Cuộc chiến cân não ở 'rốn lũ' miền Trung - Báo VnExpress

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Đình Đức kể từ khoảng 10h sáng đến chiều tối 27/10 là thời điểm khó khăn nhất. Mỗi quyết định vận hành hồ chứa ảnh hưởng trực tiếp tới hàng nghìn hộ dân hạ lưu.

Về lý thuyết, công tác vận hành được thực hiện theo quy trình sẵn có, nhưng thực tế cần điều tiết linh hoạt giữa các hồ theo từng giờ, điều chỉnh kịp thời cùng dự báo mưa, triều cường và mực nước hạ du. Trường hợp diễn biến thời tiết phức tạp vượt thẩm quyền, ông Đức trực tiếp xin chỉ đạo của Chủ tịch thành phố Phan Thiên Định ngay tại trụ sở.

Ban Chỉ huy xác định trong ba hồ lớn, Tả Trạch có nhiệm vụ chính là cắt giảm áp lực lũ cho hạ du. Nếu xả ồ ạt sẽ gây ngập nhanh, khiến người dân không kịp ứng phó.

"Đêm 27/10, mắt anh Định gần như không rời khỏi màn hình. Khi các hồ đạt đỉnh, anh yêu cầu: ‘Phải giữ nước tại hồ, cầm chừng lũ đến sáng để bà con có thời gian ứng phó, không để lũ tràn về trong đêm'", ông Hòa kể lại đêm "cân não" điều tiết lũ sau ngày mưa lịch sử tại Huế.

Cứ 6-10 tiếng, ông Định lại cập nhật tình hình lũ tăng - giảm trên Facebook cá nhân như một kênh thông tin cho người dân. Nhiều dòng trạng thái được đăng lúc 3-4h sáng, thu hút hàng nghìn lượt tương tác. Song song đó, Trung tâm Điều hành Đô thị thông minh Hue-S liên tục phát bản tin cảnh báo trên báo đài, mạng xã hội...

Theo dự báo, mưa lớn chỉ kéo dài đến khoảng 12h hoặc 13h ngày 27/10, và tập trung ở khu vực Bạch Mã và Khe Tre. Nhưng thực tế, đợt mưa kéo dài đến tận 14h và còn tiếp diễn suốt đêm hôm đó.

"Lúc này, mực nước các hồ chứa đều ở mức rất cao. Chúng tôi phải tính toán những tình huống xấu nhất để có phương án xử lý phù hợp cho từng hồ đập", ông nói.

Từ ngày 15 đến 28/10, các hồ vận hành liên tục giúp cắt giảm khoảng 700 triệu m3 nước, góp phần đáng kể trong giảm mức ngập vùng hạ du sông Hương, sông Bồ. Ông Đức phân tích với tổng lưu lượng nước tại hai hồ Tả Trạch và Bình Điền cùng thời điểm lên tới 12.599 m3/s, nếu không cắt giảm, mực nước sông Hương có thể lên mức 5,6-5,7 m (tại trạm Kim Long). Việc vận hành hồ đã giúp cắt giảm khoảng 0,55-0,65 m nước cho vùng hạ du.

"Mỗi mét nước giảm được trên hồ đều có ý nghĩa quan trọng trong phòng, chống lũ", ông Đức nói.

Rạng sáng 28/10, mưa giảm nhẹ, các hồ dần qua đỉnh lũ, dù vẫn trong trạng thái cảnh báo cao. Giai đoạn cao điểm, 32 trên 40 phường xã của Huế chìm trong biển nước. Nước rút chậm do thủy triều, nhiều nơi ngập kéo dài hơn 10 ngày thay vì 3-5 ngày như thông thường. Dù vậy, số người thiệt mạng đến 3/11 là 15, thấp hơn nhiều so với đợt lũ lịch sử năm 1999.

"Nếu không điều tiết nước hợp lý, Huế có thể chứng kiến một trận lũ 1999 thứ hai", ông Đức nhận định.

Trong khi vùng hạ du "giằng co" điều tiết lũ, các khu vực trung du và miền núi đối mặt nguy cơ lũ quét, sạt lở lớn khi vùng đồi núi "ngậm no nước" sau nhiều ngày mưa triền miên.