Những món đồ bỏ đi được tái sử dụng như thế nào?

Từ vải vụn và quần áo cũ, nghệ sĩ điêu khắc vải nổi tiếng người Anh Bryony Rose Jennings tạo nên các tác phẩm nghệ thuật textile dựa trên việc tái sử dụng.

Trong bối cảnh rác thải thời trang ngày càng gia tăng, vấn đề tái sử dụng vật liệu không chỉ được đặt ra trong lĩnh vực thiết kế mà còn xuất hiện trong thực hành nghệ thuật. Với Bryony Rose Jennings, những mảnh vải cũ và đồ đã qua sử dụng không phải là phần thừa cần loại bỏ, mà là điểm xuất phát cho quá trình sáng tác các tác phẩm textile.

Tái sử dụng những vật liệu đã dùng

Bryony Rose Jennings sử dụng quần áo cũ, vải vintage, khăn trải, rèm cửa và nhiều loại vải đã qua sử dụng khác làm chất liệu chính. Những vật liệu này được cô thu thập từ nhiều nguồn, sau đó cắt, ghép và xử lý thủ công để tạo thành các tác phẩm nghệ thuật dạng ba chiều.

Chia sẻ về lựa chọn chất liệu, cô có xu hướng thu gom và giữ lại những món đồ đã cũ và bị bỏ đi: "Tôi theo bản năng là người thu thập và giữ lại những thứ đã sờn, bị lãng quên và bị loại bỏ. Tôi tìm thấy vẻ đẹp trong những thứ thường ngày bị xem là rác, như quần áo cũ hay đồ vải gia dụng đã qua sử dụng".

Trong các tác phẩm của mình, Jennings không che giấu nguồn gốc vật liệu. Màu sắc, hoa văn và dấu vết thời gian trên từng mảnh vải được giữ lại, tạo nên bề mặt ghép nối không đồng nhất. Việc để lộ cấu trúc này cho phép người xem nhận diện rõ quá trình tái sử dụng, đồng thời phản ánh vòng đời trước đó của chất liệu.

Thay vì tạo ra hình thức hoàn thiện tuyệt đối, cô chấp nhận tính ngẫu nhiên và không đồng bộ của vải cũ. Các tác phẩm vì thế mang dáng dấp được hình thành từ nhiều lớp vật liệu khác nhau, cho thấy rõ cách đồ bỏ đi được chuyển hóa trong quá trình sáng tác.

Cảm hứng đến từ ký ức của đồ vật

Cảm hứng sáng tác của Bryony Rose Jennings gắn liền với ký ức được lưu giữ trong chất liệu. Cô cảm thấy có sự kết nối đặc biệt với các loại vải từ những giai đoạn đã qua: "Tôi cảm thấy có một sự gắn bó sâu sắc với những loại vải của các thời kỳ trước, và điều đó thể hiện trong những tác phẩm được tạo ra từ chúng". 

Theo cô, mỗi mảnh vải cũ đều mang theo dấu vết của đời sống sinh hoạt và lịch sử cá nhân của người từng sử dụng. Những dấu vết này không bị xóa bỏ, mà trở thành một phần của tác phẩm. Trong quá trình sáng tác, cô không xác định trước hình dáng cuối cùng mà để hình khối dần xuất hiện thông qua việc làm việc trực tiếp với chất liệu.

Jennings cho biết có những thời điểm tác phẩm dường như tự định hình trong quá trình sáng tạo. "Luôn có một khoảnh khắc khi tác phẩm bắt đầu như có đời sống riêng của nó" - cô nói về trải nghiệm làm việc với textile.

Việc sử dụng đồ bỏ đi trong thực hành nghệ thuật của Bryony Rose Jennings không nhằm đưa ra một thông điệp môi trường trực tiếp mà phản ánh một lựa chọn phương pháp. Thay vì tạo ra vật liệu mới, cô làm việc với những gì đã tồn tại, đặt lại câu hỏi về giá trị của đồ vật sau khi bị loại bỏ khỏi vòng tiêu dùng.

Một số hình ảnh khác: