Nhu cầu mua sắm tăng vọt khiến hệ thống giao hàng liên tỉnh từ TP.HCM đi miền Bắc, miền Trung rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng. Nhiều đơn hàng chậm 5-7 ngày vẫn chưa rời kho.
Lo sợ kịch bản hàng bị kẹt tại kho đến mùng 6 Tết như năm ngoái, nhiều shop online tại TP.HCM đã chủ động dừng nhận đơn tỉnh sớm hơn 5-7 ngày để tránh rủi ro.
Đơn liên tỉnh tăng đột biến
Gần một tuần nữa đến Tết, nhiều người tiêu dùng lo lắng khi đơn hàng gửi về quê vẫn "đứng im" tại kho trung chuyển. Tình trạng chậm giao hàng liên tỉnh năm nay được đánh giá căng thẳng hơn so với các năm trước, khi sức mua online tăng mạnh trong thời gian ngắn.
Chị Thùy Dương (phường Cầu Kiệu, TP.HCM) cứ cách vài tiếng lại mở ứng dụng giao hàng để kiểm tra mã vận đơn. Ngày 5-2, chị gửi một thùng quà Tết gồm trà, bánh và các loại hạt dinh dưỡng về cho gia đình tại Huế. Đến ngày 9-2, đơn hàng vẫn hiển thị trạng thái "đang trung chuyển tại kho TP.HCM".
"Bình thường gửi chỉ 3 ngày là nhà nhận được. Năm nay gần một tuần rồi vẫn chưa thấy cập nhật phát hàng. Cả nhà cứ hỏi, mình cũng sốt ruột mà không biết làm sao" - chị Dương nói.
Tương tự, anh Hoàng Nam (32 tuổi, TP.HCM) cho biết đang chờ một đơn quà Tết gửi về Thanh Hóa từ hơn 5 ngày trước nhưng trạng thái vận đơn gần như không thay đổi. Mỗi ngày anh kiểm tra ứng dụng giao hàng nhiều lần, đặc biệt vào buổi chiều và tối - khung giờ shipper thường liên hệ giao hàng.
"Mỗi lần điện thoại rung là mình lại giật mình, nghĩ shipper gọi. Mở ra chỉ là tin nhắn quảng cáo. Gần Tết nên càng sốt ruột, chỉ mong hàng kịp tới trước khi cả nhà dọn dẹp chuẩn bị cúng ông bà" - anh Nam nói.
Theo anh Nam, thùng quà Tết lần này gồm bánh kẹo, trà, một ít đặc sản TP.HCM và quần áo mới cho cháu nhỏ trong nhà. Năm nào anh cũng gửi quà sớm trước Tết khoảng 2 tuần, nhưng năm nay do công việc bận rộn nên gửi muộn hơn dự tính vài ngày.
Không chỉ lo hàng giao trễ, anh Nam còn lo nếu đơn bị dồn sang sau Tết, việc nhận hàng sẽ bất tiện hơn do gia đình có kế hoạch đi chúc Tết họ hàng. "Quà Tết mà tới sau mùng 3, mùng 4 thì gần như mất ý nghĩa" - anh Nam nói. Để giảm rủi ro, anh cho biết từ năm sau sẽ chủ động gửi quà sớm hơn, hoặc nếu gửi sát Tết sẽ cân nhắc dịch vụ giao nhanh hơn dù chi phí cao hơn.
Theo ghi nhận tại một số bưu cục lớn của Viettel Post, J&T Express, Giao Hàng Nhanh và Vietnam Post tại TP.HCM, lượng đơn liên tỉnh bắt đầu tăng mạnh từ cuối tháng chạp. Hàng hóa chuyển phát nhanh từ TP.HCM đi Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An... đang có thời gian vận chuyển kéo dài hơn bình thường từ 2-3 ngày, thậm chí 5-6 ngày.
Chủ shop "khóa đơn", shipper chạy hết công suất
Lo sợ kịch bản hàng bị kẹt tại kho đến mùng 6 Tết như năm ngoái, nhiều shop online tại TP.HCM đã chủ động dừng nhận đơn tỉnh sớm hơn 5-7 ngày. Chị Trang, chủ một shop quần áo, cho biết chỉ nhận đơn nội thành hoặc giao hỏa tốc.
"Năm ngoái khách không nhận đồ giao sau Tết vì đã qua nhu cầu diện mới, shop vừa mất phí ship hai đầu vừa ôm hàng lỗi mốt. Năm nay tôi thà dừng sớm cho chắc" - chị Trang nói.
Một cửa hàng đặc sản đồ khô cũng đã thông báo "khóa đơn" tỉnh ngay từ đầu tháng 2. Việc dừng nhận đơn sớm không chỉ giúp shop chủ động kiểm soát hàng tồn mà còn giảm bớt gánh nặng xử lý khiếu nại từ những khách hàng đang sốt ruột chờ quà Tết.
Đơn hàng tăng đột biến cùng áp lực phải giao đến tay khách trước giao thừa khiến đội ngũ shipper tại TP.HCM đang làm việc hết công suất.
Ghi nhận tại các bưu cục khu vực phường Bình Thạnh, lượng đơn đổ về hiện tăng gấp đôi ngày thường, buộc nhân viên giao nhận phải thay đổi hoàn toàn nhịp sinh hoạt để kịp tiến độ.
Anh Thanh Hiếu, shipper phụ trách khu vực đường Nguyễn Xí, cho biết ngày thường anh chỉ giao khoảng 20 đơn là thong thả, nhưng nay con số này đã vọt lên 40 - 50 đơn mỗi ngày. Tuy nhiên, áp lực không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở những tình huống "tréo ngoe" phát sinh.
Theo anh Hiếu, khung giờ tối là lúc dễ công cốc nhất do khách bận đi tiệc tùng, tất niên nên thường xuyên không bắt máy. Đơn không giao được phải chở ngược về kho, sáng hôm sau lại lỉnh kỉnh chất lên xe giao lại từ đầu.
Việc này vừa tốn công, tốn xăng lại ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập vốn tính theo đơn thành công của shipper. Theo các chuyên gia, tình trạng đơn hàng quá tải cận Tết cho thấy hạ tầng logistics nội địa vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử.
Trong khi các trung tâm logistics xuyên biên giới được tự động hóa mạnh mẽ, logistics trong nước vẫn phụ thuộc nhiều vào nhân công và vận tải đường bộ. Theo các chuyên gia, ngành logistics cần phát triển thêm kho vệ tinh trong đô thị và ứng dụng công nghệ dự báo nhu cầu để giảm dồn tải vào mùa cao điểm.
Để kịp giao hàng đến tay khách dịp Tết, các doanh nghiệp khuyến nghị trong giai đoạn cao điểm, người tiêu dùng nên ưu tiên dịch vụ giao hỏa tốc với đơn nội thành, theo dõi sát trạng thái vận đơn và chủ động liên hệ khi đơn hàng "đứng yên" quá lâu. Đồng thời cần cảnh giác các cuộc gọi giả mạo đơn vị vận chuyển yêu cầu chuyển phí hoặc cung cấp mã OTP.
