Cầm tay chỉ việc

Việc biệt phái cán bộ xuống hỗ trợ phường, xã giải phóng mặt bằng không chỉ là giải pháp tình thế, mà còn như một đợt tập huấn ngắn hạn để giúp cán bộ cơ sở thạo việc, dám quyết định những việc thuộc thẩm quyền.

Tốc độ giải ngân vốn đầu tư công tháng 7 và tháng 8.2025 của TP.HCM bỗng dưng chựng lại vì tắc khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nguyên nhân một phần là do khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp với loạt quy định mới, khiến cán bộ chưa quen công việc mới. Bồi thường, giải phóng mặt bằng là công việc của cấp quận trước đây, chủ yếu do phòng quản lý đô thị, phòng tài nguyên - môi trường và ban bồi thường giải phóng mặt bằng đảm trách. Khi cấp quận không còn, cán bộ phân chia về các phường, xã phải đảm nhận công việc của cấp quận và cấp phường dồn lại. Dù địa bàn nhỏ chỉ bằng 1/3 nhưng số lượng đầu việc nhiều hơn, trung bình mỗi công chức phải làm 4 - 9 nhiệm vụ.

Lãnh đạo nhiều phường, xã giải thích trước đây, công chức được đào tạo chuyên biệt hóa cho từng vị trí việc làm, nay phải làm thêm việc mới nên "nhát tay" là điều dễ hiểu. Đây là lý do dẫn đến tình trạng cán bộ "vừa thừa vừa thiếu", đông nhưng chưa tinh mà lãnh đạo TP.HCM đã nhận diện.

Trong hội nghị Thành ủy TP.HCM giữa tháng 9.2025, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhìn nhận nếu không rõ hành lang pháp lý sẽ không ai dám làm, vậy nên phải hướng dẫn cán bộ, công chức về chuyên môn, nghiệp vụ, thẩm quyền. Ở cấp T.Ư, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu các bộ, ngành lập tổ công tác tỏa đi cơ sở để hướng dẫn và TP.HCM cũng cần học tập, làm theo. Điều đó có nghĩa là các sở ngành phải cử cán bộ xuống phường, xã hướng dẫn chứ không riêng lĩnh vực nào. Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, sắp tới TP.HCM sẽ biệt phái cán bộ xuống "cầm tay chỉ việc" cho từng phường, xã hỗ trợ công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt là các dự án trọng điểm.

Việc lập các "đội đặc nhiệm" như nói trên sẽ giúp giải quyết một công đôi ba việc. Đầu tiên là giải quyết ngay điểm nghẽn về bồi thường, giải phóng mặt bằng để khơi thông các dự án đầu tư công. Khi ách tắc này được hóa giải, nguồn vốn đầu tư công chảy vào nền kinh tế, hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng từ 8,5% trở lên. Có mặt bằng rồi, các dự án giao thông, chống ngập, chỉnh trang đô thị sẽ tăng tốc, tạo đột phá hạ tầng cho nhiệm kỳ tới, hướng đến tăng trưởng 2 con số.

Bên cạnh đó, "cầm tay chỉ việc" cũng giống như một khóa tập huấn, bồi dưỡng ngắn hạn để công chức phường, xã quen việc, tự tin giải quyết những việc tương tự tiếp theo. Và cán bộ có đi cơ sở mới hiểu hết được những khó khăn, vướng mắc thực tiễn mà phường, xã đang đối diện để đúc kết, hoàn thiện quy trình hoặc sửa đổi quy định bất hợp lý.

Về lâu dài, ngành nội vụ cần chuẩn hóa vị trí việc làm tại các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp xã để lên kế hoạch bồi dưỡng, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ, công chức. Mặt khác, tự thân những người làm việc trong khu vực công cũng phải học hỏi thêm cái mới, nâng tầm bản thân mới có thể đảm đương khối lượng công việc ngày càng gia tăng, nhất là khi chủ trương phân cấp, phân quyền về cơ sở đang được đẩy mạnh.