Cửa khẩu thông minh Móng Cái kỳ vọng giảm mạnh chi phí logistics

Mới đây, tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II (phường Móng Cái 1, Quảng Ninh), Việt Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) đã diễn ra lễ khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng.

Việc khởi động dự án đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác quản lý biên giới giữa hai bên, hướng tới xây dựng mô hình cửa khẩu hiện đại, đồng bộ và ứng dụng sâu rộng công nghệ số.

Trước đó, ngày 26/1, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 164/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái - Đông Hưng. Đề án đặt mục tiêu nâng cao năng lực thông quan, tạo thuận lợi cho lưu thông người và hàng hóa qua biên giới.

Hướng tới mô hình cửa khẩu số, thông quan 24/7

Theo kế hoạch, tại khu vực cầu Bắc Luân I sẽ triển khai các công nghệ nhận diện sinh trắc học và hệ thống cổng kiểm soát tự động. Các giải pháp này nhằm rút ngắn thời gian làm thủ tục cho hành khách xuất nhập cảnh, giảm áp lực tại khu vực cửa khẩu.

Tại cầu Bắc Luân II, đề án thí điểm vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện tự hành thông minh trên nền tảng công nghệ 5G. Mô hình này hướng tới tổ chức vận chuyển xuyên biên giới liên tục 24/7, góp phần giảm chi phí logistics và tăng hiệu quả thương mại.

Đề án được triển khai theo 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 trong năm nay tập trung xây dựng hạ tầng kỹ thuật, luồng chuyên dụng và trung tâm điều hành thông minh phục vụ vận hành cửa khẩu.

Giai đoạn 2 từ năm 2027 đến 2030 sẽ mở rộng quy mô, tăng số làn chuyên dụng, nâng cao năng lực thông quan, đồng thời đầu tư các hạng mục logistics, thương mại điện tử và kho bãi hiện đại.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh và TP Phòng Thành Cảng (Trung Quốc) nhận định, việc xây dựng cửa khẩu thông minh không chỉ là đầu tư hạ tầng, mà còn là chuyển đổi căn bản về tư duy quản lý biên giới.

Hai bên thống nhất triển khai đồng bộ từ quy hoạch, xây dựng đến vận hành, dựa trên nền tảng số, sự phối hợp chặt chẽ và niềm tin lẫn nhau. Mô hình này được kỳ vọng trở thành hình mẫu hợp tác cửa khẩu thông minh giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Thông quan cuối tuần tăng hiệu quả, giảm chi phí

Song song với việc triển khai đề án, từ ngày 7/3, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã thí điểm thông quan hàng hóa vào các ngày thứ bảy và chủ nhật tại khu vực cầu Bắc Luân II.

Hoạt động được chuẩn bị đầy đủ về nhân lực, trang thiết bị và phương án phối hợp giữa các lực lượng chức năng, bảo đảm quá trình thông quan diễn ra thông suốt.

Qua triển khai, mỗi ngày cuối tuần trung bình thực hiện thủ tục cho trên 100 phương tiện, với khối lượng hàng hóa trên 1.500 tấn. Việc kéo dài thời gian thông quan giúp tăng khoảng 30% tổng thời gian làm thủ tục trong tuần.

Kết quả bước đầu cho thấy mô hình thông quan cuối tuần tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi và nâng cao hiệu quả xuất nhập khẩu. Đây được xem là bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu vận hành cửa khẩu liên tục 24/7 trong tương lai.

Theo Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái thuộc Chi cục Hải quan Khu vực VIII (Quảng Ninh), từ đầu năm đến nay có 1.179 doanh nghiệp làm thủ tục hải quan. Tổng số tờ khai đạt 60.127, với kim ngạch xuất nhập khẩu 3.641,33 triệu USD.

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 1.410,73 triệu USD, nhập khẩu đạt 2.230,6 triệu USD. Riêng số tờ khai mở tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái là 25.409 tờ khai, với kim ngạch 1.322,39 triệu USD.

Hoạt động xuất nhập khẩu cơ bản duy trì ổn định, số lượng doanh nghiệp tham gia tăng, phản ánh xu hướng mở rộng thương mại qua địa bàn.

Tổng số phương tiện vận tải xuất nhập cảnh đạt 63.142 lượt, giảm 2% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, lượng hành khách đạt 1,77 triệu lượt, tăng 26%.

Đáng chú ý, số khách du lịch đạt 660 nghìn lượt, tăng 58%, còn cư dân biên giới đạt 1.110 nghìn lượt, tăng 20%.

Thu ngân sách nhà nước đạt 741,45 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước. Các chỉ số cho thấy hoạt động tại cửa khẩu Móng Cái tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Việc triển khai đồng thời dự án cửa khẩu thông minh và thí điểm thông quan cuối tuần được kỳ vọng tạo cú hích mới cho Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái.

Mô hình này không chỉ nâng cao năng lực thông quan, mà còn góp phần đưa khu vực trở thành trung tâm thương mại, dịch vụ và logistics quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Đồng thời, đây cũng là nền tảng thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và du lịch giữa Quảng Ninh (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc) phát triển sâu rộng, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới.