Chọn lựa của Tổng thống Trump trước chiến sự Iran

Chiến sự Iran tiếp tục leo thang đặt ra tình thế cho Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như phải chọn lựa đâu là giải pháp.

Hôm qua (3.3), chiến sự Iran nói riêng, khu vực Trung Đông - Ả Rập nói chung, tiếp tục leo thang. Thậm chí, truyền thông Iran ngày 3.3 đưa tin Mỹ và Israel đã không kích vào tòa nhà của Hội đồng chuyên gia, cơ quan chịu trách nhiệm bầu ra lãnh tụ tối cao của Iran.

Trong khi đó, Iran cũng tăng cường đáp trả. Chuyên trang The War Zone cùng ngày đưa tin một tàu chở dầu đã bị xuồng không người lái Iran tấn công trên khu vực vịnh Oman, đánh dấu lần đầu tiên loại khí tài này của Tehran đánh trúng mục tiêu. Căng thẳng leo thang khiến cho các nguồn cung cấp dầu khí ở Trung Đông càng gặp nhiều thách thức.

Trả lời Thanh Niên ngày 3.3, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở Đại học Hawaii - Thái Bình Dương) cho hay: "Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sẽ tiếp tục các cuộc tấn công trong khoảng 1 tuần nữa, tùy thuộc vào tình hình nội bộ của giới lãnh đạo Iran trong giai đoạn chuyển tiếp".

Trong khi đó, thực tế thì tình hình khu vực có triển vọng ổn định hay không còn tùy thuộc vào việc Iran lựa chọn lãnh đạo. Về nội bộ Iran, chuyên gia Greg Brew, thuộc Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng: "Ứng cử viên hàng đầu cho vị trí Lãnh tụ tối cao Iran hiện nay có lẽ là Alireza Arafi, thành viên hội đồng lãnh đạo có thể lấp đầy khoảng trống quyền lực sau sự ra đi của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Ông Arafi là một người theo đường lối cứng rắn như Khamenei, nên Iran đang tìm kiếm sự kế tục".

Trong khi đó, theo phân tích của Eurasia Group, Tổng thống Trump vẫn chưa rõ ràng về tương lai của Iran. Tờ The New York Times dẫn lời Tổng thống Trump cho rằng quân đội Mỹ có kế hoạch tiếp tục các cuộc tấn công trong "4 - 5 tuần" nếu cần thiết. Tuy nhiên, Tổng thống Trump chưa công bố rõ ràng về kế hoạch kiểm soát Iran trong tương lai. Ông ám chỉ đến một kết quả có thể giống như Venezuela, trong đó chế độ cũ vẫn được giữ nguyên, nhưng với một nhà lãnh đạo mới sẵn sàng làm việc với Washington hơn. Nhưng Tổng thống Trump cũng nói rằng ông hy vọng rằng các lực lượng quân sự hàng đầu của Iran sẽ giao vũ khí của họ cho người dân Iran".

Sau đó, trả lời tờ The Atlantic, Tổng thống Trump cho biết ông đã đồng ý đàm phán với lãnh đạo Iran. Nhưng Tổng thống Trump không đưa ra mốc thời gian. Đến ngày 2.3 (theo giờ Mỹ), CNN dẫn lời Tổng thống Trump cảnh báo sẽ có thêm các cuộc tấn công vào Iran. Đặc biệt, các cuộc tấn công được cho là sẽ ở quy mô lớn hơn.

Trong một diễn biến liên quan, tờ The New York Times dẫn lời Tổng thống Trump cho biết Mỹ chưa loại trừ khả năng đưa bộ binh tiến vào Iran. Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục tấn công Iran cho đến khi Tehran không có khả năng gây ra mối đe dọa. Thông điệp này cho thấy Mỹ có thể tiến hành cuộc chiến mở rộng ở Trung Đông trong nhiều tuần hoặc hơn.

Tuy nhiên, trong khi Tổng thống Trump báo hiệu rằng Mỹ đã chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài và đã kêu gọi người dân Iran đứng lên chống lại chính phủ, thì Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth lại tuyên bố rằng chiến dịch này sẽ không trở thành một cuộc xung đột kéo dài khác ở Trung Đông.