Kinh nghiệm quốc tế mở lối phát triển bền vững cho Cần Giờ

Trong bối cảnh Cần Giờ được định vị là cực tăng trưởng xanh của TP.HCM, những bài học quốc tế về phát triển du lịch bền vững mang ý nghĩa tham chiếu quan trọng.

Ngày 29-1, Sở Du lịch TP. HCM và báo Tuổi Trẻ phối hợp tổ chức Hội thảo "Phát triển Cần Giờ thành cực tăng trưởng du lịch mới cho TP. HCM" với sự tham gia của các sở, ban, ngành, viện nghiên cứu và doanh nghiệp dẫn đầu.

Lợi thế khan hiếm và thách thức quản trị điểm đến

Dưới góc nhìn của một chuyên gia có hơn 12 năm làm việc trong lĩnh vực bất động sản và khách sạn quốc tế, tiến sĩ Khoa Tăng, Khoa Quản trị du lịch và khách sạn, Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng Cần Giờ không đơn thuần là một điểm đến du lịch sinh thái ven biển, mà là một tài sản chiến lược đặc biệt hiếm có của TP.HCM.

Theo tiến sĩ Khoa Tăng, rất ít nơi trên thế giới hội tụ được những lợi thế tương tự Cần Giờ. Trước hết, đây là khu dự trữ sinh quyển được UNESCO công nhận, một danh hiệu không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn là tài sản thương hiệu quốc tế có giá trị lâu dài.

Bên cạnh đó, Cần Giờ nằm rất gần trung tâm TP.HCM nhưng lại có sự tách biệt tự nhiên rõ rệt nhờ hệ sinh thái rừng ngập mặn, đây là lợi thế hiếm có và gần như không thể nhân bản.

Chính vì vậy, logic phát triển của Cần Giờ, theo ông Tăng, cần khác biệt so với các khu du lịch thông thường. Lợi thế cạnh tranh thực sự không nằm ở quy mô hay số lượng dự án, mà ở sự khan hiếm có chủ ý, bao gồm khan hiếm về không gian sinh thái, về trải nghiệm thiên nhiên nguyên bản và về những điểm đến vừa gần đô thị lớn vừa giữ được tính biệt lập.

"Trong du lịch, nếu phát triển quá nhanh, quá dày và theo hướng đại trà, lợi thế không thể thay thế của Cần Giờ sẽ bị xóa nhòa", tiến sĩ Khoa Tăng nhấn mạnh.

Bài học từ quốc tế cho Cần Giờ

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các điểm đến lựa chọn chiến lược phát triển có chọn lọc và kiểm soát thường tạo ra giá trị bền vững vượt trội. 

Tại Singapore, khu Mandai được quy hoạch với mật độ thấp, quản lý chặt chẽ dòng khách và loại hình hoạt động, ưu tiên trải nghiệm thiên nhiên chất lượng cao, giáo dục môi trường và giá trị gia tăng trên mỗi lượt khách. Nhờ cách tiếp cận này, Mandai vừa bảo tồn hiệu quả hệ sinh thái, vừa xây dựng thành công hình ảnh điểm đến bền vững trên bản đồ du lịch quốc tế.

Ở chiều ngược lại, trường hợp đảo Boracay (Philippines) cho thấy tầm quan trọng của việc cân bằng giữa tăng trưởng và năng lực quản trị.

Từ đó, ông Khoa Tăng nhấn mạnh vai trò của hạ tầng nhưng cũng lưu ý hạ tầng chỉ là công cụ, chính chiến lược mới quyết định phát triển cái gì, ở đâu và ở mức độ nào. Trường hợp Dubai cho thấy bài học không nằm ở việc đầu tư thật lớn, mà ở năng lực quản trị: hạ tầng luôn gắn với tầm nhìn phát triển rõ ràng và chính quyền có đủ thẩm quyền để kiểm soát tốc độ phát triển.

Một trụ cột khác là ESG, trong đó các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị phải được triển khai đồng bộ. Việc bảo vệ hệ sinh thái chỉ có ý nghĩa khi đi cùng đảm bảo sinh kế cho cộng đồng và cơ chế quản trị đủ mạnh. Các trường hợp như Jeju hay Costa Rica cho thấy ESG chỉ phát huy hiệu quả khi được thể chế hóa thành quy định bắt buộc.

"Vấn đề cốt lõi của Cần Giờ không phải là thu hút thêm nhiều nhà đầu tư, mà là thu hút đúng nhà đầu tư, chỉ khi đó, Cần Giờ mới có thể phát triển bền vững, có kỷ luật và tạo ra giá trị lâu dài cho TP.HCM", tiến sĩ Khoa Tăng cho hay.