Nhiều tháng qua, hàng chục hộ dân ở xã Ngọk Réo (tỉnh Quảng Ngãi) rơi vào cảnh "sống chung" với khói bụi, tiếng ồn từ các lò sấy cà phê mọc trái phép, xen kẽ trong khu dân cư.
Dù đã bị chính quyền kiểm tra, xử phạt và yêu cầu tạm dừng hoạt động do vi phạm đất đai, môi trường, một số cơ sở sấy cà phê vẫn ngang nhiên vận hành, khiến người dân bức xúc liên tục gửi đơn kêu cứu.
Lò sấy cà phê khiến người dân ngộp thở
Theo phản ánh của người dân, khu vực thu mua, xay xát và sấy cà phê tại thôn 7 do Công ty TNHH MTV Tiến Hưng Thành đầu tư từ năm 2012. Đến năm 2016, doanh nghiệp này xây dựng thêm kho, xưởng và 4 lò sấy nông sản.
Năm 2023, công ty giải thể, toàn bộ hạ tầng được chuyển giao cho ông Nguyễn Tiến Trọng tiếp tục kinh doanh.
Sau đó, ông Trọng tiếp tục xây dựng thêm 12 lò sấy mới trên diện tích khoảng 3.000m², sát khu dân cư.
Anh Lương Minh Vũ, một người dân sống gần khu lò sấy, cho biết gia đình anh nhiều năm nay phải chịu cảnh khói bụi mù mịt, mùi khét nồng nặc bủa vây cả ngày lẫn đêm.
"Chúng tôi không khác gì chuột bị hun khói. Mùa cà phê đến là cửa đóng kín mít vẫn không chịu nổi. Trẻ con, người lớn đều ho, cay mắt, rát cổ", anh Vũ bức xúc.
Theo anh Vũ, cả bốn người trong gia đình anh đều mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp, mắt và họng từ khi lò sấy hoạt động dày đặc.
"Tôi không dám khẳng định bệnh tật hoàn toàn do lò sấy, nhưng khói bụi dày đặc, cả nhà đều bệnh thì rất khó nói là không liên quan", anh nói.
Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, khói bụi còn gây thiệt hại trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp. Ông Huỳnh Văn Kỷ (thôn 7) cho biết gia đình ông có hơn 1ha cà phê. Trước đây, mỗi năm thu hoạch gần 30 tấn quả. Năm nay chỉ thu được khoảng 7 tấn, giảm hơn 20 tấn so với trước.
Bị yêu cầu dừng, lò sấy vẫn chạy
Tháng 11-2024, trước phản ánh gay gắt của người dân, chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra và xác định cơ sở sấy cà phê của ông Nguyễn Tiến Trọng vi phạm nhiều quy định về sử dụng đất, môi trường.
Ngày 7-1-2025, UBND xã Ngọk Wang (cũ) ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời yêu cầu cơ sở này tạm dừng hoạt động, khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, theo người dân, tháng 10 vừa qua, các lò sấy hoạt động trở lại, với tần suất cao hơn trong mùa cà phê.
Trước tình trạng tái diễn, xã Ngọk Réo thành lập đoàn kiểm tra liên ngành rà soát toàn bộ các cơ sở sấy, xay xát cà phê. Kết quả cho thấy cơ sở của ông Trọng chưa chấp hành biện pháp khắc phục theo quyết định xử phạt trước đó, vẫn tiếp tục lắp đặt và vận hành lò sấy trên đất nông nghiệp.
Sau đó xã Ngọk Réo tiếp tục có văn bản yêu cầu ông Trọng tạm dừng hoạt động sấy cà phê đối với các lò xây dựng sai mục đích kể từ ngày 5-12-2025 cho đến khi hoàn tất các thủ tục về đất đai, xây dựng và môi trường. Tuy nhiên, theo ghi nhận của người dân và phóng viên, các lò sấy vẫn hoạt động liên tục ngày đêm.
Ngày 21-12, người dân khu vực quay video, ghi lại cảnh lò sấy, xay xát và chế biến cà phê vẫn hoạt động, phát tán khói bụi, tiếng ồn, mùi khét ra khu dân cư.
