Nâng hạng chứng khoán: Dòng vốn ngoại sẵn sàng nhập cuộc

Chứng khoán Việt Nam chính thức bước vào lộ trình nâng hạng, kéo theo kỳ vọng dòng vốn ngoại tăng mạnh. Song thực tế, dòng tiền sẽ vào theo từng bước, không ồ ạt như nhiều nhà đầu tư kỳ vọng.

Theo thông tin của Tuổi Trẻ, nhiều tổ chức đầu tư lớn quản lý hàng nghìn tỉ USD đã hoàn tất các thủ tục cần thiết để đầu tư vào Việt Nam. Các quỹ chủ động có thể bắt đầu giải ngân từng phần theo chiến lược riêng ngay từ thời điểm hiện tại, thay vì phải chờ đến thời điểm nâng hạng chính thức từ tháng 9-2026.

Dòng tiền sẽ vào theo lộ trình, không ồ ạt

Chia sẻ ngay sau khi công bố kết quả kỳ rà soát, ông Bùi Hoàng Hải, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), cho biết các cổ phiếu Việt Nam vào rổ chỉ số của FTSE Russell sẽ được phân thành 4 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9-2026 và sẽ kết thúc vào tháng 9-2027.

"Trọng số của thị trường Việt Nam khi lọt vào rổ chỉ số ước tính sẽ ở mức trên dưới 0,04%, tương đương với giá trị có thể đầu tư khoảng 1,5 - 1,6 tỉ USD từ các quỹ đầu tư thụ động", ông Hải thông tin và khẳng định dòng tiền từ quỹ thụ động mới chỉ là một phần.

Trong thực tế, số lượng và giá trị đầu tư từ các nhà đầu tư chủ động sẽ lớn gấp vài lần con số của các quỹ thụ động, tùy thuộc vào chiến lược và khẩu vị đầu tư của họ. Ngay sau khi FTSE Russell công bố kết quả của kỳ đánh giá lần này, rất nhiều nhà đầu tư chủ động sẽ bắt đầu triển khai các hoạt động đầu tư tại thị trường Việt Nam.

Theo đó, trong giai đoạn đầu từ tháng 9-2026, tỉ trọng cổ phiếu Việt Nam được thêm vào ở mức 10% và sẽ tiếp tục tăng thêm 20% vào tháng 3-2027, 35% vào tháng 6-2027, hoàn tất với phần bổ sung 35% còn lại vào tháng 9-2027.

Theo thông tin của Tuổi Trẻ, nhiều tổ chức đầu tư lớn như Vanguard, UBS đã và đang tích cực tìm hiểu thị trường Việt Nam, đồng thời hoàn tất các thủ tục cần thiết. Các quỹ chủ động có thể bắt đầu giải ngân từng phần theo chiến lược riêng ngay từ thời điểm hiện tại, thay vì phải chờ đến thời điểm tháng 9-2026.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện Chứng khoán Vietcap cũng xác nhận thời gian gần đây, thông qua những tổ chức môi giới quốc tế, các ngân hàng đầu tư lớn, nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã gia tăng đáng kể sự chú ý tới thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo vị này, dòng vốn ngoại ước tính có thể sẽ giải ngân vào Việt Nam khi được nâng hạng có thể lên đến 6 - 8 tỉ USD, trong đó phần lớn được dự báo là từ các quỹ đầu tư chủ động. "Khi thị trường được một tổ chức uy tín như FTSE Russell nâng tầm về chất lượng thì chắc chắn sẽ thu hút được sự quan tâm và dòng tiền của nhiều tổ chức đầu tư lớn hơn trên thế giới", vị này khẳng định

Cũng theo vị này, nhìn rộng hơn, nếu tình hình căng thẳng ở Trung Đông có thể đi đến kết thúc sớm cũng có thể kích hoạt các dòng tiền, đặc biệt sẽ đến từ các quỹ chủ động tìm kiếm cơ hội nhiều hơn ở các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Thị trường sẽ ra sao sau nâng hạng?

Trong khi đó, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng Chứng khoán SSI, cho rằng dù đây là bước ngoặt tích cực, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn từ các quỹ chỉ số nhưng trong ngắn hạn, ảnh hưởng chưa lớn khi lượng vốn giải ngân ban đầu vào tháng 9-2026 chỉ khoảng hơn 150 triệu USD.

Theo ông Hưng, nghiên cứu của SSI về các thị trường từng được nâng hạng như Qatar, UAE, Kuwait, Saudi Arabia, Romania và Iceland cho thấy diễn biến thị trường sau nâng hạng trong ngắn hạn không đồng nhất, trong đó một số nơi ghi nhận điều chỉnh ở năm đầu tiên.

Tuy nhiên, trong trung hạn, đa số đều mang lại mức sinh lời đáng kể, khoảng 20 - 50% trong vòng 3 năm. Trên thực tế, hiệu suất thị trường vẫn chủ yếu được quyết định bởi các yếu tố nền tảng như môi trường kinh tế vĩ mô, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận và mặt bằng định giá.

Xét trên những phương diện này, Việt Nam đang thể hiện sự vượt trội so với nhiều thị trường cùng nhóm nhờ nền tảng vĩ mô vững chắc, triển vọng lợi nhuận tích cực và mức định giá vẫn tương đối hấp dẫn.

Đặc biệt, việc được FTSE Russell nâng hạng sẽ góp phần chuẩn hóa hạ tầng thị trường vốn của Việt Nam theo các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao uy tín thị trường, thu hút dòng vốn ngoại ổn định hơn, qua đó hỗ trợ sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán. Sau FTSE Russell, MSCI sẽ là cột mốc chiến lược tiếp theo.

Cùng các cơ hội, ông Huỳnh Anh Huy, CFA, Giám đốc phân tích ngành của Chứng khoán Kafi, cho rằng cũng có những thách thức. Do thị trường được kết nối sâu hơn với dòng vốn toàn cầu, VN-Index sẽ phản ứng nhạy hơn với các yếu tố bên ngoài như quyết định lãi suất của Fed, biến động đồng USD, thậm chí là các báo cáo việc làm Mỹ.

"Định giá được nâng lên nhưng kỳ vọng lợi nhuận cũng phải theo kịp. Nếu tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp (EPS growth) không theo kịp mức P/E mới, thị trường sẽ tự điều chỉnh - và điều chỉnh thường không diễn ra từ từ...", ông Huy nói và dẫn chứng Pakistan từng thất bại vì yếu tố thanh khoản.

Ngoài ra, theo ông Huy, mức độ phân hóa sẽ lớn hơn và đây là rủi ro lớn nhất với nhà đầu tư cá nhân. Nâng hạng không có nghĩa là toàn bộ thị trường đi lên. Dòng tiền thụ động sẽ vào đúng các mã trong rổ FTSE - chủ yếu là Large và Mid cap với thanh khoản đủ lớn. Nhiều cổ phiếu Small-cap và penny ngoài rổ sẽ không được hưởng lợi trực tiếp.

"Thách thức lớn nhất không phải là biến động hay định giá mà là tâm lý. Nâng hạng tạo ra một câu chuyện hấp dẫn đến mức rất nhiều nhà đầu tư sẽ quên đi nguyên tắc cơ bản nhất: mua tốt ở giá hợp lý bao giờ cũng tốt hơn mua câu chuyện ở giá cao. Các thị trường đi trước đã chứng minh điều đó và thị trường Việt Nam sẽ không phải ngoại lệ", ông Huy nhấn mạnh.