Nhiều giải pháp tiết kiệm điện hiệu quả

Với thời tiết cực đoan và thị trường nhiên liệu nhiều biến động, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn là khẩu hiệu, mà trở thành vấn đề "sinh tử" đối với sự an toàn của lưới điện quốc gia cũng như năng lực cạnh tranh của cộng đồng

Sáng 15-4, tại tọa đàm Sử dụng năng lượng tiết kiệm do báo Tuổi Trẻ tổ chức, các chuyên gia ngành điện và đại diện doanh nghiệp đã giới thiệu nhiều mô hình tiết kiệm điện hiệu quả trong bối cảnh tiêu thụ điện đang chạm ngưỡng kỷ lục, trong khi ngành điện cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển điện mặt trời mái nhà.

"Tấm hộ chiếu" để giữ đơn hàng quốc tế

Trao đổi tại buổi tọa đàm, ông Phan Tấn Học - Giám đốc kỹ thuật Công ty cổ phần TKG Taekwang Vina, doanh nghiệp gia công giày cho Nike với quy mô 60.000 lao động - cho biết với doanh nghiệp này, bài toán điện năng không chỉ dừng lại ở chi phí vận hành mà đã trở thành chỉ số cạnh tranh trực tiếp.

Theo ông Học, đối tác lớn như Nike không chỉ xem báo cáo trên giấy mà tiến hành kiểm tra, đo đạc thực tế tại nhà máy để đánh giá hiệu quả tiết kiệm điện. Kết quả này ảnh hưởng trực tiếp đến việc cấp đơn hàng. "Đây không còn là câu chuyện tiết giảm chi phí nội bộ, mà gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh và khả năng giữ đơn hàng quốc tế", ông Học khẳng định.

Với mức tiêu thụ điện "khổng lồ" trung bình 22 triệu kWh/tháng, tương đương 45 tỉ đồng tiền điện, Taekwang Vina đã triển khai một hệ sinh thái giải pháp đồng bộ. Trong 5 năm qua, doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với công suất 20MW tại các nhà máy để giảm phụ thuộc vào lưới điện trong giờ cao điểm.

Bên cạnh đó, việc thay thế toàn bộ đèn LED, tận dụng ánh sáng tự nhiên, tự động hóa các dây chuyền để tự ngắt khi không hoạt động đã giúp tối ưu hóa từng kWh điện. Đặc biệt, theo ông Học, việc xây dựng văn hóa tiết kiệm được thực hiện qua các chương trình đào tạo hằng ngày, niêm yết quy trình trực quan tại vị trí làm việc và có chế độ khen thưởng, xử lý vi phạm nghiêm túc.

Trong khi đó, ông Lê Đình Kính - Tổng giám đốc Công ty cổ phần TMDV giấy Thuận An - cho biết doanh nghiệp đã chủ động chuyển các công đoạn tiêu hao điện lớn sang khung giờ thấp điểm từ 22h đêm đến 4h sáng để tận dụng giá điện rẻ. Trong giờ cao điểm, nhà máy chỉ thực hiện các khâu phụ trợ ít tốn điện hoặc bảo trì máy móc.

Tuy nhiên, việc chuyển ca làm việc sang ban đêm gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt của công nhân. Để khắc phục, nhà máy phải áp dụng chính sách tăng phụ cấp ca đêm để khuyến khích người lao động. 

Ngoài ra, chi phí đầu tư cho các thiết bị hiện đại như hệ thống biến tần cũng rất lớn, dù doanh nghiệp xác định đây là khoản đầu tư cần thiết cho mục tiêu giảm phát thải và tiết kiệm lâu dài.

Khuyến khích lắp đặt điện mặt trời mái nhà

Trong bối cảnh tiêu thụ điện đang chạm ngưỡng kỷ lục, điện mặt trời áp mái được xem là "cứu cánh" cho hệ thống điện vào các khung giờ nắng nóng. Theo ông Bùi Trung Kiên - Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), TP đang có khoảng 22.000 hệ thống, với tổng công suất xấp xỉ 1.800MW.

Trong đó, khoảng 1.400MW được đầu tư trước năm 2021, giai đoạn bùng nổ theo các cơ chế khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo. Khoảng 400MW còn lại được lắp đặt từ sau năm 2021 đến nay. 

Đây được xem là nguồn điện phân tán có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện của TP.HCM liên tục gia tăng, nhất là trong các đợt nắng nóng kéo dài.

"Bởi nếu không có nguồn điện mặt trời mái nhà này, phụ tải điện của TP trong những thời điểm cao điểm sẽ tăng thêm đáng kể, tương đương áp lực phải bổ sung một nhà máy điện quy mô lớn để đảm bảo cung ứng", vị này nói.

Đáng chú ý, vào khoảng 15h, khi nhu cầu sử dụng điện cho điều hòa, thiết bị làm mát và hoạt động sản xuất - kinh doanh tăng cao, hệ thống điện mặt trời mái nhà có thể đóng góp đáng kể vào tổng nguồn cung, qua đó giảm sức ép lên lưới điện quốc gia và hạn chế nguy cơ quá tải cục bộ. 

"Không chỉ mang lại lợi ích cho hệ thống điện, mô hình này còn tạo ra hiệu quả kinh tế trực tiếp cho người sử dụng", vị này khẳng định.

Dù vậy, ngành điện đang đối mặt với "khoảng trống thông tin" khi có tới 600MW công suất điện mặt trời áp mái chưa được khai báo hoặc chưa có dữ liệu quản lý. "Việc khai báo không nhằm mục đích cấp phép, mà để ngành điện nắm được quy mô và vị trí, từ đó huy động kịp thời các nguồn khác bù đắp khi thời tiết thay đổi đột ngột như mây che hay mưa lớn", ông Kiên giải thích.

Trong khi đó, ông Phạm Viết Thạch - Phó trưởng Ban Môi trường và phát triển bền vững, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) - cam kết rằng EVN sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển điện mặt trời mái nhà. Mọi quy trình, hồ sơ đấu nối và thủ tục lắp đặt công tơ hai chiều hiện được công khai minh bạch trên website solar.evn.com.vn, để khách hàng dễ dàng tra cứu.

"Đây được xem là nguồn điện giúp giảm chi phí cho người tiêu dùng và hỗ trợ hệ thống trong những thời điểm bức xạ tốt. EVN đặc biệt khuyến khích mô hình "tự sản tự tiêu" cho các cơ quan công sở, cơ sở sản xuất và hộ gia đình, nhất là khi kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng", ông Thạch nói.