Làm sao để làm chủ AI?

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng hiện diện trong mọi lĩnh vực, nỗi lo “AI sẽ thay thế con người” đang dần nhường chỗ cho một câu hỏi thực tế hơn: Làm sao để chúng ta làm chủ công nghệ thay vì bị đào thải bởi nó?

Tại phiên thảo luận “Tương lai nghề nghiệp: Cơ hội trên bình diện toàn cầu” nằm trong khuôn khổ Ngày hội Tuyển sinh 2026, do Trường ĐH Fulbright Việt Nam tổ chức, các chuyên gia đã cùng trao đổi về những năng lực cốt lõi giúp người trẻ thích nghi và phát triển làn sóng công nghệ AI.

Trí tuệ nhân tạo đang tái định hình thị trường lao động toàn cầu. Chỉ trong vài năm, AI đã trở thành công cụ không thể thiếu trong mọi lĩnh vực. Sự tiện lợi là rõ ràng, nhưng đi cùng đó là áp lực thực tế: Nếu AI làm việc nhanh hơn, chính xác hơn – con người cần trang bị gì để không bị bỏ lại phía sau?

Tuy nhiên, ranh giới giữa việc sử dụng và phụ thuộc là rất mong manh. Điều quan trọng không phải là AI trả lời nhanh thế nào, mà là con người đánh giá câu trả lời đó ra sao.

Theo TS. Lê Quân, lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp đã chứng minh: Máy móc không triệt tiêu việc làm, nó chỉ chuyển dịch cơ cấu lao động sang những tầng bậc cao hơn. Nỗi sợ hãi thường đến từ việc chúng ta chưa hiểu đúng vai trò của công cụ mới.

AI vì thế không phải là mối đe dọa, mà là chất xúc tác giúp mở ra nhiều cơ hội việc làm hơn, nơi con người có thể phát huy khả năng tư duy và sáng tạo của mình.

Nhưng để thật sự sẵn sàng bước vào thị trường lao động mới, người trẻ không chỉ cần thái độ học hỏi, mà còn phải rèn luyện những kỹ năng cốt lõi để giải quyết vấn đề và thích ứng trong môi trường luôn biến đổi.

Bởi vậy, AI không sinh ra để thay thế con người, mà để thay thế những cách làm việc cũ kỹ. Khi máy móc đảm nhận phần lặp lại và tính toán, con người được trở về đúng vị thế nguyên bản nhất của mình, chủ thể của sáng tạo, kết nối và cảm xúc.

Đó cũng chính là chìa khóa để thế hệ trẻ dẫn dắt dòng chảy công nghệ trong kỷ nguyên số.