Tham vọng mới của Mỹ đối với mặt trăng

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đang trở lại mặt trăng với chương trình Artemis.

Sớm nhất là vào ngày 1-4 tới, cơ quan này sẽ đưa 4 phi hành gia bay quanh mặt trăng trong sứ mệnh kéo dài gần 10 ngày. Sau sứ mệnh này, NASA dự kiến đưa 2 phi hành gia hạ cánh gần cực Nam của mặt trăng trong vài năm tới.

Sứ mệnh trên diễn ra trong bối cảnh NASA đang có tham vọng thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên mặt trăng. Chính quyền Tổng thống Donald Trump hiện thúc đẩy dự án xây dựng một căn cứ gần cực Nam của mặt trăng trong 7 năm tới.

Với bước đi này, NASA từ bỏ kế hoạch xây dựng trạm không gian quay quanh mặt trăng để chuyển sang phát triển hạ tầng trực tiếp trên bề mặt, như một bàn đạp dài hạn cho hoạt động thám hiểm không gian sâu. "Lần này, mục tiêu không chỉ là cắm cờ và để lại dấu chân. Lần này, mục tiêu là ở lại" - ông Jared Isaacman, lãnh đạo NASA, nhấn mạnh khi trình bày kế hoạch mới.

Một số chuyên gia nhận định với đài Fox News rằng việc duy trì sự hiện diện lâu dài trên mặt trăng sẽ cho phép Mỹ tích trữ vật tư, phát triển hạ tầng và từng bước mở rộng năng lực theo thời gian - những điều khó có thể thực hiện nếu chỉ dựa vào một trạm không gian quay quanh nơi này.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng chiến lược mới gặp không ít thử thách. Trước hết, số tiền 20 tỉ USD có lẽ không đủ để xây dựng và duy trì một căn cứ trên mặt trăng. Ngoài ra, mốc thời gian khoảng 7 năm là khá gấp, nhất là khi phải đối mặt nhiều thách thức kỹ thuật khi hoạt động trên mặt trăng.

Chiến lược mới của NASA được công bố vào thời điểm Trung Quốc đang nhanh chóng nâng cao năng lực, triển khai các sứ mệnh robot ngày càng phức tạp và từng bước đặt nền móng cho sự hiện diện lâu dài trên mặt trăng. Nước này đặt mục tiêu lần đầu tiên đưa phi hành gia lên mặt trăng vào khoảng năm 2030, cũng như đang hợp tác với các đối tác quốc tế về kế hoạch hiện diện lâu dài gần cực Nam mặt trăng, khu vực được cho là có nhiều tài nguyên quan trọng.