Dù Chính phủ cũng như TP.HCM đã có nhiều chính sách gỡ vướng cho các dự án nhà ở xã hội, nhưng vẫn còn những vướng mắc cần các cơ quan nhà nước tiếp tục chung tay để các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.
Chiều 20-4, nhiều chuyên gia, đại diện các sở ngành TP.HCM, các doanh nghiệp đã góp ý tại tọa đàm "Gỡ vướng để khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội" do báo Tuổi Trẻ tổ chức với sự đồng hành của Công ty CP Tập đoàn địa ốc Kim Oanh (Kim Oanh Group).
Tại tọa đàm, các đại biểu đã nêu ra các vướng mắc và đề xuất nhiều giải pháp cần được Nhà nước hỗ trợ để tạo thuận lợi cho các dự án nhà ở xã hội được đầu tư mạnh hơn, đáp ứng nhu cầu an cư, an sinh cho người dân tại TP.HCM.
Đến 95% công nhân có nhu cầu nhà ở xã hội
Thông tin tại tọa đàm, ông Nguyễn Văn Hải, Ủy viên Ban thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM, cho hay kết quả khảo sát thực hiện với 200.000 công nhân lao động trong số 2,4 triệu lao động do Liên đoàn Lao động TP.HCM quản lý, có đến 95% bày tỏ mong muốn được mua nhà ở xã hội để an cư tại TP, chỉ có 5% muốn thuê nhà.
"Tuy nhiên với thu nhập hiện nay, việc công nhân mua được nhà là rất khó, phải mất nhiều năm lao động, tiết kiệm", ông Hải nói và cho biết Liên đoàn Lao động TP.HCM đã chủ động triển khai nhiều giải pháp. Trong quý 1-2026, đơn vị này đã ký kết thỏa thuận chiến lược với ba tập đoàn lớn để xây dựng khoảng 80.000 căn nhà ở xã hội.
Mục tiêu đến năm 2030 là cung cấp các sản phẩm đa dạng từ thuê, mua đến thuê mua với giá cả phù hợp nhất với túi tiền của người lao động.
Bên cạnh đó tổ chức công đoàn cũng đẩy mạnh vận động doanh nghiệp hỗ trợ tiền thuê trọ (từ 300.000 - 500.000 đồng/tháng) và đề xuất chính sách hỗ trợ các chủ nhà trọ cải tạo, sửa chữa phòng ốc để nâng cao chất lượng sống cho công nhân.
Còn theo ông Vũ Trung Hưng - Phó Phòng Quy hoạch - Kiến trúc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, dự kiến nhu cầu nhà ở xã hội của TP.HCM đến năm 2030 khoảng 974.000 căn, trong đó nhóm công nhân chiếm khoảng 30% và nhóm còn lại chiếm khoảng 70%.
Trong khi đó, qua rà soát các dự án đã được duyệt, đến năm 2030 tổng cộng TP.HCM có 193 dự án nhà ở xã hội. Theo chỉ đạo về quy hoạch nhà ở xã hội của Thành ủy và UBND TP.HCM, đến năm 2030 TP sẽ cần 1.700 - 2.000ha đất cho nhà ở xã hội.
Quy hoạch và gỡ thủ tục cần cho nhà ở xã hội
Tại tọa đàm, nhiều đại biểu tham dự nhận định công tác quy hoạch là nền tảng căn cơ để phát triển dự án nhà ở xã hội tại TP.HCM được bài bản.
Theo ông Vũ Trung Hưng, tùy theo tình hình thực tiễn và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, TP sẽ tiếp tục bổ sung quỹ đất. Đặc biệt sẽ điều tiết phân bổ giữa các nhóm trên nguyên tắc bảo đảm tổng quỹ đất nhà ở xã hội đạt được theo định hướng và làm cơ sở hoàn thiện quy hoạch chung TP.HCM hợp nhất.
"Trên cơ sở quy hoạch TP sẽ tính toán áp dụng quy định cơ chế hỗ trợ chủ đầu tư thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội", ông Hưng thông tin.
Bên cạnh công cụ quy hoạch, ông Nguyễn Văn Hải cũng nêu ra các kiến nghị để hiện thực hóa giấc mơ an cư cho hàng triệu người lao động, như: đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính đối với các dự án nhà ở xã hội dành cho công nhân.
Tăng cường ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội thông qua miễn giảm thuế và hỗ trợ lãi suất dài hạn. Kéo dài thời gian trả góp và đơn giản hóa điều kiện vay vốn để công nhân dễ dàng tiếp cận.
Trong khi đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cho hay trong thời gian gần đây, chính sách về nhà ở xã hội ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi liên tục được điều chỉnh, bổ sung theo hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng và tháo gỡ các điểm nghẽn thực tiễn.
Sau khi Luật Nhà ở được thông qua, hệ thống chính sách liên quan đã từng bước hoàn thiện. Trên cơ sở đó, Quốc hội ban hành các nghị quyết liên quan, tạo hành lang pháp lý để Chính phủ cụ thể hóa bằng các nghị định hướng dẫn.
Chính phủ đang quyết liệt thúc đẩy chương trình 1 triệu căn nhà ở xã hội, với nhiều chính sách hỗ trợ rõ ràng hơn, theo hướng sát với thực tiễn hơn.
"Ở cấp Trung ương và cả TP.HCM liên tục ban hành những chính sách áp dụng pháp luật để nâng mức trần thu nhập được mua nhà ở xã hội mở rộng cơ hội mua nhà ở xã hội, nới chính sách tín dụng cho người mua nhà; đơn giản thủ tục chứng minh thu nhập, đầu tư dự án nhà ở xã hội... Tuy nhiên vẫn còn các nút thắt cần tháo gỡ cho doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội", ông Châu nhìn nhận.
