Giải mã những bức họa cổ ở Khâm Thiên Giám

Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế vừa thông tin liên quan đến việc phát hiện những bức họa cổ, có bố cục giống một tấm bản đồ, được phát hiện trong quá trình bóc tách lớp sơn cũ trên tường công trình Khâm Thiên Giám.

Chiều 24.1, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã thông tin về bức họa cổ có bố cục giống một tấm bản đồ mà mạng xã hội cho rằng vừa được phát hiện trong quá trình bóc tách lớp sơn cũ trên tường công trình Khâm Thiên Giám.

Theo ông Trung, những bức họa được thể hiện bằng các nét màu đen, gồm nhiều ký hiệu và dòng chữ thuộc ba hệ ngôn ngữ là chữ Hán, chữ Việt và chữ Pháp. Trong đó, chữ Hán chiếm số lượng lớn nhất.

Trước đó, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã lập hồ sơ và đang trình Bộ VH – TT – DL đề nghị công nhận di tích cấp quốc gia đối với di tích Khâm Thiên Giám. Hiện đơn vị đang nghiên cứu để lập hồ sơ dự án trùng tu, tôn tạo di tích.

"Những bức bích họa trên tường Khâm Thiên Giám đã được khảo sát, ghi nhận trong quá trình lập hồ sơ. Nay do khu vực này được giải tỏa nên người dân vào mới nhìn thấy, chứ thực chất đơn vị quản lý di tích đã ghi nhận và đưa vào hồ sơ di tích trước đó", ông Trung nói.

Ông Trung cho rằng, nội dung các bích họa trên tường cũng đang được nghiên cứu giải mã để phục vụ công tác trùng tu.

Giải thích về ý nghĩa của những bức bích họa này, lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho rằng, đây là bản đồ thiên văn. Theo đó, các bức bích họa được vẽ lên 2 bức tường đầu hồi của ngôi nhà rường, gồm sơ đồ 28 tinh tú và một địa đồ về sông ngòi, địa hình... phục vụ công việc quan trắc, trong theo dõi thiên văn, thời tiết của cơ quan Khâm Thiên Giám.

Khâm Thiên Giám thành lập từ năm 1803 dưới thời vua Gia Long. Đây là cơ quan chuyên quan sát, chiêm nghiệm thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch, báo giờ để định mùa vụ cho người dân. 

Tuy nhiên, công trình này hiện đã xuống cấp. Hiện nay, công trình Khâm Thiên Giám đang được trình xếp hạng di tích cấp quốc gia, làm cơ sở để lập dự án tu bổ, phục hồi trong năm 2026 theo đúng quy định.