Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 17/4 cho biết Eo biển Hormuz đã “mở hoàn toàn” cho tàu thương mại trong thời gian ngừng bắn, phù hợp với thỏa thuận giữa Israel và Lebanon.

Theo CNN, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận tuyến hàng hải này đã chính thức hoạt động trở lại sau giai đoạn bị Mỹ phong tỏa.

Ông cho hay eo biển được mở trong suốt 10 ngày diễn ra lệnh ngừng bắn tại Lebanon và sẽ mở cho đến khi lệnh ngừng bắn kết thúc.

“Phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Lebanon, việc đi lại của tất cả tàu thương mại qua eo biển Hormuz được khẳng định là mở hoàn toàn trong khoảng thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn”.

Tuy nhiên, ông Araghchi nhấn mạnh các tàu phải di chuyển theo “tuyến phối hợp” do cơ quan hàng hải Iran công bố.

Đăng tải của Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi trên X. Ảnh: X.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng vừa đăng trên mạng xã hội Truth Social xác nhận Iran đã mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và sẵn sàng cho việc "lưu thông hoàn toàn".

Ngay lập tức, thị trường phản ứng bằng việc giá dầu giảm mạnh hơn 10% sau thông tin tuyến vận tải chiến lược này được khai thông.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran khẳng định Tehran bác bỏ mọi lệnh ngừng bắn tạm thời và đang hướng tới một giải pháp chấm dứt toàn diện cuộc chiến trên toàn khu vực.

Tại Lebanon, người dân đổ ra ăn mừng sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày được công bố, nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon, theo Bộ Ngoại giao Mỹ.

Một quan chức Hezbollah nói với Al Jazeera rằng lực lượng này sẽ tiếp cận lệnh ngừng bắn với “sự thận trọng và cảnh giác”.

Trong những giờ trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực tối 17/4, lực lượng Israel đã không kích miền nam Lebanon, khiến 3 người thiệt mạng tại một ngôi làng ở quận Sidon và 8 người khác thiệt mạng tại khu vực Zahrani, theo hãng tin quốc gia Lebanon.

Trước đó, Israel và Lebanon đã đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày, bắt đầu từ 17h ngày 16/4 (giờ miền Đông nước Mỹ). Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon nhằm vào lực lượng Hezbollah, đồng minh thân cận của Iran, được xem là một điểm nghẽn trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran.

Tổng thống Donald Trump đã đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, bắt đầu từ ngày 7/4, với điều kiện Iran phải mở hoàn toàn eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận khi cho phép Israel tiếp tục chiến dịch quân sự tại Lebanon.

Trong thời gian ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, eo biển này gần như vẫn đóng cửa do hai bên bất đồng về các điều khoản thỏa thuận liên quan tới Lebanon. Chỉ một số ít tàu thương mại đi qua tuyến đường thủy này trong những ngày qua.

Hormuz là eo biển quan trọng, nơi 20% lượng dầu thế giới được vận chuyển qua lại mỗi ngày trước chiến sự Iran. Ảnh: Reuters

Trong một diễn biến liên quan, phát biểu tại Diễn đàn Ngoại giao Antalya, Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan cho rằng việc giữ cho eo biển Hormuz luôn mở phải là “ưu tiên hàng đầu”.

Ông nhấn mạnh cuộc chiến của Israel tại Gaza không chỉ là thảm kịch nhân đạo mà còn là hành vi diệt chủng, đồng thời kêu gọi tận dụng cơ hội từ lệnh ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran để hướng tới hòa bình lâu dài. Ông cũng khẳng định quyền tiếp cận biển của các quốc gia vùng Vịnh không nên bị hạn chế và tự do hàng hải cần được đảm bảo theo các quy tắc quốc tế.

Hội đồng Tị nạn Na Uy nhận định lệnh ngừng bắn tại Lebanon là “khoảnh khắc hy vọng” đối với dân thường, nhưng cảnh báo điều này cần dẫn tới chấm dứt xung đột một cách bền vững.

Tổng thư ký Jan Egeland cho biết sau 46 ngày xung đột, lệnh ngừng bắn mang lại cho người dân “một cơ hội để thở”, song nhấn mạnh họ cần nhiều hơn một sự hạ nhiệt tạm thời, trong bối cảnh vẫn có báo cáo về vi phạm và cảnh báo người dân chưa nên trở về khu vực phía nam sông Litani.

“Để lệnh ngừng bắn này có ý nghĩa, nó phải dẫn tới chấm dứt giao tranh thực sự và lâu dài”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh người dân Lebanon không cần một khoảng lặng mong manh, mà cần một thỏa thuận vĩnh viễn.