"Tôi có thể tiết lộ rằng chính phủ Mỹ đã biết Trung Quốc tiến hành các vụ thử nổ hạt nhân, trong đó có cả việc chuẩn bị cho những đợt thử nghiệm với sức công phá tương đương hàng trăm tấn thuốc nổ", Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí Thomas DiNanno cho biết khi phát biểu tại Hội nghị Giải trừ Quân bị của Liên Hợp Quốc ở Geneva ngày 6/2.
"Trung Quốc đã thực hiện một vụ thử hạt nhân như vậy vào ngày 22/6/2020", ông nói thêm, nhưng chưa đưa ra bằng chứng cụ thể.
Thông tin được Thứ trưởng DiNanno đưa ra khi trình bày kế hoạch kêu gọi đàm phán ba bên với Nga và Trung Quốc nhằm thiết lập các giới hạn mới về vũ khí hạt nhân, sau khi Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START), thỏa thuân kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực hôm 5/2.
Thứ trưởng Mỹ khẳng định quân đội Trung Quốc đã "tìm cách che giấu quá trình thử nghiệm vì nhận thức được rằng những hành động này vi phạm các cam kết quốc tế về lệnh cấm thử vũ khí hạt nhân". Ông cho rằng Trung Quốc đã sử dụng những kỹ thuật làm giảm hiệu quả của hoạt động giám sát địa chấn trong quá trình này.
Ông Thẩm Kiện, đặc phái viên Trung Quốc về giải trừ quân bị, tuyên bố nước này "luôn thận trọng và thể hiện trách nhiệm cao nhất trong các vấn đề liên quan đến vũ khí hạt nhân", song không trực tiếp phản hồi phát biểu từ Thứ trưởng DiNanno.
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đưa ra những cáo buộc tương tự vào cuối năm ngoái, nhưng không cung cấp chi tiết như Thứ trưởng DiNanno. Ông Trump hồi cuối tháng 10/2025 cho biết Mỹ sẽ bắt đầu thử vũ khí hạt nhân trên cơ sở tương xứng với Nga và Trung Quốc, nhưng không giải thích chi tiết về loại hình thử nghiệm mà ông muốn khôi phục.
Bắc Kinh đến nay vẫn từ chối tham gia các hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân với Washington và Moskva, với lý do số lượng đầu đạn đang sở hữu nhỏ hơn nhiều so với hai quốc gia còn lại.
Vũ Hoàng (Theo AFP)
47 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Điện thoại: 1900 98 98 36
Email: info@daisan.vn