Khó 'câu cơm' bằng thị phi, người bán hàng online chuyển hướng

Khi những chiêu trò giật gân dần mất tác dụng, không ít khách hàng tìm đến các phiên livestream có tiểu thương chia sẻ gần gũi. Sàn thương mại điện tử đang dần trở thành nơi giãi bày tâm sự, không dừng lại ở "chợ online".

Những chiêu trò như làm đám cưới giả, khẩu chiến hay ăn mặc "lồng lộn" từng giúp TikToker Phạm Thoại thu hút sự chú ý và lượng tương tác lớn, nay dần "lụi tàn". Tương tự, cách truyền thông về phiên livestream "doanh số trăm tỉ" của vợ chồng Quyền Leo Daily cũng không còn tạo được sự tò mò như trước.

Giữa hàng nghìn phiên livestream được phát mỗi ngày trên các sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn, có những tiểu thương đang được chú ý và bán chạy hàng nhờ tạo được thiện cảm, khiến người mua cảm nhận được sự thân thuộc.

Hàng bán chạy nhờ... tâm sự đời mình

Từ vỏn vẹn vài lượt xem không thấm vào đâu, tài khoản "ông 5 Phi" bất ngờ được nhiều người chú ý, lan tỏa dồn dập trên mạng. "Chú bán mật ong live" nhanh chóng trở thành từ khóa được tìm kiếm nổi bật trên TikTok Shop. Có thời điểm, hơn 5.000 người cùng lúc tràn vào theo dõi phiên livestream bán hàng của ông.

Có video được đẩy lên mốc 48.000 lượt xem. Là một tiểu thương lớn tuổi kinh doanh trên sàn TMĐT, người đàn ông này bỗng trở nên "nổi tiếng" nhờ những bài viết của người khác giới thiệu, khen ngợi về sự kiên trì bán hàng online. Đặc biệt, cách tư vấn mật ong chậm rãi, tận tình và chân thành khiến người xem cảm thấy gần gũi, từ đó dần hình thành sự tin tưởng với sản phẩm được chào bán.

Mặc một bộ đồ đơn giản, ngồi trong căn phòng nhỏ, sau lưng chất ngổn ngang các thùng hàng, tiểu thương này chia sẻ niềm vui khi được ủng hộ lớn: "5 Phi cảm ơn tất cả bà con mình nha. Bà con đã tặng bông, tặng quà, chốt đơn...".

Theo ghi nhận, bên cạnh những tiểu thương trẻ tuổi, trên TikTok Shop xuất hiện ngày càng nhiều người từ 60-80 tuổi gia nhập thị trường, với những hoàn cảnh mưu sinh rất khác nhau. Chẳng hạn như kênh "Bà 5 Thu" (quê An Giang) miệt mài livestream bán hàng từ đêm khuya đến rạng sáng để có tiền chăm lo cho cháu và bản thân.

"Ông Vui" cũng được cộng đồng mạng biết đến qua từ khóa "bác mù bán tiếp thị liên kết", "ông mù bán khẩu trang"... Bên cạnh đó là câu chuyện của những tiểu thương vừa chăm con tại bệnh viện vừa tranh thủ lên sóng livestream để kiếm ít tiền từ nghề tiếp thị liên kết. Hay người mẹ mới sinh con nhỏ và tận dụng thời gian để bán hàng online, góp tiền mua tã, sữa...

Khác với Shopee, Lazada, Tiki... vốn thuần túy là các sàn TMĐT, TikTok Shop có lợi thế khi kết hợp mua sắm trực tuyến với các hoạt động của mạng xã hội. Người dùng không chỉ vào nền tảng này như vô trung tâm thương mại online, mà còn để chơi game, xem video giải trí, theo dõi những câu chuyện đời sống phía sau các tiểu thương.

Là KOL trong giới bán hàng online, đạt nhiều phiên livestream doanh số từ vài tỉ đồng trở lên, chị L. (TP.HCM) cho biết trước đây dù đăng bài bán hàng rất đều đặn nhưng hầu như ít người biết đến. Chỉ đến khi bắt đầu chia sẻ những câu chuyện đời thường, lên livestream kể về gia đình, cuộc sống và cả đời tư cá nhân, chuyện chồng con..., lượng người theo dõi tài khoản của chị trên mạng mới tăng rõ rệt.

Do vậy, trong các phiên livestream và video đăng tải trên các nền tảng trực tuyến, chị khéo léo lồng ghép thông tin bán hàng song song với việc kể chuyện đời mình. "Để tạo kết nối cảm xúc, giữ chân người xem lâu hơn và thúc đẩy quyết định mua, mình phải cho họ thấy mình gần gũi như một người thân hay bạn bè", chị L. chia sẻ.

Cẩn trọng với xu hướng mới

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, Giám đốc TMĐT hệ thống bán lẻ 24hStore, cho rằng xu hướng livestream TMĐT đang dịch chuyển rất rõ.

Người xem không còn bị giữ chân lâu bởi những nội dung giật gân hay chiêu trò tạo drama như trước, mà đang ưu tiên các phiên livestream mang lại cảm giác gần gũi, đời thường và có sự kết nối thật.

"Khi thị trường ngày càng bão hòa, người tiêu dùng bắt đầu "miễn nhiễm" với sự phô trương nên tìm đến những người bán tạo được thiện cảm, tương tác tự nhiên, chia sẻ chân thành - giống như một cuộc trò chuyện hơn là một phiên bán hàng", bà Hồng nói.

Chuyên gia truyền thông Dy Khoa, ThS truyền thông khoa học và thu hút công chúng, cũng nhận xét cộng đồng mạng đang có xu hướng tìm đến những thứ dân dã, gần gũi với bản thân của họ hơn.

Người tiêu dùng sẵn sàng mua hàng của những nhân vật này bởi sự đồng cảm hay xem đây như một cách "ủng hộ" hơn là quan tâm đến chất lượng hàng hóa.

Tuy nhiên, dù xu hướng truyền thông thay đổi thế nào, bản chất TMĐT vẫn phải quay về giá trị cốt lõi: chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

Cảm xúc có thể khiến khách hàng bấm mua lần đầu, nhưng chính trải nghiệm thật - hàng đúng chất lượng, đúng mô tả, giao đúng hẹn, đổi trả minh bạch và hậu mãi rõ ràng - mới là yếu tố quyết định khách quay lại và tin tưởng lâu dài.

"Livestream là công cụ rất mạnh để tạo niềm tin, nhưng niềm tin đó chỉ có giá trị khi được bảo chứng bằng chất lượng thực tế", bà Hồng nói. Theo các chuyên gia trong lĩnh vực truyền thông, việc chia sẻ quá nhiều về đời sống cá nhân cũng có thể làm phát sinh nhiều vấn đề tiêu cực.

Chẳng hạn, có thể có trường hợp ban đầu người xem tin là thật nhưng đến khi sự thật không phải như vậy thì những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội sẽ bị "tẩy chay" nặng nề. Hoặc những người bán hàng chân chất có thể trở thành tâm điểm bàn tán của dư luận theo cả hai chiều - tích cực và tiêu cực.

Đó là chưa kể những chiêu trò ứng dụng công nghệ, AI để tạo những con người, hoàn cảnh đầy thương cảm hòng lợi dụng sự sẻ chia, ủng hộ của người dùng để trục lợi... Do vậy, nếu muốn xây dựng kênh theo cách này, những người bán hàng "dân dã" không nên nói về đời sống cá nhân.

"Tôi từng nghe một người bán chia sẻ rất kỹ về con cái. Điều này rất không nên vì nó ảnh hưởng đến việc riêng tư của những đứa con", ông Khoa cho biết.