Phường không ma túy: Then chốt ở vai trò cộng đồng

Phường Xuân Hòa (TP.HCM) ban hành nghị quyết đặt mục tiêu xây dựng địa bàn 'không ma túy' vào năm 2030. Đây không chỉ là nỗ lực quản lý địa phương mà còn là sự thay đổi cấp thiết để bảo vệ người trẻ trước vòng xoáy ma túy.

Ma túy không còn là câu chuyện riêng của những "điểm đen" truyền thống. Các loại ma túy tổng hợp ngày càng phổ biến, thủ đoạn mua bán chuyển sang không gian mạng, giao dịch qua mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin và dịch vụ giao hàng nhanh.

Tội phạm không cần tụ điểm cố định, còn người sử dụng thì ở trong các khu dân cư, cơ sở lưu trú, nhà trọ, khách sạn - những nơi rất khó kiểm soát nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ.

Số liệu cho thấy năm 2025 lực lượng chức năng cả nước phát hiện gần 22.000 vụ phạm tội ma túy, bắt giữ hơn 44.000 đối tượng. Riêng TP.HCM xử lý gần 5.800 vụ với hơn 15.000 người liên quan.

Thực tế cho thấy dù nỗ lực đấu tranh rất lớn, tệ nạn ma túy chuyển từ hình thức này sang hình thức khác, tinh vi hơn, khó phát hiện hơn.

Trong bối cảnh đó, mục tiêu xây dựng "phường không ma túy" vừa là khát vọng chính đáng vừa đặt ra yêu cầu rất cao về cách làm. Nếu chỉ dừng ở việc tăng cường bắt giữ, xử lý hình sự thì khó có thể đạt được sự bền vững. Ma túy là vấn đề xã hội, không thể giải quyết thuần túy bằng biện pháp hành chính hay cưỡng chế.

Điểm đáng chú ý trong nghị quyết của phường Xuân Hòa là cách tiếp cận đa trụ cột: quản lý địa bàn chặt chẽ, tấn công tội phạm quyết liệt, tổ chức cai nghiện và hỗ trợ sau cai, phát huy vai trò của nhân dân và ứng dụng công nghệ trong quản lý.

Đây là cách nhìn toàn diện, thừa nhận rằng phòng chống ma túy không chỉ là "bắt cho hết", mà là "đỡ cho không phát sinh".

Nhiều người nghiện sau cai tái nghiện không phải vì thiếu quyết tâm mà vì thiếu môi trường sống an toàn, thiếu việc làm, thiếu sự chấp nhận của cộng đồng. Nếu không có hỗ trợ tái hòa nhập, nguy cơ tái nghiện vẫn luôn thường trực.

Do đó xây dựng địa bàn không ma túy phải gắn với chính sách xã hội: việc làm, y tế, tư vấn tâm lý, giáo dục gia đình.

Tuy nhiên để mục tiêu "phường không ma túy" không dừng ở khẩu hiệu cần có tiêu chí rõ ràng, cơ chế giám sát độc lập và đánh giá định kỳ. Không chỉ số vụ án giảm mà phải nhìn vào số người nghiện được quản lý hiệu quả, số người sau cai có việc làm ổn định, số khu phố thực sự không phát sinh điểm nóng mới.

Xây dựng phường không ma túy là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì, đồng thuận và trách nhiệm chia sẻ giữa chính quyền, lực lượng chức năng và người dân. Nếu làm được, đây không chỉ là thành tích của một địa phương mà có thể trở thành mô hình tham chiếu cho nhiều đô thị khác.