Châu Á siết chặt tiết kiệm năng lượng

Châu Á đang ở tuyến đầu của cuộc khủng hoảng nhiên liệu, khi khu vực này mua hơn 80% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz - tuyến đường gần như bị Iran phong tỏa hoàn toàn kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.

Làm việc tại nhà là một trong những biện pháp được sử dụng. “Tôi nghĩ đó là một ý tưởng hay”, Bộ trưởng Năng lượng Hàn Quốc Kim Sung-whan nói hôm 24/3 khi được hỏi về khuyến nghị của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đối với chính sách làm việc từ xa.

IEA đã đề xuất các biện pháp nhằm giảm áp lực giá dầu như làm việc tại nhà và hạn chế đi lại bằng đường hàng không.

Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol lặp lại lời kêu gọi này tại một hội nghị ở Sydney trong tuần.

“Đã có những thử nghiệm thực tế, chẳng hạn sau cuộc xung đột Nga - Ukraine, các nước châu Âu đã áp dụng các biện pháp này… Điều đó giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn mà không có năng lượng từ Nga, nhưng vẫn duy trì hoạt động bình thường”, ông Birol nói.

Cường quốc công nghiệp Hàn Quốc đã phát động chiến dịch kêu gọi người dân rút ngắn thời gian tắm, sạc điện thoại vào ban ngày và sử dụng máy hút bụi vào cuối tuần. Bộ trưởng Kim cho biết chính phủ sẽ “tích cực xem xét” phương án làm việc tại nhà.

Philippines, quốc gia phụ thuộc lớn vào dầu Trung Đông, đã rút ngắn tuần làm việc tại một số cơ quan chính phủ còn 4 ngày. Tổng thống Ferdinand Marcos hôm 24/3 tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng, cảnh báo xung đột gây “nguy cơ cận kề” đối với nguồn cung năng lượng.

Pakistan đã đóng cửa trường học trong 2 tuần và cho biết nhân viên văn phòng sẽ làm việc tại nhà nhiều hơn. Quốc đảo Sri Lanka tuyên bố nghỉ lễ vào mỗi thứ tư hàng tuần nhằm tiết kiệm nhiên liệu.

Singapore kêu gọi người dân và doanh nghiệp sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, xe điện và tăng nhiệt độ điều hòa.

Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul yêu cầu quan chức ngừng các chuyến công tác nước ngoài, đặt nhiệt độ điều hòa trên 25°C, hạn chế mặc vest và cà vạt, sử dụng cầu thang bộ thay vì thang máy và làm việc tại nhà.Một số quốc gia đã triển khai các gói kích thích khi chi phí nhiên liệu tăng cao ảnh hưởng đến ngân sách hộ gia đình.Chính phủ Nhật Bản cho biết sẽ sử dụng 800 tỷ yên (khoảng 5 tỷ USD) từ quỹ dự phòng để trợ giá xăng, nhằm giữ giá khoảng 170 yên/lít. Biện pháp này có thể tiêu tốn tới 300 tỷ yên mỗi tháng.New Zealand thông báo sẽ hỗ trợ tạm thời 50 NZD mỗi tuần từ tháng 4 cho các gia đình thu nhập thấp. Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis cho biết: “Chúng tôi biết những gia đình này sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi cú sốc giá nhiên liệu toàn cầu”.

Nhiều quốc gia châu Á cũng đã xả xăng và dầu diesel từ kho dự trữ trong nước, đồng thời tạm thời nới lỏng tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu để tăng nguồn cung.

Tuy nhiên, khác với thời kỳ đại dịch Covid-19, các ngân hàng trung ương không vội vàng cắt giảm lãi suất, thậm chí còn cân nhắc tăng.

Trong đại dịch, nhu cầu sụt giảm mạnh do nhiều nền kinh tế đóng cửa, nên các nhà hoạch định chính sách tung ra các gói kích thích lớn.

Hiện nay, Ngân hàng Dự trữ Australia đã tăng lãi suất 2 lần trong năm nay, viện dẫn rủi ro năng lượng là yếu tố thúc đẩy lạm phát.

Các nhà đầu tư dự đoán Nhật Bản, Anh và châu Âu sẽ tăng lãi suất trong những tháng tới, trong khi các nền kinh tế châu Á có thể chịu áp lực lớn hơn khi đồng nội tệ suy yếu so với USD.

“Các ngân hàng trung ương đang đối mặt với bài toán chính sách kinh điển khi giá dầu tăng, lạm phát tăng nhưng tăng trưởng có thể suy yếu”, chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu Jennifer McKeown nhận định.

“Phản ứng phù hợp phụ thuộc rất lớn vào nguyên nhân khiến giá dầu tăng, mức độ kéo dài của cú sốc, và liệu kỳ vọng lạm phát có bị đe dọa hay không”, bà nói thêm.