Chứng khoán Việt sẽ hấp dẫn hơn sau nâng hạng

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc được nâng hạng luôn mang lại những tác động tích cực và bền vững cho nền kinh tế. Vậy bức tranh thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026 sau khi nâng hạng sẽ ra sao?

Tại lễ ra mắt trang Chứng khoán trên Tuổi Trẻ Online và tọa đàm "Nâng hạng thị trường chứng khoán: Lộ trình 2026 và những bước đi tiếp theo" do báo Tuổi Trẻ phối hợp Công ty cổ phần Chứng khoán KAFI tổ chức chiều 5-1, ông Hà Duy Tùng, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, khẳng định kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc được nâng hạng luôn mang lại những tác động tích cực và bền vững cho nền kinh tế.

Có thể thu hút tới 25 tỉ USD vốn đầu tư quốc tế

Theo ông Tùng, việc nâng hạng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII). Tính đến cuối năm 2024, tổng giá trị danh mục đầu tư gián tiếp nước ngoài đạt khoảng 50 tỉ USD, gấp đôi vốn đầu tư trực tiếp cùng kỳ. 

Khi Việt Nam được đưa vào nhóm "thị trường mới nổi", chúng ta sẽ có cơ hội đón nhận dòng vốn lớn từ các quỹ chỉ số và các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu.

Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, sự kiện này có thể thu hút tới 25 tỉ USD vốn đầu tư quốc tế vào thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030, góp phần cải thiện thanh khoản, nâng cao định giá doanh nghiệp và hỗ trợ tích cực cho quá trình cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước.

"Bên cạnh đó việc nâng hạng góp phần nâng cao uy tín và vị thế tài chính của Việt Nam, đồng thời thúc đẩy quản trị công ty, tính minh bạch và chuẩn mực ESG đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn bộ thị trường vốn, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng cơ hội huy động vốn và phát triển bền vững", ông Tùng khẳng định.

Cũng tại buổi tọa đàm, bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng Ban Phát triển thị trường chứng khoán Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết trong năm vừa qua, thị trường đã chính thức đưa hệ thống công nghệ thông tin KRX vào vận hành, đồng thời thực hiện tích hợp các chức năng, để từng bước triển khai các phương thức giao dịch mới.

Trong đó giao dịch trong ngày (T+0) và bán chứng khoán chờ về là những tiện ích quan trọng đối với nhà đầu tư. Đặc biệt, nhà đầu tư trong nước đang rất quan tâm đến sự thay đổi về phương thức và trải nghiệm giao dịch. Tuy nhiên, theo bà Linh, việc triển khai các nghiệp vụ này cần bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần và đủ.

Theo đó hệ thống công nghệ thông tin phải đủ mạnh, đồng thời có cơ chế kiểm soát rủi ro chặt chẽ, đặc biệt trong trường hợp phát sinh rủi ro đối với giao dịch trong ngày và giao dịch bán chứng khoán chờ về nhằm không ảnh hưởng đến tính an toàn của khâu thanh toán - bù trừ trên toàn thị trường.

Trong năm 2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang gấp rút triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (Central Counterparty - CCP). 

Theo lộ trình, sau khi cơ chế này được triển khai ổn định, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục triển khai các nghiệp vụ giao dịch bán chứng khoán chờ về và giao dịch trong ngày (T+0). Qua đó từng bước tiệm cận với thông lệ của các thị trường chứng khoán phát triển, đồng thời bảo đảm an toàn, minh bạch cho hệ thống.

Nhà đầu tư ngoại được đặt lệnh thông qua kênh toàn cầu

Ông Vũ Chí Dũng, Trưởng Ban Pháp chế - Đối ngoại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết cơ chế giao dịch mới CCP một trong những nội dung quan trọng trong lộ trình hoàn thiện hạ tầng thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn tới. 

Theo ông Dũng, từ năm 2026, các công ty chứng khoán sẽ bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến sự vận hành và mức độ sẵn sàng của cơ chế CCP, khi thị trường bước vào giai đoạn triển khai các chuẩn mực mới theo thông lệ quốc tế.

Với các quy định mới của luật, việc tham gia cơ chế CCP cho phép nhà đầu tư tham gia trực tiếp, với yêu cầu cao về an toàn tài sản. Cơ chế này gắn liền với các dịch vụ mà tổ chức lưu ký toàn cầu đang tuân thủ, trong đó tài sản của nhà đầu tư nước ngoài được nắm giữ và bảo vệ thông qua các chuẩn mực quốc tế, thay mặt cho nhà đầu tư.

Theo kế hoạch, mô hình CCP được kỳ vọng sẽ chính thức vận hành vào đầu năm 2027. Trong quá trình chuẩn bị, các cơ quan quản lý và đơn vị liên quan đang tham gia xây dựng và hoàn thiện mô hình theo hướng phù hợp với thông lệ, quy trình vận hành của các quỹ đầu tư quốc tế.

"Các quy trình bù trừ và thanh toán phải được thiết kế đồng bộ và tương thích với thông lệ quốc tế. Do đó, trong quá trình xây dựng mô hình CCP, các cơ quan chức năng đang trao đổi chặt chẽ với các trung tâm lưu ký, nhằm bảo đảm mô hình này có thể đáp ứng các yêu cầu vận hành trên phạm vi toàn cầu, từ các nhà đầu tư và tổ chức quốc tế", ông Dũng nói.

Theo ông Trịnh Thanh Cần - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán KAFI, việc sắp có hành lang pháp lý để nhà đầu tư nước ngoài được đặt lệnh thông qua kênh toàn cầu, thay vì cố định mở tài khoản tại công ty chứng khoán ở Việt Nam, sẽ giúp nhà đầu tư ngoại tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam năng động hơn, tăng sức hấp dẫn, tăng thanh khoản.

"Thẳng thắn mà nói vẫn có một số thách thức nhất định đối với công ty chứng khoán trong nước nói chung, nhưng tổng thể thì đây là thông lệ tốt cho toàn thị trường", ông Cần nhận định.

Ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán HSC (TP.HCM), cho hay chứng khoán Việt Nam đã đạt thanh khoản rất cao nhờ có sự đóng góp từ thay đổi hệ thống giao dịch, qua cơ chế mới, nhưng vẫn có thể làm nhiều hơn nữa. 

Sở giao dịch chứng khoán cũng đang có định hướng cho những phiên giao dịch trong ngày làm tăng thanh khoản thị trường hơn nữa hay cơ chế cho vay chứng khoán (SBL) làm tăng giao dịch xuyên suốt, hay cho giao dịch thông trưa là xu hướng giúp tính thanh khoản cao hơn.

"Hy vọng hướng đi chắc chắn sẽ giúp tăng thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam", ông Johan Nyvene nói.