Bão số 13 (Kalmaegi) dự kiến đổ bộ vào đất liền Nam Trung Bộ vào rạng sáng mai (7-11). Chính quyền, người dân hối hả chạy đua với thời gian chèn chống nhà cửa, bảo vệ tài sản, tổ chức sơ tán dân đến nơi tránh bão.
Sống quá nửa đời người, chứng kiến không ít lần bão to đổ bộ, nhưng hôm nay những ngư dân can trường nơi gành biển Nhơn Lý (phường Quy Nhơn Đông, Gia Lai) nói đã biết sợ trước tin tức về bão số 13.
Khiếp sợ trước cường độ bão quá mạnh
Trên gương mặt rám nắng của ông Nguyễn Cư (54 tuổi), trú khu phố Lý Lương, hiện rõ nét lo âu khi đường đi của siêu bão đang hướng trực diện về gành biển này. Cả đời sống nhờ biển, sáng mở mắt nhìn ra biển, nhưng cũng ánh mắt ấy hôm nay có nhiều vẻ sợ sệt, dè chừng.
Ở bờ kè, những chiếc thuyền thúng được bà con gành biển đưa lên bờ chằng dây thừng bó sát vào nhau. Cách đó không xa, hơn chục nhà bè nổi vốn là chỗ kinh doanh du lịch cũng được kéo lên bãi cát, cột rường cẩn thận. Trong những ngôi nhà trước biển, cửa lớn và cửa sổ được khóa chặt bằng dây và thanh nẹp.
Bà con cẩn thận che chắn những tấm phên ni lông để nước biển không đánh thẳng vào nhà. Tivi, tủ lạnh, những đồ dùng có giá trị trong nhà được tháo rời mang đi cất nhờ nơi cao ráo. Những căn nhà khóa kín trong bốn bức tường không, chờ đợi giờ hứng chịu cuồng phong của gió bão.
Ông Cư bảo rằng không một ai dám ở lại những ngôi nhà sát biển trong giờ bão đổ bộ. Bởi vậy, từ tối ngày 5-11, họ đã sơ tán đi đến nhà người thân hoặc những nơi sơ tán tập trung mà chính quyền chỉ định trước.
Cách đó không xa, suốt cả ngày 5-11, những người dân làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông) hối hả lo giữ nhà trước bão lớn. Những cây bàng, cây phượng dọc đường làng, trong công sở, trường học được chặt cành trụi lũi, chỉ còn trơ mỗi thân gốc để chống chọi gió bão.
Trên nóc nhà, người dân í ới gọi nhau kéo bao cát, đưa đá hộc, chèn lốp xe giằng lại mái tôn.
Rốn lũ chộn rộn chèn chống, di dời
Cuồng phong áp sát, người vùng rốn lũ cũng lo không kém gì người nơi đầu sóng. Những cư dân rốn lũ Tuy Phước Đông (Gia Lai) dù kinh nghiệm đầy mình cũng không dám tự tin khi nói về cơn bão.
Dưới tia nắng chiều vàng vọt trên đống đá đầu làng, bà Nguyễn Thị Ngọc Bích (48 tuổi) và người phụ nữ hàng xóm nhanh tay xẻng xúc thật đầy đá dăm vào những bao bố chuẩn bị sẵn. Họ hối hả chở từng lượt về nhà, giao cho những người đàn ông kéo lên giằng mái.
Nhớ lại trận lụt trước nước lên ngang cửa sổ, bà Bích không khỏi rùng mình khi chính quyền báo đợt bão này có thể mang theo lũ vượt trên mọi đỉnh lịch sử trước nay. Điều ấy có nghĩa là nước sẽ ngập lút cả cửa sổ, hay lên tới xà ngang, thậm chí là mái tôn của căn nhà giữa đồng. Nghĩ vậy, bà không chần chừ, bảo gia đình 6 người sẽ đi sơ tán ngay khi cán bộ xã tới yêu cầu.
Trên con đường làng, dân quân tự vệ chạy xe máy tỏa đi nhiều tốp chở người già, người khuyết tật đi sơ tán sớm. Được hai dân quân kẹp xe máy đưa lên đầu dốc, cụ Nguyễn Thị Lợi (80 tuổi), trú thôn Lạc Điền, xã Tuy Phước Đông, thở phào nhẹ nhõm bởi thoát khỏi nguy cơ ngôi nhà bị nước lũ nhấn chìm giữa đêm.
Tại cuộc họp ứng phó bão chiều 5-11, ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai - không giấu được lo lắng. Dù đài, báo đã tuyên truyền hết cỡ, chính quyền các cấp vào cuộc hết sức quyết liệt, vẫn có một số bà con chủ quan, chần chừ không chịu di dời. Vị Chủ tịch tỉnh bảo rằng bằng mọi giá phải đưa người dân vùng trũng thấp, vùng sạt lở ra khỏi nhà, dù có phải áp dụng cưỡng chế, nhất quyết không để tới lúc bão ập vào dân mới trèo lên nóc nhà kêu cứu. Ứng cứu lúc ấy hiểm nguy cho cả đôi bên.
Ông Tuấn cho hay để tránh lũ chồng lũ, tỉnh này đã chỉ đạo các hồ chứa tăng cường xả tối đa để tạo dung tích đón lũ, giúp cắt bớt dòng chảy xuống hạ lưu trong trận bão này. Lãnh đạo Gia Lai ước tính với kịch bản siêu bão vừa kích hoạt, tỉnh sẽ di dời hơn 100.000 hộ dân với 350.000 nhân khẩu, chủ yếu là xen ghép trong dân và một số được sơ tán tập trung tại các cơ sở kiên cố.
Các đơn vị quân đội chủ lực, chỗ dựa của người dân, cũng đã sẵn sàng ra trận. Quân khu 5, Quân đoàn 34 đã cam kết điều động các sư đoàn và trung đoàn, mang theo phương tiện, thiết bị cùng xuống địa phương hiệp đồng giúp dân chống bão.
