Cẩm nang du lịch làng gốm Bát Tràng - Báo VnExpress Du lịch - Báo VnExpress

Ẩm thực

Ngày 18/8/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh "Tri thức nấu cỗ Bát Tràng" vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng nghề làm bánh cuốn Thanh Trì (phường Vĩnh Hưng) và tri thức chế biến, thưởng thức Chả cá Lã Vọng (Hà Nội).

Cỗ Bát Tràng là một trong những đặc trưng của người dân làng gốm bên cạnh nghề truyền thống. Mâm cỗ thể hiện tinh thần làng quê Bắc Bộ, vừa là di sản văn hóa ẩm thực đậm bản sắc Việt Nam. Mâm cỗ thường mang ý nghĩa biểu tượng qua số lượng bát đĩa được sắp xếp trên bàn tiệc:

- 4 bát - 6 đĩa: Tượng trưng cho sự viên mãn, đủ đầy.

- 6 bát - 8 đĩa: "Cỗ bát trân" với 6 bát, 8 đĩa thường xuất hiện trong các dịp trọng đại, lễ Tết, mang ý nghĩa phát tài phát lộc.

Ngoài cách sắp đặt, các món ăn trong mâm cỗ cũng đa dạng, kết hợp giữa hương vị truyền thống và cách chế biến khác biệt. Các món ăn khi phục vụ thực khách đều được bày lên những bộ bát đĩa Bát Tràng tinh xảo, đẹp mắt. Các món nổi tiếng của mâm cỗ Bát Tràng gồm:

Canh măng mực

Măng Thanh Bì từ Yên Bái được chọn lựa kết hợp với mực khô Thanh Hóa, loại mực ngọt thịt, thơm tự nhiên. Măng được ngâm, luộc nhiều lần để loại bỏ vị chát, sau đó xé sợi nhỏ. Mực tẩy bằng rượu gừng, nướng vàng trên than hoa, sau đó xé nhỏ và xào săn. Nước dùng được ninh từ xương lợn, gà và tôm he, mang lại vị ngọt thanh và đậm đà.

Su hào xào mực

Su hào nạo kết hợp với mực khô dai giòn. Su hào được gọt vỏ, bào sợi, sau đó vắt khô để giữ độ giòn. Mực khô được làm sạch, nướng vàng, xé nhỏ, rồi xào cho săn. Cho các nguyên liệu còn lại vào xào chung với gia vị như muối, đường và tiêu, tạo nên món ăn có vị giòn sần sật và hương thơm đặc trưng. Ngoài ra, món ăn còn có thể thêm trứng rán, thịt nạc luộc, thịt gà, giò và nấm hương.

Chả tôm cuốn lá lốt

Tôm sông tươi là thành phần chính của món ăn, cùng với thịt băm, lá lốt và các gia vị như hành tím, tiêu, nước mắm... Múc chả vào lá lốt bọc lại thật chặt tay, rồi nướng trên than hoa. Pha nước chấm chua ngọt hoặc sử dụng nước sốt mè rang.

Nem chim câu

Chim bồ câu sơ chế sạch, lọc phần thịt và băm nhỏ. Phần phụ gồm có mộc nhĩ, nấm hương, cà rốt, hành tây, củ đậu, miến, hành hoa, rau mùi, cuốn trong bánh đa nem. Cho thịt chim đã băm nhỏ cùng hỗn hợp rau củ và gia vị trộn đều. Nhân được gói vào bánh đa nem vừa phải, gói đều tay, đẹp mắt và rán sơ 70% vớt ra để ráo dầu. Khi gần ăn rán lần hai cho đến khi vàng giòn.