Siết chặt phân lô bán nền từ đất nông nghiệp: Hạn chế đầu cơ, bảo vệ đất đai

Nghị quyết mới của Quốc hội về cơ chế thực hiện Luật Đất đai với nhiều điểm thay đổi quan trọng nhằm hạn chế tình trạng phân lô bán nền tràn lan từ đất nông nghiệp, vốn gây sốt đất ảo và cản trở quản lý sử dụng đất bền vững.

Theo nghị quyết này, việc chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất ở vẫn được tiếp tục áp dụng ưu đãi về tiền sử dụng đất. Nhưng đi kèm nhiều điều kiện chặt chẽ hơn nhằm ngăn ngừa lợi dụng chính sách để kinh doanh đất đai, siết chặt việc phân lô bán nền.

Cụ thể, người dân chỉ phải nộp 30% chênh lệch tiền sử dụng đất đối với phần đất trong hạn mức và 50% đối với phần đất ngoài hạn mức, thay vì phải nộp 100% như trước đây.

Một điểm đáng chú ý của quy định mới là ưu đãi chỉ áp dụng một lần cho mỗi thửa đất của một hộ gia đình hoặc cá nhân, không thể áp dụng cho nhiều thửa hay nhiều lần nếu tách thửa liên tục. 

Điều này nhằm ngăn chặn hành vi tách thửa đất nông nghiệp lớn thành nhiều lô nhỏ để bán kiếm lời, một trong những nguyên nhân chính dẫn tới sốt đất ảo tại nhiều địa phương trong thời gian qua.

Quy định ưu đãi chỉ áp dụng với các trường hợp nhất định, như đất vườn, ao liền kề với đất ở trong cùng thửa, hoặc những thửa đất đã có nguồn gốc ổn định lâu dài, thường nằm trong khu dân cư. 

Các trường hợp đất nông nghiệp riêng lẻ, đất được tách thửa sau ngày 1-7-2014 hoặc có diện tích lớn sẽ không được hưởng ưu đãi này mà vẫn phải đóng 100% tiền chênh lệch khi chuyển mục đích sang đất ở.

Luật sư Nguyễn Đăng Tư (Đoàn luật sư TP.HCM) giải thích rằng quy định mới làm rõ hơn điều kiện để được giảm tiền sử dụng đất. Còn việc chỉ áp dụng một lần ưu đãi cho mỗi thửa là một biện pháp nhằm hạn chế lách luật bằng các thủ thuật tách thửa, nhờ người khác đứng tên để trục lợi.

Vì thế, chính sách mới này được kỳ vọng sẽ hạn chế đáng kể việc đầu cơ đất nông nghiệp, phân lô bán nền không theo quy hoạch và tránh tình trạng hình thành các khu đất nhỏ chưa kết nối hạ tầng vốn là thực trạng đáng lo ngại tại một số vùng ven các đô thị lớn.

Một chuyên gia đánh giá việc ưu đãi tiền sử dụng đất chỉ áp dụng trong những trường hợp cụ thể và hạn chế việc tách thửa đầu cơ, thị trường sẽ bớt "nóng ảo", đồng thời quản lý đất đai hiệu quả hơn.