Cột mốc của kỷ nguyên mới

Hôm nay 20-1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đại hội diễn ra sau 40 năm đổi mới, chính thức khai mạc với niềm tin và kỳ vọng mới.

Đất nước sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên một tầm cao mới. Đại hội XIV xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hóa tầm nhìn phát triển đến năm 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước (1945 - 2045).

Trong không khí đặc biệt này, Tuổi Trẻ đã ghi nhận nhiều gửi gắm được gửi đến đại hội.

* ÔNG PHẠM THẾ DUYỆT (nguyên Ủy viên Thường vụ - Thường trực Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam):

Lấy dân làm gốc, tạo niềm tin cho dân

Nhìn lại nhiệm kỳ khóa XIII, có thể thấy Việt Nam chúng ta đã phải đối mặt với rất nhiều khó khăn từ dịch bệnh COVID-19, thiên tai, bão lụt, biến động của tình hình thế giới và khu vực rất nhanh chóng, phức tạp… 

Nhưng trong hoàn cảnh như thế, chúng ta vẫn giữ được ổn định, yên tâm phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đặc biệt trong nhiệm kỳ, Đảng, Nhà nước cũng rất quyết liệt đi vào các lĩnh vực rất lớn như tập trung đổi mới thể chế, chính sách, tinh gọn bộ máy, quyết tâm chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực… 

Cùng với đó, tập trung phát triển khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Đây là những bước đi đúng, tiền đề quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Đại hội XIV của Đảng có ý nghĩa trọng đại không chỉ đối với hơn 5,6 triệu đảng viên mà là với toàn thể dân tộc Việt Nam. Đại hội không chỉ quyết định những định hướng lớn phát triển đất nước trong nhiệm kỳ 5 năm tới, mà tầm nhìn còn đến năm 2030, 2045 và tổng kết lại 40 năm đổi mới. Do vậy, điều đầu tiên mong đại hội sáng suốt chọn được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa mới đúng, xứng đáng, đáp ứng lòng tin của dân, các văn kiện nhận được sự nhất trí cao.

Cùng với đó, đại hội sẽ xác định rõ đường lối, tư duy phát triển của đất nước trong giai đoạn mới này để theo kịp sự phát triển chung của thế giới. Đặc biệt, phải có sự nghiên cứu, chuẩn bị kỹ về khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo để phù hợp với giai đoạn phát triển hiện nay.

Kinh nghiệm cho thấy muốn làm thật tốt thì quá trình kiểm điểm phải phát huy cho được mặt tốt, đồng thời thẳng thắn, chân thành, không chủ quan với những khuyết điểm đã xảy ra để cán bộ kế tiếp biết và khắc phục. Thêm vào đó, việc làm cho người dân tin hay không chính là phải thực hiện được chế độ chính trị tốt đẹp, trong đó phát huy tập trung dân chủ, lấy dân là gốc. 

Đội ngũ cán bộ phải toàn tâm, toàn ý phục nhân dân, do dân, vì dân. Đời sống người dân được nâng cao, kinh tế - xã hội phát triển, nâng tầm vị thế Việt Nam, khẳng định chủ quyền, lãnh thổ… Tôi tin tưởng chắc chắn Đại hội XIV sẽ thành công tốt đẹp, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

* Ông PHẠM CHÁNH TRỰC (nguyên Phó Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó bí thư thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM):

Xác định rõ tầm nhìn dài hạn để tiến xa

Theo tôi, có ba yếu tố lớn sẽ định hình diện mạo thế giới trong nhiều thập niên tới: biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường; sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, với những tác động sâu rộng và khó lường; cùng những biến động phức tạp của tình hình địa chính trị toàn cầu…

Những yếu tố này đặt ra yêu cầu Đại hội XIV phải làm rõ Việt Nam sẽ phát triển như thế nào trong bối cảnh mới, với cả những tác động chủ quan và khách quan đan xen. Đại hội XIV phải giải quyết được hai nhiệm vụ lớn. 

Trước hết là kiên trì thực hiện cho bằng được các mục tiêu chiến lược đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước công nghiệp hiện đại, thu nhập bình quân đầu người đạt từ 15.000 - 20.000 USD. Nếu không đạt được mục tiêu này, đất nước sẽ chậm lại so với khu vực và thế giới.

Song song đó, phải phóng tầm nhìn xa hơn, định hình rõ con đường phát triển sau năm 2045. Không có tầm nhìn dài hạn thì không thể đi xa. 

Muốn tăng trưởng nhanh và bền vững, chúng ta phải khai thác hiệu quả các dư địa phát triển, đầu tư đúng hướng cho công nghiệp trong nước, tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo quy mô lớn, ứng dụng khoa học - công nghệ, đồng thời tạo hệ sinh thái để khoa học - công nghệ và các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển.

Cuối cùng, yếu tố then chốt vẫn là con người và công tác nhân sự. Đại hội XIV cần tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, đề cao tinh thần đoàn kết, thống nhất như Bác Hồ từng căn dặn - phải giữ gìn sự đoàn kết trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình. Chỉ trên nền tảng đoàn kết đó, đất nước mới có thể phát triển mạnh mẽ và người dân mới thực sự được thụ hưởng thành quả.

* Đại biểu Quốc hội NGUYỄN QUANG HUÂN (TP.HCM):

Tư duy mới đưa đất nước phát triển

Trước đây, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường thường được nhấn mạnh, còn hiện nay một tư duy mới quan trọng trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV là sự cân bằng giữa ba trụ cột: kinh tế - môi trường - xã hội. 

Đây là xu hướng ESG (môi trường - xã hội - quản trị) của thế giới hiện nay đang áp dụng. Ba trụ cột này được nhìn nhận ngang nhau, không trụ cột nào bị xem nhẹ. 

Đây là tư duy mới và chỉ khi chúng ta thực hiện được điều này mới có thể giữ nhịp tăng trưởng cao và bền vững. Nếu không phát triển bền vững, tăng trưởng chỉ đạt trong ngắn hạn, sau đó sẽ phát sinh nhiều hệ lụy về môi trường, xã hội và trở thành điểm nghẽn. 

Do vậy, từ năm 2026 cũng như trong suốt nhiệm kỳ, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, các vấn đề xã hội và môi trường cần được xác định ngay từ đầu nhiệm kỳ và triển khai quyết liệt và đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng, tránh hình thức.

* TS MAI NGỌC XUÂN ĐẠT (nghiên cứu viên Viện Vật liệu tiên tiến, Đại học Quốc gia TP.HCM - Công dân trẻ tiêu biểu của TP.HCM năm 2025):

Đột phá bắt đầu từ giữ chân người làm khoa học

Dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một trong những đột phá chiến lược cho giai đoạn phát triển mới. 

Đây là thông điệp rất quan trọng, bởi trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, khoa học - công nghệ không còn là lĩnh vực hỗ trợ mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sức bật của mỗi quốc gia.

Những năm qua, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận trong việc thu hút trí thức, nhà khoa học người Việt ở nước ngoài về nước làm việc. 

Tuy nhiên, tôi cho rằng thách thức lớn hơn hiện nay không chỉ là kéo về, mà là giữ được bao nhiêu người ở lại lâu dài với khoa học. Nếu không có những chính sách đủ mạnh và thực chất, chảy máu chất xám sẽ không còn là nguy cơ, mà là thực tế kéo dài.

Thêm vào đó, việc hình thành các quỹ phát triển nhà khoa học trẻ, các chương trình tài trợ dài hạn cho đề tài tiềm năng và nhóm nghiên cứu tiềm năng là rất cần thiết. Hợp tác quốc tế cũng cần được xem là một phần cấu thành của chiến lược phát triển nhân lực khoa học.

Tôi tin rằng nếu được tin tưởng, trao cơ hội và đầu tư đúng hướng, thế hệ trí thức trẻ hoàn toàn có thể trở thành lực lượng nòng cốt hiện thực hóa các định hướng đột phá mà Đại hội XIV đề ra, góp phần đưa khoa học - công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển nhanh và bền vững của đất nước.