Lo công nghệ tác động tới lựa chọn ngành học

Không chỉ đặt nhiều câu hỏi về những điểm mới dự kiến trong tuyển sinh ĐH, học sinh còn lo lắng về sự tác động của công nghệ, đặc biệt là AI đối với những ngành học về xây dựng, ngôn ngữ Anh...

Sáng 31.1, gần 1.500 học sinh (HS) lớp 12 Trường THPT Nguyễn Diêu và Trường THPT Số 3 Tuy Phước (xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai; trước đây thuộc H.Tuy Phước, tỉnh Bình Định) đã có mặt tại Trường THPT Nguyễn Diêu để tham gia chương trình Tư vấn mùa thi do Báo Thanh Niên tổ chức.

NHỮNG ĐIỂM MỚI DỰ KIẾN TRONG TUYỂN SINH ĐH 2026

Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Trưởng phòng phụ trách Phòng Tuyển sinh, truyền thông và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, thông tin những điểm mới quan trọng trong dự thảo quy chế tuyển sinh ĐH mà Bộ GD-ĐT công bố ngày 28.1 vừa qua.

"Các em cần lưu ý, nếu quy chế này được công bố chính thức thì năm 2026 các trường ĐH chỉ sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển không bao gồm xét tuyển thẳng. Bên cạnh đó, ở phương thức xét học bạ, phải sử dụng điểm tổ hợp trung bình chung 3 năm học, trong khi những năm trước các trường xét có thể xét 2, 3 hoặc 5 học kỳ, trong đó toán hoặc văn phải chiếm trọng số 1/3. Đặc biệt, thí sinh muốn xét học bạ thì 3 môn tổ hợp phải đạt điểm thi từ 16 trở lên", thạc sĩ Kim Phụng chia sẻ.

Về điểm cộng vẫn tối đa 3 điểm, tuy nhiên nếu như năm trước Bộ GD-ĐT không quy định điểm thành phần (gồm điểm ưu tiên, điểm xét thưởng, điểm thưởng) trong điểm cộng là bao nhiêu thì năm nay các điểm thành phần chỉ được tối đa 1,5. Bên cạnh đó, các trường chỉ được sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi một trong 2 hình thức, hoặc là quy đổi ra điểm tiếng Anh để xét tuyển, hoặc quy ra điểm cộng, chứ không được sử dụng cả 2. Ngoài ra, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng xét tuyển, riêng ngành sư phạm phải đăng ký 3 nguyện vọng đầu tiên.

Trước những thay đổi dự kiến này, PGS-TS Đinh Thị Thu Hồng, Trưởng ban Đào tạo ĐH Kinh tế TP.HCM (UEH), cho biết UEH cũng đưa ra dự kiến về phương án tuyển sinh. Theo đó, năm nay UEH tập trung 2 phương thức chính cho tất cả các chương trình đào tạo, gồm xét tuyển thẳng và phương thức kết hợp.

Tiến sĩ Hồ Văn Nhàn, Phó trưởng ban thường trực Ban Đào tạo ĐH Duy Tân, cũng thông tin ĐH Duy Tân sẽ sử dụng các phương thức xét học bạ 6 học kỳ thay vì 2 học kỳ năm lớp 12 như năm 2025, xét kết quả thi tốt nghiệp THPT, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, kết quả thi V-SAT và xét tuyển thẳng. Về tổ hợp, mỗi ngành có ít nhất 6 tổ hợp, trong đó ít nhất có 1 môn là toán hoặc văn.

GIÁ TRỊ CỐT LÕI ĐỂ CẠNH TRANH VỚI CÔNG NGHỆ

HS đặc biệt quan tâm tác động của công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) tới các ngành học và việc làm. Trần Thị Trúc Hòa, lớp 12A4 Trường THPT Nguyễn Diêu, đặt câu hỏi về vấn đề nhiều thí sinh quan tâm suốt thời gian qua: "Nếu AI có thể dịch nhanh và chính xác thì giá trị cốt lõi của người học ngôn ngữ Anh ở đâu để có thể cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu thị trường lao động? Trường ĐH đào tạo ra sao để sau khi tốt nghiệp giúp người học đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động và có thể tiến xa hơn?".

Cẩm Thi, cũng là HS Trường THPT Nguyễn Diêu, thắc mắc: "AI và robot phát triển, những năm tới robot có thể xây tường và in 3D thì vai trò kỹ sư xây dựng thế nào để không bị thất nghiệp?".

Chia sẻ về vấn đề này, thạc sĩ Huỳnh Thanh Duy, đại diện Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, nhận định: "Năm 2006 khi Google dịch ra đời, nhiều cũng người lo lắng công cụ này có thể thay thế con người, nhưng thực tế công cụ này chỉ dịch được 90%. Hiện nay AI cũng dịch chính xác 95%, tuy nhiên để đạt mức độ chuẩn chỉnh phải hiểu ngữ cảnh, văn hóa, sự thấu hiểu, thấu cảm...".

Để giúp sinh viên tốt nghiệp có thể cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu thực tế, theo thạc sĩ Duy, các trường ĐH cung cấp thêm cho sinh viên ngành ngôn ngữ Anh kiến thức chuyên ngành như biên phiên dịch, tiếng Anh y khoa, tiếng Anh trong du lịch, nghiên cứu... "Các em đừng sợ AI thay thế mà hãy học cách sử dụng AI, trau dồi kiến thức, kỹ năng chuyên môn", thạc sĩ Duy nhắn nhủ.

Về tác động của công nghệ đối với ngành xây dựng, tiến sĩ Trần Văn Hiến, Trưởng phòng Quản lý đào tạo Trường ĐH Xây dựng Miền Trung, cho rằng dù AI có thể làm được nhiều việc trong ngành xây dựng thì vai trò của con người vẫn rất quan trọng. Các trường trang bị nhiều kỹ năng khác cho sinh viên ngành xây dựng như tiếng Anh, công nghệ, AI... để có thể làm tốt công việc.

Còn Phạm Bảo Thúy Ngân, HS lớp 12A2 Trường THPT Số 3 Tuy Phước, quan tâm tới năng lực cốt lõi của ngành kinh doanh quốc tế để làm việc trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Thạc sĩ Cao Quảng Tư, Giám đốc tuyển sinh Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, lưu ý: "Kinh doanh và công nghệ là 2 lĩnh vực hằng năm có tỷ lệ thí sinh lựa chọn thuộc top 1 và top 2, nên sự cạnh tranh rất khốc liệt. Đào tạo để giúp sinh viên có năng lực cạnh tranh trong thị trường lao động có tính toàn cầu này là tiêu chí mà nhiều trường hướng đến. Bên cạnh việc giỏi chuyên môn, các em phải giỏi ngoại ngữ. Trường còn đào tạo kiến thức liên ngành, thường xuyên cập nhật kiến thức công nghệ...".