Cuộc gọi lừa đảo giảm nhưng đừng chủ quan

Dù số lượng cuộc gọi lừa đảo trực tiếp qua điện thoại di động đã giảm mạnh, nhưng những kẻ lừa đảo với nhiều chiêu trò biến tướng vẫn không ngừng rình rập người dân.

Theo ghi nhận từ sau Tết Nguyên đán 2026, số lượng các cuộc gọi lừa đảo, mạo danh lẫn làm phiền người dùng điện thoại di động đã giảm hẳn so với năm 2025. Báo cáo nghiên cứu, khảo sát an ninh mạng năm 2025 do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) thực hiện cũng cho kết quả số nạn nhân bị lừa đảo đã giảm rõ rệt so với năm 2024.

Bớt đi cuộc gọi lừa đảo

Cụ thể, khoảng 555 người dùng tham gia khảo sát thì có 1 người cho biết mình là nạn nhân của lừa đảo, tương đương tỉ lệ 0,18%. Trong khi đó, năm 2024, con số này là khoảng 220 người thì có 1 người bị lừa đảo, tỉ lệ 0,45%. Theo Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, đây là chuyển biến rất tích cực, lần đầu tiên sau nhiều năm lừa đảo trực tuyến ghi nhận mức giảm.

Kết quả này đến từ các biện pháp quyết liệt của cơ quan chức năng, đặc biệt là các chuyên án triệt phá các ổ nhóm tội phạm lừa đảo trực tuyến được Bộ Công an triển khai cao điểm cả trong và ngoài nước. 

Bên cạnh đó, việc quản lý thông tin thuê bao di động ngày càng được siết chặt, tình trạng SIM "rác" giảm mạnh cũng khiến số lượng các cuộc gọi mạo danh, lừa đảo giảm theo.

Song song đó, các quy định mới của Ngân hàng Nhà nước về xác thực sinh trắc học đối với cả tài khoản cá nhân và doanh nghiệp đã tạo ra rào cản kỹ thuật đáng kể, khiến tội phạm không còn dễ dàng sử dụng các tài khoản "rác", không định danh như giai đoạn trước năm 2024. 

Các ngân hàng cũng tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin với Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an về các tài khoản có dấu hiệu liên quan đến lừa đảo, hỗ trợ kịp thời việc theo dõi, phong tỏa và ngăn chặn dòng tiền chiếm đoạt của các đối tượng phạm tội.

Ngoài ra, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức nhận diện lừa đảo tới người dân tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, góp phần nâng cao cảnh giác của cộng đồng. Theo kết quả khảo sát, ý thức và kỹ năng an ninh mạng của người dùng tiếp tục được cải thiện so với năm trước. 

Nếu như năm 2024, phần lớn người dùng vẫn còn khá thờ ơ với quyền truy cập của ứng dụng, thì đến năm 2025 đã có 83,23% người tham gia khảo sát cho biết họ đã chú ý đọc các quyền khi cài đặt ứng dụng, đặc biệt là các ứng dụng liên quan đến ngân hàng. 56,80% người dùng cho biết họ thường kiểm tra lại thông tin trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin. 83,20% đã chủ động sử dụng mật khẩu mạnh, kích hoạt xác thực hai yếu tố cho các tài khoản quan trọng.

Vẫn còn người sập bẫy

Mới đây, chị N. (Hà Nội) cho biết đã mất hơn 40 triệu đồng sau khi nhận được tin nhắn thông báo "tài khoản ngân hàng có dấu hiệu bất thường". Người gọi điện đọc chính xác họ tên, số căn cước và thông tin giao dịch gần nhất của chị. 

"Tôi tin là thật vì họ nắm rất rõ thông tin cá nhân của tôi. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, tiền trong tài khoản đã bị rút hết", chị chia sẻ. Trong khi đó, anh M. (một tiểu thương kinh doanh online tại TP.HCM) phát hiện nhiều khoản vay tiêu dùng đứng tên mình dù chưa từng đăng ký. "Đến khi các bên cho vay liên tục gọi điện đòi nợ, tôi mới biết thông tin cá nhân của mình đã bị lợi dụng từ trước", anh cho biết.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, những trường hợp như vậy không còn hiếm gặp. Dù người dùng ngày càng được cảnh báo nhiều hơn, nhưng trước các thủ đoạn lừa đảo tinh vi và liên tục thay đổi, không ai có thể đảm bảo tránh được rủi ro tuyệt đối. Trong nhiều trường hợp, nạn nhân không chỉ chịu tổn thất về tài chính mà còn mất nhiều thời gian và công sức để xử lý hậu quả sau sự cố.

Theo NCA, mạo danh công an nổi lên là hình thức lừa đảo phổ biến nhất năm 2025. Các đối tượng dựng lên kịch bản cáo buộc người dùng liên quan đến vụ án hình sự, yêu cầu giữ liên lạc để gây áp lực tâm lý. Sau đó, chúng yêu cầu "chuyển tiền chứng minh trong sạch" hoặc cài đặt phần mềm "phục vụ điều tra" nhằm chiếm đoạt tài sản. 

Không chỉ dừng lại ở các cuộc gọi thông thường, các đối tượng còn dàn dựng trụ sở công an giả, sử dụng nhiều người đóng vai khác nhau để tăng độ tin cậy và thao túng nạn nhân qua video call.

Thủ đoạn lừa thông báo trúng thưởng, nhận quà để chiếm đoạt tiền đứng thứ hai về độ phổ biến. Trong khi hình thức mời gọi đầu tư lợi nhuận cao giảm xuống vị trí thứ ba, cho thấy người dân đã dần cảnh giác hơn với các lời hứa hẹn làm giàu nhanh chóng vốn từng bùng nổ trong năm trước. 

Các loại lừa đảo khác như giả shipper hoặc kết bạn, giao lưu tình cảm tiếp tục đứng thứ tư và thứ năm. Các hình thức này tồn tại khá dai dẳng, dù không phải là các
chiêu trò mới.