Mở phiên tòa sơ thẩm lần thứ 3 vụ 6 cựu chiến binh kêu oan

Sau 11 năm, qua nhiều lần xét xử, trả hồ sơ và điều tra lại, vụ án 6 cựu chiến binh kêu oan về tội "hủy hoại rừng" vẫn chưa có hồi kết. Dù các bị cáo đã chấp hành xong án tù, vụ việc vẫn kéo dài với nhiều vướng mắc trong quá trình tố tụng.

Sáng 27-1, TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng mở phiên tòa sơ thẩm lần thứ 3 đối với vụ án này, sau khi toàn bộ các bản án trước đó bị hủy để điều tra lại.

Phát cây bụi gây quỹ, 6 cựu chiến binh kêu oan hơn một thập kỷ

Tại phiên tòa này, Hội Cựu chiến binh Việt Nam cử ông Nguyễn Thái Bình - Phó trưởng ban công tác cựu chiến binh (nguyên Phó cục trưởng Cục Điều tra hình sự, Bộ Quốc phòng) - tham gia bào chữa cho các bị cáo.

Trung tâm Trợ giúp pháp lý Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng cử ông Y'Lam và ông Phạm Quang Long bào chữa cho 3 bị cáo có hoàn cảnh khó khăn. 

Ngoài ra, các bị cáo mời thêm nhiều luật sư tham gia bào chữa, trong đó có luật sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vinh (nguyên thẩm phán TAND tối cao, Đoàn luật sư TP.HCM), luật sư Nguyễn Thanh Huy (Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư tỉnh Lâm Đồng) và luật sư Lê Văn Hoan (Đoàn luật sư TP.HCM).

6 cựu chiến binh là bị cáo trong vụ án gồm các ông: Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi), Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi), cùng ở huyện Đắk Song, Đắk Nông (cũ). Ngoài ra, vụ án còn có cựu chiến binh Đoàn Xuân Trường nhưng người này đã qua đời trong thời gian vụ án chưa được giải quyết dứt điểm.

Theo hồ sơ, đầu năm 2015, tại một cuộc họp chi hội, ông Đỗ Mạnh Hùng - Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn 6 (xã Trường Xuân, cũ) - cho rằng khu vực được giao quản lý đã không còn rừng nên đề xuất phát dọn đất tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710 (thành phố Gia Nghĩa, cũ) để trồng keo gây quỹ hoạt động. Đề xuất này được các hội viên thống nhất.

Cơ quan tố tụng xác định trong 2 ngày của tháng 1-2015 và 2 ngày của tháng 4-2015, các cựu chiến binh đã chặt cây bụi, dây leo, cây gỗ có đường kính từ 10cm trở xuống và gom lại thành từng đống chờ đốt. Khu đất này do UBND tỉnh Đắk Nông (cũ) giao Công ty TNHH MTV Gia Nghĩa (Xí nghiệp lâm nghiệp Nghĩa Tín) quản lý.

Theo kết luận giám định tháng 4-2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa, cũ), diện tích rừng bị hủy hoại được xác định là 0,98ha, thuộc rừng sản xuất, với thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Hành trình kêu oan của 6 cựu chiến binh

Vụ án xảy ra từ năm 2015, đến nay đã tròn 11 năm nhưng vẫn chưa thể khép lại. Trước khi mở phiên tòa sơ thẩm lần thứ 3, vụ án đã trải qua 2 phiên sơ thẩm, 2 phiên phúc thẩm và 1 phiên giám đốc thẩm.

Trong cả hai lần xét xử sơ thẩm, TAND thành phố Gia Nghĩa (cũ, nay là TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng) đều tuyên phạt 6 cựu chiến binh mức án từ 6 đến 7 tháng tù về tội "hủy hoại rừng". Các bị cáo đồng loạt kháng cáo, cho rằng tại thời điểm phát dọn cây bụi, dây leo thì khu vực này trên thực tế đã không còn rừng nên không thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xét xử phúc thẩm lần thứ nhất vào năm 2016, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại. Tuy nhiên, cuối năm 2017, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) xét xử phúc thẩm lần thứ hai, bác kháng cáo kêu oan và tuyên y án sơ thẩm.

Sau khi chấp hành xong án phạt tù, các cựu chiến binh tiếp tục gửi đơn kêu oan đến nhiều cơ quan. Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm, nêu ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội và quyết định hủy toàn bộ các bản án để điều tra lại.

Tuy nhiên, suốt 6 năm qua, vụ án vẫn tiếp tục kéo dài khi hồ sơ nhiều lần bị trả để điều tra bổ sung do thiếu chứng cứ, số liệu không thống nhất hoặc không thể mở phiên tòa vì vắng người tham gia tố tụng.

Gần đây nhất, ngày 12-1, TAND khu vực 6 đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm lần thứ 3 nhưng phải hoãn ngay trong phần thủ tục do giám định viên, người làm chứng, nguyên đơn dân sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt không lý do.