Miễn phí loại vắc xin 'đắt đỏ': Thêm 'vũ khí' phòng bệnh cho trẻ nhỏ

Không ít phụ huynh phải "cân đo" từng mũi tiêm, bởi nhiều loại vắc xin quan trọng như Rota, phế cầu hay HPV có chi phí khá "đắt đỏ" nếu tiêm dịch vụ.

Thế nhưng, những loại vắc xin này đang được đưa vào chương trình tiêm mở rộng, giúp nhiều em bé có cơ hội phòng bệnh.

Đây không chỉ là tin vui với các gia đình, mà còn là bước tiến đáng kể của y tế dự phòng trong việc bảo vệ sức khỏe từ sớm. Những ngày đầu tiên của năm 2026, tại nhiều tỉnh thành đã bắt đầu đưa vắc xin Rota vào tiêm chủng mở rộng cho trẻ dưới 1 tuổi.

Phụ huynh phấn khởi vì trẻ được uống vắc xin Rota miễn phí

Nhiều năm qua, tiêu chảy cấp do vi rút Rota luôn là nỗi ám ảnh của các bậc phụ huynh và là gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế. Mỗi năm các bệnh viện nhi tuyến cuối ghi nhận hàng trăm ca trẻ bị tiêu chảy cấp nhập viện trong tình trạng nguy kịch, chủ yếu trong độ tuổi mầm non.

Nguyên nhân chính dẫn đến tiêu chảy cấp được xác định do vi rút Rota, bệnh ghi nhận quanh năm, tuy nhiên thời điểm giao mùa số ca sẽ tăng vọt. Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, hiện giá vắc xin Rota dịch vụ tại các cơ sở tư nhân dao động từ 400.000 - 900.000 đồng/liều, tùy nước sản xuất. Đây là loại vắc xin dùng 2 liều, như vậy phụ huynh có thể phải chi gần 2 triệu đồng nếu cho con dùng.

Với nhiều gia đình, chi phí này trở thành rào cản không nhỏ, nhất là khi trẻ cần dùng đủ liệu trình theo khuyến cáo. Vì vậy, khi vắc xin được đưa vào tiêm chủng mở rộng nhiều phụ huynh vui mừng.

Từ sáng sớm 21-1, tại điểm y tế Xuân La (Trạm y tế phường Xuân Đỉnh, Hà Nội) đã nhộn nhịp phụ huynh đưa con nhỏ đến uống vắc xin Rota theo lịch hẹn. Chị Triệu Thị Dung (phường Xuân Đỉnh) bế con trai 5 tháng tuổi đến đúng khung giờ được thông báo. Chị cho biết trước đó đã tìm hiểu thông tin qua cán bộ y tế và các kênh truyền thông, nên đặc biệt lo ngại nguy cơ tiêu chảy cấp do vi rút Rota.

"Trước đây tôi biết vắc xin Rota rất cần thiết nhưng chi phí khá cao. Nay bé được uống miễn phí theo Chương trình tiêm chủng mở rộng, tôi đã đưa con đến ngay. Tôi mong chương trình tiếp tục được duy trì và mở rộng để nhiều trẻ em hơn được bảo vệ", chị Dung chia sẻ.

Tại TP.HCM, chị H.Y. (35 tuổi) cho biết con trai chị đã từng nhiều lần nhập viện do tiêu chảy cấp. Gia đình có lúc chủ quan không nghĩ bệnh nguy hiểm nên thường mua thuốc để tự uống nhưng không giảm, đến khi trẻ nguy kịch mới đưa đến bệnh viện.

Chị Y. cho hay có lần con bị tiêu chảy cấp, uống thuốc tự mua không hết, chỉ 1-2 ngày thấy tay chân con bắt đầu lạnh mới đưa đi cấp cứu. Trẻ xuất hiện triệu chứng tiêu chảy thường sau khi ăn thức ăn bên ngoài.

Theo thống kê, tại Việt Nam trong giai đoạn 2016 - 2023, vi rút Rota là nguyên nhân gây ra tiêu chảy cấp ở 20 - 50% trẻ nhỏ, hàng trăm ngàn trẻ phải nhập viện và hàng ngàn trẻ phải cấp cứu mỗi năm.

Vắc xin phòng bệnh tiêu chảy cấp do vi rút Rota (vắc xin Rota) đã được triển khai rộng rãi và an toàn tại hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo các quốc gia cần đưa vắc xin Rota vào tiêm chủng mở rộng.

Đầu tư cho sức khỏe trẻ em từ những năm đầu đời

Từ cuối năm 2024 vắc xin Rota đã được đưa vào Chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ em sinh sống tại 32 tỉnh (cũ) thuộc khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa. Năm 2025, chương trình tiếp tục mở rộng thêm tại 9 tỉnh. Từ năm 2026 Bộ Y tế hướng tới triển khai trên phạm vi toàn quốc, giúp nhiều trẻ em hơn được tiếp cận vắc xin Rota trong tiêm chủng mở rộng. Tại Hà Nội, ngay từ đầu năm 2026, TP đã triển khai chương trình uống vắc xin Rota cho trẻ.

Bác sĩ Trần Thị Minh Lý, phụ trách điểm y tế Xuân La, cho biết: "Vắc xin Rota dùng đường uống nên rất thuận lợi, giảm tâm lý lo lắng cho trẻ và gia đình. Trước khi uống, chúng tôi khám sàng lọc, tư vấn kỹ cho phụ huynh về lợi ích của vắc xin cũng như các phản ứng có thể gặp. Sau uống, trẻ được theo dõi tại chỗ và gia đình tiếp tục theo dõi tại nhà, phụ huynh rất yên tâm", bác sĩ Lý nói.

Tại Hà Nội, vắc xin Rota đã được triển khai trong Chương trình tiêm chủng mở rộng tại toàn bộ 126 xã phường. Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu trên 95% trẻ dưới 1 tuổi được uống đủ 2 liều vắc xin.

TS Đào Hữu Thân, Trưởng khoa phòng chống bệnh truyền nhiễm (CDC Hà Nội), cho hay tiêu chảy là bệnh rất thường gặp ở trẻ em, trong đó tiêu chảy cấp do vi rút Rota là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây qua đường tiêu hóa. Bệnh có khả năng bùng phát thành dịch và gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phòng ngừa kịp thời.

Nhiều địa phương đã sẵn sàng cho trẻ uống vắc xin Rota

Tại TP.HCM theo ghi nhận nhiều trạm y tế trên địa bàn đã sẵn sàng chuẩn bị cho trẻ uống vắc xin Rota trong Chương trình tiêm chủng mở rộng trong 2026. Tại Trạm y tế phường Thủ Đức, phụ huynh nhận được thông báo cần chú ý lịch đưa con đi tiêm chủng vắc xin đầy đủ, trong danh mục có vắc xin Rota.

Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM Nguyễn Văn Vĩnh Châu đã ký ban hành kế hoạch triển khai cho trẻ dưới 1 tuổi uống vắc xin Rota miễn phí, dự kiến từ tháng 1-2026 (có thể thay đổi tùy theo tình hình cung ứng vắc xin). Mục tiêu đặt ra là đạt tỉ lệ trên 95% trẻ em dưới 1 tuổi được uống đủ hai liều vắc xin Rota mỗi năm.

Để chuẩn bị tốt cho việc đưa vắc xin đến với người dân, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM đã tổ chức triển khai và tập huấn hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật thực hiện uống vắc xin Rota cho 168 xã, phường, đặc khu về những lưu ý sử dụng vắc xin, đối tượng, lịch tiêm chủng, hướng dẫn bà mẹ cách chăm sóc và theo dõi trẻ sau tiêm chủng, theo dõi phát hiện và xử trí phản ứng sau tiêm chủng, tổng hợp thống kê báo cáo.

Đơn vị này cũng tiếp nhận, bảo quản, cấp phát và điều phối vắc xin cho các đơn vị y tế cơ sở. Trạm y tế xã, phường, đặc khu sẽ tiếp nhận, bảo quản và vận chuyển vắc xin Rota tới các điểm trạm/điểm tiêm chủng. Trường hợp trẻ chưa uống vắc xin hoặc chưa uống đủ liều cần được uống bù càng sớm càng tốt, cần hoàn thành trước 6 tháng tuổi (kể cả trẻ vãng lai), hạn chế số trẻ bị bỏ sót.