Làng gốm Lái Thiêu ngày giáp tết: Chuyện giữ lửa nghề của 2 thế hệ

Giữa một cuộc sống nhiều đổi thay, khi nhiều làng nghề truyền thống dần lui vào ký ức, làng gốm Lái Thiêu (TP.HCM) vẫn lặng lẽ tồn tại theo năm tháng. Bởi lẽ, làng nghề ấy được gìn giữ bởi những con người chọn ở lại với đất và lửa. Từ những người gắn bó cả cuộc đời mình với lò gốm đến lớp trẻ mới chập chững bước vào nghề, tất cả cùng chung một lựa chọn: tiếp tục “thổi hồn” mình vào đất.

Mỗi dịp tết đến, xuân về, khi nhiều ngành nghề tạm ngơi tay chuẩn bị đón năm mới, thì tại làng gốm Lái Thiêu ở TP.HCM những lò gốm vẫn đỏ lửa. Trong cái nắng hanh hao cuối năm, người thợ vẫn cần mẫn bên bàn xoay, tất bật hoàn thiện từng mẻ gốm, để những thành phẩm họ làm ra kịp góp mặt trong bữa cơm sum họp của nhiều gia đình Việt.

Gần bốn thập kỷ bên bàn xoay

Giữa nhịp sống hối hả ấy, có những con người đã gắn bó với nghề gốm như một phần máu thịt của mình.

Sinh ra trong một gia đình nhiều thế hệ làm gốm, bà Phan Thị Hường theo nghề từ khi còn rất trẻ và gắn bó đến nay đã gần bốn thập kỷ. Với bà, gốm không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là niềm vui giản dị, là cách để bà giữ cho thân tâm không trống trải và thấy mình "vẫn còn hữu ích".

Và rồi, khi một chiếc chén ra hình, một chiếc dĩa thành dáng, những người thợ như bà Hường lại nhìn thấy chính mình trong đó… lặng lẽ, bền bỉ, đi qua thăng trầm mà vẫn không rời bỏ nghề.

Với họ, ngọn lửa của nghề không cần phải nhìn thấy bằng mắt, mà được giữ bằng năm tháng, âm ỉ suốt qua thế hệ, không ồn ào, chỉ đủ bền để níu gốm Lái Thiêu ở lại.

Không chỉ có những người thợ gắn bó gần trọn đời mình với nghề như bà Phan Thị Hường, làng gốm Lái Thiêu nay còn có người trẻ. Dù không sinh ra trong gia đình làm gốm, cũng không lớn lên bên những lò nung, nhưng lại chọn tìm đến và ở lại với nghề bằng niềm đam mê rất riêng.

Sức hút của sự 'không hoàn hảo'

Gốm Lái Thiêu tuy đã chuyển dần theo lối làm hàng loạt. Nhưng vẫn có nhiều sản phẩm ở đây được tạo nên thủ công bằng tay, từ khâu nhồi đất, vê dáng, chỉnh miệng, đến lúc đưa lên bàn xoay để nắn từng đường cong. Không có khuôn đúc rập khuôn, người thợ "đọc" chất đất bằng kinh nghiệm và cảm giác ở đầu ngón tay, nên mỗi chiếc chén, chiếc dĩa ra lò đều mang dấu vết riêng

Chính sự kỳ công ấy đã tạo nên sức hút riêng cho gốm Lái Thiêu. Những khách hàng tìm đến đây không chỉ mua đồ gốm, mà còn tìm chất hồn trong từng đường nét in hằn bàn tay và tâm huyết của người thợ.

Dù không hoàn toàn đồng nhất, dù có xê nhích đôi chút giữa các sản phẩm, nhưng chính sự "không hoàn hảo" ấy lại trở thành nét riêng khiến gốm thủ công được trân trọng hơn giữa thời đại sản xuất hàng loạt.

Trải qua nhiều thăng trầm, làng gốm Lái Thiêu hôm nay vẫn được nối dài bằng sự bền bỉ của những con người "giữ lửa". Từ những người thợ đã gắn bó nửa đời mình với lò gốm, đến những người trẻ chỉ mới ngoài đôi mươi, tất cả đều chọn ở lại, để tiếp tục gìn giữ một nghề truyền thống theo cách riêng của mình.