Sau 20 tuổi vẫn có thể tăng trưởng về chiều cao?

Chiều cao vượt trội và thời gian tăng trưởng chiều cao giai đoạn sau tuổi 15 của cầu thủ Đình Bắc, trụ cột U23 Việt Nam tại Giải đấu U23 châu Á 2026 vừa qua, khiến nhiều người quan tâm. Như vậy có thể cao thêm sau lứa tuổi này, thậm chí sau tuổi 20?

Sự kết hợp giữa các yếu tố di truyền và môi trường có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao. Điều này bao gồm tiền sử gia đình, thói quen ngủ, chế độ dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe. Tất cả những yếu tố này cùng nhau quyết định chiều cao của bạn. Theo bài đăng trên Health.com, bạn có thể cao thêm sau tuổi 20, tuy nhiên giai đoạn tốt nhất vẫn là trước 18 tuổi.

Yếu tố di truyền và môi trường

Tiền sử gia đình và bệnh sử, cũng như các yếu tố thể chất và bên ngoài, có thể ảnh hưởng lớn đến sự tăng trưởng và phát triển chiều cao của bạn, bao gồm:

- Đặc điểm đa gene: Đây là những đặc điểm bị ảnh hưởng bởi hai hoặc nhiều gene. Di truyền học là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến chiều cao của bạn. Nghiên cứu hiện nay cho thấy khoảng 80-90% sự khác biệt về chiều cao được quyết định bởi hoạt động của một số gene từ cả bố và mẹ.

- Dinh dưỡng: Đây là yếu tố ảnh hưởng lớn thứ hai đến chiều cao, chỉ sau yếu tố di truyền. Suy dinh dưỡng, tức là không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là khi còn nhỏ hoặc trong thời kỳ mang thai, sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển. Điều này có thể dẫn đến chiều cao tổng thể thấp hơn.

- Thói quen sinh hoạt: Một số nghiên cứu cho thấy việc thiếu ngủ trong giai đoạn dậy thì cũng có thể ảnh hưởng đến chiều cao tổng thể. Mặc dù một đêm ngủ không ảnh hưởng gì, nhưng nếu bạn thường xuyên gặp các vấn đề về giấc ngủ, nó có thể gây ra những ảnh hưởng lâu dài đến chiều cao.

Các yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao

Một số yếu tố có thể quyết định chiều cao của bạn bao gồm:

- Yếu tố di truyền: Một số yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến chiều cao. Hội chứng Marfan có thể làm tăng chiều cao của một người, trong khi các hội chứng như hội chứng Down và hội chứng Turner lại làm chậm sự phát triển chiều cao.

- Các bệnh lý nội tiết: Đây là những bệnh lý gây mất cân bằng hormone, làm chậm sự phát triển chiều cao và trì hoãn dậy thì. Ví dụ như suy giáp và suy tuyến yên, cả hai đều khiến cơ thể sản sinh ít hormone tăng trưởng hơn.

- Các bệnh mạn tính (kéo dài): Bạn có thể có nguy cơ chậm phát triển chiều cao cao hơn nếu mắc ung thư, bệnh tim hoặc viêm khớp.

- Loạn sản xương: Đây là tập hợp khoảng 400 tình trạng rối loạn phát triển xương và khớp. Hẹp ống sống gây ra hiện tượng cột sống bị thu hẹp và gù lưng gây ra cong vẹo cột sống là 2 tình trạng phổ biến. Tác động của những tình trạng này đến sự phát triển xương và hệ xương làm giảm chiều cao.

- Dậy thì sớm: Dậy thì sớm (trước 8 tuổi ở bé gái và 9 tuổi với bé trai) có thể gây ra sự tăng trưởng chiều cao nhanh chóng lúc đầu, sau đó chậm lại. Trong trường hợp này, trẻ có thể cao khi còn nhỏ, nhưng khi lớn lên lại thấp hơn chiều cao trung bình.