ bớt đồ nặng trong cốp xe.

Ở Philippines, làn sóng ủng hộ làm việc từ xa bùng lên mạnh mẽ trên mạng xã hội. Nhà báo chuyên về ô tô James Deakin đề xuất nên "cân nhắc khôi phục làm việc từ xa trong cuộc khủng hoảng nhiên liệu này".

"Mỗi nhân viên không phải đi làm là một gia đình bớt phải tính toán ở trạm xăng", ông James Deakin viết. Thượng nghị sĩ Win Gatchalian cũng đề xuất tuần làm việc bốn ngày kết hợp một ngày làm việc từ xa như một phần trong nỗ lực tiết kiệm năng lượng quốc gia.